•Hastanelerin güvenli bakım sağlayamaması, işgücü açıkları ve hizmetlere erişimdeki zorluklar haberleriyle sağlık, bir sonraki genel seçime yaklaştıkça yeniden büyük bir seçmen kaygısı haline geldi.
Geçen ay Hazine’nin seçim öncesi Ekonomik ve Mali Güncelleme’si (PREFU) altında yükselen maliyetleri önemli bir mali risk olarak öne çıkardı; her iki büyük parti de mevcut temel hizmetleri korumak için milyarlarca dolar yatırmayı vaat ediyor.
Ancak hiçbir parti, sistemin kronik yetersiz finansman ve uzun vadeli planlama eksikliğinden kaynaklanan alt sorunlarını çözecek güvenilir bir plana sahip değil.
Mevcut hükümet, baskı altındaki bir sağlık sistemi miras aldı. O zamandan beri hizmetlere erişim ve bunları sağlama kapasitesi konusundaki kaygılar sürüyor. Bu alt sorunların üstesinden gelmek için tüm siyasi partilerin, ideal olarak İşçi ve Ulusal Partiler’in önderliğinde, uzun vadeli, uzlaşıya dayalı bir parti ayrımı gözetmeyen plan inşa etmesi gerekecek.
Son seçimin ardından ne değişti
2024’te hükümet, 2030’a kadar kanser tedavisine daha hızlı erişim, çocuk aşılanma oranlarının iyileştirilmesi, acil servislerdeki kalış sürelerinin kısaltılması ve ilk uzman değerlendirmeleri ile planlı tedavi için bekleme sürelerinin azaltılması için sağlık hedefleri açıkladı. Şu ana kadar bunları gerçekleştiremedi.
Yetersiz finansman ve uzun vadeli planlama eksikliği, acil servisteki kalış sürelerini kısaltma ve ilk uzman değerlendirmeleri ile planlı hizmetlere daha hızlı erişim gibi hedeflere ulaşmayı özellikle zorlaştı; ilgili hedeflerin 19-29% altında kaldığı görüldü.
Bu arada, siyasi dikkat giderek sağlık sistemi yapısından performansa kaydı.
2022’deki daha kapsamlı reformlardan bu yana, genel sağlık tartışması, ulusal hizmetleri koordine etmeyi ve bürokrasiyi azaltmayı amaçlayan Health New Zealand’ın oluşturulmasından hastaların zamanında bakım alabilip alamayacağına kaydı.
Bu süreçte tıp profesyonelleri ücret talepleriyle iş bırakma eylemine başladı ve ek kaynak ayrılmadan hizmet erişim ve sunumunu iyileştirmeleri yönündeki ima karşısında geri tepti.
Mevcut hükümet aynı anda özel sektörü, göz cerrahisi ve ortopedi gibi kamu fonlu planlı müdahaleler için uzun vadeli sözleşmelerle güçlendirmeye yöneldi. Bu temelde, kamu sektörünün nasıl sürdürüleceğine dair kapsamlı bir plansız, dengi sağlık sisteminden uzaklaştırıyor.
Karşılanmamış bakım ihtiyaçlarına dair artan kanıtlar tartışmayı keskinleştirdi. Araştırma uzman tedavisine muhtacığı değerlendirilen ancak hizmetlerin kapasite eksikliği nedeniyle alamayan hastaların yüzde oranının yükseldiğini öne çıkarıyor.
Çalışma, bazı bölgelerin ciddi şekilde hizmetten yoksun olduğu bölgesel uçurumları gösteriyor. Yaygın etkiler uzman tedavisine ulaşmak için beklerken doktora tekrar ziyaretlerden kaynaklanan daha kötü sağlık sonuçları ve daha yüksek maliyetleri içeriyor.
Kısacası, ulusal tartışma sistemizin nasıl örgütlendiğinden, onun temel amacını karşılayıp karşılamadığına—bakıma erişim sağlamaya—kaydı.
Sonraki hükümet için zorluklar
Partilerin seçim öncesi politikaları, Ulusal Parti’nin daha fazla ilaç finanse etme planı ve İşçi Partinin üç ücretsiz hekim ziyareti sağlama sözü gibi önemli. Ancak sonraki hükümet tek bir girişimin çözemeyeceği birkaç zorluğu miras alıyor.
İşgücü açıkları meslekler ve hizmetlerin tamamında yaygın, personel dissatisfaksiyonu ve güvenlik kaygılarını körüklüyor. Uzun vadeli planlamaya yatırmadan, ne kadar para harcanırsa harcansın hasta erişimi ve yeterli bakım zorlu olmaya devam edecek.
Yeni Zelanda’n nüfusu yaşlanıyor; kronik hastalıklarda artış görülüyor. Bu eğilimler talebi sürükleyecek ve bir yanıt gerektirecek.
Finansman kalıcı bir zorluk olmaya devam ediyor. Sağlık harcamaları yıllar içinde istikrarlı biçimde arttı, ancak çoğu zaman yalnızca enflasyonu karşılayacak kadar. Maliyetler ve talep daha hızlı arttı.
Yeni bir hükümet, sağlık için öncelikleri yeniden yönlendirmek veya sağlık ihtiyaçlarını finanse etmek amacıyla vergileri artırma yoluna başvurmak zorunda kalabilir. Bu iki seçenek de kolay değil.
Odak noktaları sağlık hizmetlerinin kamu ya da özel sağlanması üzerine odaklanıyor. Bazı partiler, özel hastaneler ve sağlayıcıların daha büyük rolünü, kamu bekleme listelerini azaltmanın bir yolu olarak görüyor. Diğerleri ise kamu kaynaklarının kendisi kamu sistemini güçlendirmeye yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
Belki de en zorlu zorluk siyasi olanı. Birçok girişim on yıl veya daha uzun bir zaman dilimi gerektiriyor. Ancak hükümetler, kısa vadeli çözümleri teşvik eden üç yıllık seçim döngüleri içinde çalışıyor.
Seçmenlerin bakması gerekenler
Seçim kampanyası sağlık sistemini iyileştirmeye dair birçok vaat içerecek. Seçmenler birkaç soru sormalı.
İlk olarak, bir parti güvenilir bir işgücü stratejisine sahip mi? Hizmetleri artırma yönündeki her öneri, bunları sunabilecek yeterli doktor, hemşire ve diğer sağlık profesyonellerine sahip olmayı gerektiriyor.
İkinci olarak, politikalar nedenlerle mi yoksa belirtilerle mi ilgileniyor? Bekleme listelerini azaltmak önemli ancak bekleme listeleri, birincil bakıma erişim, uzman hizmetleri ve işgücü kullanılabilirliği gibi daha geniş sorunların bir sonucu.
Üçüncü olarak, önlemeye dair bir taahhüt var mı? Geleceğin bakım talebi yalnızca hastaneler aracılığıyla yönetilemez. Önlemi ve erken müdahaleyi iyileştirmeye yönelik politikalar derhal siyasi ödül üretmeyebilir ancak uzun vadeli sürdürülebilirlik için kritik önem taşıyor.
Son olarak, seçmenler parti ayrımı gözetmeyen düşünceye dair kanıt aramalı. Sağlık sisteminin zorlukları tek bir meclis döneminde ortaya çıkmadı ve çözülemez.
Kurumsal yapıların ve politika önceliklerinin sık değişimi, Yeni Zelanda sağlık politikasının tekrarlayan bir özelliği oldu. Reform gerekli olabilir ancak sürekli değişim hizmetleri iyileştirmeye dikkati dağıtıyor.
Yeni Zelanda en çok uzun vadeli hedefler üzerinde uzlaşıya muhtaç: erişimin iyileştirilmesi, karşılanmamış ihtiyaçların azaltılması, işgücü kapasitesinin inşası, birincil bakımın güçlendirilmesi ve sağlık sonuçlarındaki kalıcı eşitsizliklerin giderilmesi.
Siyasi partiler her zaman bu hedeflerin nasıl ulaştırılacağı konusunda farklı görüşlere sahip oldu. Ancak belli biçimde bir parti ayrımı gözetilen uzlaşı sağlanmadıkça, sağlık sistemi ve kullanıcıları zorlanmaya devam edecek.
Bu makale, Yeni Zelanda’nın sonraki hükümetinin yüzleşeceği büyük politika tartışmalarının uzman analizini içeren The Conversation’ın bir parçasıdır.
