Trump’ın Kripto Kazancı, Sektörün Düzenlemeye İlişkin Beklentisini Erteldi

Kripto para sektörü, en güçlü destekçisi olan ABD Başkanı Donald Trump‘ın ailesinin kripto yatırımlarından elde ettiği kazançların ifşa edilmesiyle, uzun süredir peşinde koştuğu kapsamlı bir yasal düzenleme hedefinde beklenmedik bir şekilde başarısızlığa uğradı. Sektör, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde kazandığı serinin en önemli parçası sayılan “Netlik Yasası”nın (Clarity Act) Kongre’de hayata geçmesini bir süredir hedef alıyordu; ancak Trump ailesinin kripto işlerinden elde ettiği milyarlarca dolarlık kazançlar, bu yasa tasarısının Senato’da gerekli 60 oy çoğunluğunu bulamadan 15 Eylül 2026’da bir usul prosedürü oyuyla çöktü.

Karşılaşan bu paradoksal durum, sektörün en büyük siyasi destekçisinin aynı zamanda en büyük eleştiri konusu haline gelmesinden kaynaklandı. Sektör, düzenlemeyi yasama yoluyla değil, kripto dostu bir düzenleme yoluyla hayata geçirmeye yöneldi; ancak bu yaklaşımın uzun vadeli dayanıklılığı, Kasım 2026’daki ara seçimlerden sonra bir veya her iki meclis dalında Demokratların kontrolünü ele alması ve 2028’de Beyaz Saray’ı kazanma ihtimali göz önüne alındığında belirsizliğini koruyor.

Düzenlemenin İçeriği ve Sektörün Beklentisi

Asıl gündemdeki yasa tasarısı, kripto varlıklar üzerinde hafif dokunuşlu bir düzenleme getirmeyi öngörüyordu. Kripto sektörü, Trump’ın ikinci döneminin başlangıcından bu yana bir dizi kazanım elde etmişti ve bu tasarının, “Netlik Yasası” olarak adlandırılan önlem için iki partili destek sağlamıştı. Sektör, tasarının kabulü uğruna lobbing faaliyetlerine yüz milyonlarca dolar aktarmıştı.

Yasa tasarısının temel amacı, kripto varlıkların nasıl düzenleneceği sorusuna cevap vermekti: Bu varlıklar, hisse senedi gibi menkul kıymet olarak mı, yoksa altın gibi emtia olarak mı düzenlenecekti? Menkul kıymet satan şirketler daha sıkı denetime tabi tutulur; çünkü Securities and Exchange Commission (Sermaye Piyasası Kurumu) ile kayıtlara geçmek ve yatırımcılara detaylı bilgi açıklamak zorundadırlar. Buna karşılık emtia ticareti daha esnek kurallar çerçevesinde yürür. Bu alanda Commodity Futures Trading Commission (Emtia Vadeli İşlem Komisyonu) adında bir kurum, emtia türevi piyasaları denetler; ancak insanların emtiaları doğrudan alıp sattığı, “nakit” piyasaları olarak bilinen alanları denetlemez.

Mali düzenlemeler alanında çalışan bir akademisyen olarak, Trump’ın kripto servetiyle ilgili çekişme alanlarına yönelik artan tepkinin siyasi dengeyi değiştirdiğine inanıyorum. Başlangıçta tasarının destekçisi olan Senato Demokratları giderek, kendilerinin Trump’ı daha da zenginleştirmeye oy verdiğinin görülmesinden korkmaya başladı.

Makaleyi yazan finansal düzenlemeler uzmanı

Son hâlinde tasarının içermesi gereken bazı etik maddeler olsa da, bu maddeler Demokratları bu süreçte tutmak için yeterli olmadı. Sektörün bu durumdan doğan belirsizliği, ara seçimlere kadar elindeki ciddi kampanya hazinesini nasıl harcayacağı konusunda da aklını karıştırdı.

Trump Ailesinin Kazançlarının İfşası

Trump’ın zaferi, sektörün siyasi harcama faaliyetlerini sona erdirmedi. Kripto borsası Coinbase, ABD Ordusunun 250. yıldönümü törenini sponsor etti ve birkaç kripto şirketinin yöneticisiyle birlikte Beyaz Saray balosuna bağış yapılmasına katkı sağladı. Bu lobbing dalgası, sektöre kısa vadeli bazı kazanımlar getirdi. Temmuz 2025’te Trump, dijital tokenların, likit varlıklarla desteklenen ve bir dolar değerinde sabit tutulmayı amaçlayan stablecoin (sabit değerli token) adı verilen varlıklar için federal bir düzenleyici çerçeve kurulan GENIUS Yasası’nı imzaladı.

Sektör için en büyük ödül, kripto ticaretine kalıcı olarak hafif dokunuşlu bir düzenleme getiren yasa tasarısının hayata geçme ihtimaliydi. Bu çerçeve, benim görüşüme göre, çekişme alanlarıyla dolu bir iş modeli de meşru kılacaktı. Netlik Yasası, çoğu kripto ticaretini Emtia Vadeli İşlem Komisyonu’na kalıcı olarak bağlayacak ve çoğu tokenın menkul kıymet olarak görülmemesini sağlayacaktı. Bu durum, kripto paralarındaki yatırımcıların menkul kıymet piyasalarında bulunan aynı hak ve korumalardan yoksun kalmasına yol açacaktı.

Tasarının başlangıçta umut verici görünümü vardı. Yazın 2025’te Temsilciler Meclisi, tasarının kendi versiyonunu 294-134 oyla, içinde eski meclis başkanı Nancy Pelosi’nin de bulunduğu 78 Demokratın oy vermesiyle kabul etti. Tasarının Senato’daki şansları daha az kesin görünse de, o sırada hâlâ olasıydı; çünkü birden fazla Senato Demokratı desteğini ifade etmişti. Ancak Senato Bankacılık Komisyonu, Ocak 2026’da taslağını oylamaya geçmeden önce, Coinbase CEO’su Brian Armstrong, sosyal medya platformu X’te şirketinin tasarının desteklenmeyeceğini duyurdu.

Amerika’nın en büyük kripto borsasının başkanı tarafından gelen bu muhalefet, tasarının kaderini değiştirdi. Bu beklenmedik gelişme, oylamanın ertelenmesini ve ardından daha fazla revizyon turunu zorunlu kıldı. Komisyon taslağı mayısta onayladı; ancak gecikme maliyetli oldu. Bu aradan geçen aylarda, Trump ailesinin kripto işlerine dair yeni raporlar ortaya çıktı. Bu işler arasında World Liberty Financial ve onun USD1 stablecoinı, $TRUMP adlı kripto para birimi (memecoin) ve bir bitcoin madencilik şirketi yer alıyordu.

Ardından Haziran ayında Trump’ın kendi mali beyanları geldi ve 2025 için 1,4 milyar doların üzerinde kripto ile ilgili gelir bildirdi. Ayrı bir araştırma ise, Reuters’in soruşturması, Trump ailesinin 2024 seçimlerinden bu yana dört kripto girişiminden yaklaşık 2,3 milyar dolarlık pay aldığını ortaya koydu. Bu rakamlar, 1 doların 48,84 TL olduğu hesaplama ile sırasıyla yaklaşık 68,4 milyar lira ve 112,3 milyar liraya denk geliyor.

Bankacılık Sektöründen Karşı Rüzgar

Trump’ın kripto çekişme alanlarına yönelik artan tepki, siyasi dengeyi hızla değiştirdi. Bir zamanlar destekçisi olan Senato Demokratları, son hâlinde tasarının, başkanın ve diğer devlet yetkililerinin görev süresince kripto üzerinden kazanç elde etmesini engelleyen etik maddeler içermesini şart kıldı. Yeni taslak, yetkililerin ya önemli kripto paylarını satmasını ya da bunları nitelikli kör bir güvenceye (blind trust) bağlamasını gerektiriyordu. Ayrıca görev süresince kripto para basmayı da yasaklıyordu. Ancak bu korumalar, Senato Demokratlarının taleplerinin bir kısmını karşılamaktan yetersiz kaldı; çünkü Trump’ın oğulları bu yükümlülüklerden muaf tutuluyordu.

Bu arada kripto lobisi, bankalar tarafından güçlü bir muhalefete de uğradı. Sorun, kripto borsalarının müşterilerine stablecoin bakiyelerinde faiz, ya da kendi adlarındaki “ödül” olarak ödeme yapmasıydı. Bu muafiyet, stablecoin yayıncılarının müşterilere faiz ödemelerini yasaklayan ama bu yasağı açıkça kripto borsalarına uzatmayan GENIUS Yasası’ndan kaynaklanıyordu. Bu yüzden Coinbase, müşterilerin stablecoin bakiyelerinde ödül sağlıyor ve stablecoin yayıncısı Circle’dan rezerv gelirinin bir payını alıyor.

Bankalar, müşterilerin daha yüksek getiri arayışıyla tasarruflarını stablecoinlere aktararak bankaları daha az mevduat kaynakıyla bırakma korkusuyla, bu muafiyetin Kongre tarafından kapatılmasını istiyordu. Cevaben, Netlik Yasası’nın son metninde, önemli bir mevduat kaçışı zaten gerçekleşmişse Hazine Bakanlığı’nın stablecoin ödülleri kısıtlayabilmesine izin veren bir uzlaşının yer aldığı bir metin hazırlandı. Bankacılık grupları bu maddeye sert bir şekilde itiraz etti.

Sonuçta, etik maddelerindeki uzlaşı herhangi bir Demokratı ikna edemedi; bankalardan gelen muhalefet ise üç Cumhuriyetçinin de ayrılmasına yol açarak tasarının kaderini mühürledi.