Dinleme, liderlik becerisi olarak sıklıkla görmezden gelinen ancak varsayımları sorgulayan, gözden kaçırılan bilgiyi ortaya çıkaran ve daha iyi kararlara yol açan bir araçtır. Sosyal yenilikçi Ken Banks, liderlik ile sosyal değişim arasındaki ilişkiyi değerlendirirken, dinlemenin yalnızca söz sırasını beklemek olmadığını, bir başkasının deneyiminin mevcut anlayışı yeniden şekillendirebileceğini vurgular.
Liderlik genellikle özgüven, kararlılık ve iyi fikirlere atfedilir. Dinleme ise, varsayımları sorgulama, başka türlü gözden kaçırılacak bilgiyi ortaya çıkarma ve sorunların nasıl anlaşıldığını değiştirme gücü olmasına rağmen, buna göre çok daha az özen gösterilir.
Doğru cevaplarla değil, doğru soruyla başlamak
Doğal koruma, uluslararası kalkınma ve teknoloji alanlarında 30 yılı aşkın bir süredir çalışan Banks, karşılaştığı en faydalı derslerin, doğru cevaplarla var olmak yerine, ilk sorunun yanlışı olduğunu keşfetmekten geldiğini anlatır. Deneyimleri kendi varsayımlarını sorgulayan insanlarla yapılan konuşmalar, hem liderliğe hem de sosyal değişime bakışını kademeli olarak değiştirmiştir.
Banks’a göre bu anlamda dinleme, söz sırasını beklemekten çok daha fazlasıdır. Başkasının deneyiminin mevcut bir anlayışı yeniden şekillendirmesine olanak tanır ve yerleşik bir görüşün değişmesi gerektiği ihtimalini açık bırakır. Bu özellikle, çözümlerin yardım almayı hedefledikleri toplumlardan uzakta kurgulandığı uluslararası kalkınma gibi alanlarda, yerelde zaten var olan bilgi ve yaklaşımları kolayca gözden kaçırma riski taşıdığı için değerlidir.
Teknolojinin toplulukların hayatına uyumu
Banks, Doğu Afrika’daki topluluklarla yaptığı erken dönem çalışmalarında, teknolojinin çoğu zaman başka müdahalelerle çözülemeyen sorunlara potansiyel bir çözüm olarak sunulduğunu aktarır. Ancak karşılaştığı toplulukların çoğu, sınırlı kaynaklarla hayatlarını iyileştirmenin yaratıcı yollarını zaten buluyordu. Bu nedenle sorunun tek başına yeni bir çözümün ne ol olmadığından ziyade, zaten neyin işe yaradığı, Neyin işe yamadığı ve teknolojinin bir engeli kaldırırken başka bir engel yaratıp yaratmayacağı olduğu vurgulanır.
Bu yaklaşım, ileride FrontlineSMS adlı mesajlaşma platformunu şekillendirdi. Platform, toplulukların yeni teknolojiye uyum sağlamak için davranışlarını değiştirmelerini beklemek yerine, insanların zaten nasıl iletişim kurdukları etrafında tasarlandı. Gelişimi, kalıcı değişimin insanların mevcut güçlü yönleri ve bilgileri temel alındığında, yeni bir şey arayışı içinde bunların gözden kaçırılması yerine daha olası olduğu yönünde daha geniş bir fikri yansıttı. Platform, gezegendeki en savunmasız insanlardan milyonlarca kişilere yardım etti.
Liderlikte sessiz gözlem ve derin soru
Banks, benzer örüntülerin liderlikte de görüldüğünü belirtir. Karşılaştığı en etkili liderlerin, en sesli veya en güçlü görüşe sahip olanlar değil, başkalarının kaçırdiği şeyleri fark eden, düşünceli sorular soran ve farklı bakış açılarına alan açan kişiler olduğunu aktarır. Otoriteleri, her zaman cevabı bilmekten değil, bir grubun sorunu daha kapsamlı anlamasına yardımcı olmaktan kaynaklanıyordu.
“Deneyimleri benim varsayımlarımı sorgulayan insanlarla yapılan konuşmalar, hem liderliğe hem de sosyal değişime dair düşüncelerimi kademeli olarak değiştirdi.”
Sosyal yenilikçi Ken Banks
Dikkatin dinlemeyle buluşması
Banks, bu konuyu düşünme biçimini etkileyen farkındalık (mindfulness) pratiğinin de bu konuyu etkiledğini anlatır. Stresi azaltma veya iyi oluşu iyileştirme ile ilişkilendirilen farkındalığın, dikkate verdiği vurgu, dinleme ile açık benzerlikler taşıyor: Tepkimeden önce fark etmek, yargıya varmadan önce gözlemlemek ve bir fikrin ne yapılacağına karar vermeden önce gelişmesine izin vermek. Konuşma ve anlaşmazlıklarda bu, ani bir yanıtın genellikle kapatacağı bir anlayış alanı yaratabilir.
Banks, bu yeteneğin yapay zeka, anlık iletişim ve dikkatin sürekli rekabetiyle giderek daha fazla şekillenen bir kültür tarafından sınamaya alındığını belirtir. Hız ödüllendirilir, görüşler neredeyse anında ifade edilebilir ve belirsizlikten çok kesinlik iletişim koymak genellikle daha kolaydır. Ancak iklim değişikliği ve sosyal bölünme gibi karmaşık zorluklar, tek bir bakış açısıyla anlaşılabileceği düşünülmeyen rekabet eden deneyimler, çıkarlar ve olası çözümler içerir.
Kararların dünyaya uyumu
Banks, dinlemenin daha iyi bir karara dair garanti vermediğini, aynı zamanda her görüşe eşit ağırlık verilmesi gerektiğini de belirtmez. Değeri, bunun yerine kararların alındığı bilgiyi iyileştirmede yatar: varsayımları ortaya çıkarma, farklı deneyimleri sohbete katma ve zaten işe yarıyor olabilecek yaklaşımları açığa çıkarma. Üç on yılı aşkın bir sürede, kendi düşüncelerindeki değişimlerin çoğu, birinin yapmış olduğum farkında olmadığım bir varsayımı sorgulamasıyla ya da daha dikkatli olmanın zaten orada olan bir cevabı ortaya çıkarmasıyla başladı. Liderlik her zaman kararlar, fikirler ve zaman zaman ikna gerektirir, ancak dinleme bu kararların dünyanın gerçekten nasıl olduğuyla ilgilenip ilgilenmediğini belirlemeye yardımcı olabilir.
Ken Banks, farkındalık, empati ve düşünceli liderliğin kalıcı sosyal değişim yaratmaya nasıl yardımcı olabileceğini keşfeder. Kendisi, Mindful Social Change (Fındınlık Sosyal Değişim) üzerine yazdığı “The Little Book of Mindful Social Change” adlı kitabın yazarıdır.
Ken Banks, farkındalık, empati ve düşünceli liderliğin kalıcı sosyal değişim yaratmaya nasıl yardımcı olabileceğini keşfeder. Kendisi, Mindful Social Change (Fındınlık Sosyal Değişim) üzerine yazdığı “The Little Book of Mindful Social Change” adlı kitabın yazarıdır.
