Siyasetde yapay zeka kullanarak üretilen ve sosyal medyada hızla yayılan “derin sahtecilik” (deepfake) videolarına karşı, Amerikalı milletvekilleri bu teknolojinin yarattığı yeni tehditlerle baş etmekte zorlanıyor. Ulusal Eyalet Yasama Meclisleri Konferansı’nın 2026 Haziran ayında yayınladığı rapora göre, seçim derin sahteciliklerini düzenleyen yasaları olan 31 eyalet bulunuyor; ancak bu yasalara rağmen yetkililer, sahte içeriklerin nasıl engellenebileceğine dair net bir çözüm üretemiyor. California ve Texas ilk seçim derin sahtecilik yasalarını 2019’da çıkardıysa da, çoğu eyalet bunları 2024 veya sonrasında benimsedi.
Bu yasalarda en yaygın kural, içeriğin yapay zeka ile üretildiğine dair bir uyarı koymayı zorunlu kılmaktır. Ancak bu uyarının varlığı, sahte videonun yayılmaya devam etmesine engel değil; dolayısıyla seçmenlerin oy kullanmadan önce gerçek içerikle sahteyi ayırt edebileceği garantilenmiyor. Denver Üniversitesi’nde yapay zeka politikaları üzerine çalışan bir araştırmacı olarak, 2026 orta dönem seçimleri yaklaşırken sorunun özünü iki eyalet yasası üzerinden inceliyorum: Louisiana ve Maryland.
Uyarının yeterli olduğu durumlar
Videoda bir adayın yüzünün başka birinin bedenine yapıştırılarak, aslında hiç yaşanmayan bir şeyi söylemiş veya görmüş gibi gösterildiği siyasi kampanya reklâmını düşünün. Louisiana’nın 2026 Haziran ayında kabul ettiği yasa, bu koşulları sağlayan reklamlarda yapay zeka kullanımına dair açık bir uyarıyı zorunlu kılıyor. Kural; bir aday için oy verme ya da karşı çıkmayı teşvik eden belirli mesajları kapsıyor ve basılı materyallerden online reklâmlara, yayınlardan kampanya çağrılarına kadar uzanıyor.
Video konusunda gereken uyarının ekilmesi, Louisiana yasasındaki açıklama yükünü karşılıyor. Bu uyarı seçmene içeriğin nasıl üretildiğini söylüyor, ancak ortaya koyduğu iddiaların doğru olup olmadığını söylemiyor; üstelik başka yasaların ihlallerini de muaf tutmuyor.
Eski Başkan Joe Biden’a yönelik 2023 Cumhuriyetçi Ulusal Komite reklâmı bu ayrımı iyi açıklıyor. Reklâm, Biden’ın yeniden seçilmesinden sonra hayal edilen bir geleceği gösteriyordu ve “Tamamen yapay zeka görüntüleriyle hazırlandı” uyarısını taşıyordu. Louisiana yasasından önce gelmesine rağmen, bir reklamın yayılmaya devam ederken birlikte açıklama taşıyabileceğini gösteriyor.
Ancak bu koruma sandıktaki her adayı kapsamıyor. Louisiana yasası federal mevkilere adayları hariç tutuyor; dolayısıyla bir kongre üyesi adayına dair uydurma bir video için yapay zeka uyarısı gerekmiyor.
Eyalet ve yerel adayları içeren reklâmlarda gereken uyarının eksik bırakılması ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Bir adayın itibarını zedelediği veya seçmenleri yanılttığı tespit edilen ihlalciler, 2.000 dolara kadar para cezası, iki yıla kadar hapis ya da her ikisiyle cezalandırılabilir. Yerel savcılar, eyletin başsavcusunun gözetimi altında genellikle kovuşturma kararı veriyor.
Louisiana aynı zamanda belirli kampanya çağrıları, arasında otomatik arama sistemleri (robocall) de yer alıyor, yapay zeka açıklamalarını zorunlu kılıyor. 2026 Mayıs ayında çıkarılan bir yasa gereği, halk figürünün sesini yapay zeka ile yeniden üreten aramaların başında bu kullanımın açıklandığı belirtilmeli. Bu yükümlülüğü eyletin etik kurulu uyguluyor; ilk ihlalde 2.500 dolara kadar, sonrunda ise 5.000 dolara kadar medeni ceza öngörülüyor.
Uyarının yeterli olmadığı durumlar
Maryland, aldatıcı seçim içeriğine farklı bir yaklaşıyor ve yapay zeka uyarısı taşısa bile belirli derin sahtecilikleri yasaklıyor. Eyaletin 2026 Mayısındaki yası; yapay zeka ya da diğer dijital araçlarla oluşturulan veya değiştirilen görüntü, ses ve videoları, bir kişiyi gerçekmiş gibi görünen veya çıkan şekilde yanıltıcı biçimde betimlemesi durumunda kapsıyor. Bu uydurma itirafa bir etiket eklemek, başlıbaşına onu yasal kılmaz.
Bir kişinin yasayı ihlal edip etmediği aynı zamanda eylemleri ve amacına da bağlıdır. Kişi; oy verme kararını etkileme gibi bir niyetle, malî açıdan sahte bilgi üretmek amacıyla derin sahteliği bilinçli ya da dikkatsiz biçimde oluşturmalı, kullanmalı veya yaymalıdır. Yasa ayrıca seçmene, olası bir seçmene veya imza toplama dilekçesine yönelik gerçek veya öngörülen zararın gerekli olduğunu belirtiyor ancak bu zararı tanımlamıyor; dolayısıyla yalnızca bir aday hakkında seçmeni yanıltmak otomatik olarak ihlal oluşturmiyor.
Kovuşturma, 5.000 dolara kadar para cezası, beş yıla kadar hapis ya da her ikisiyle sonuçlanabilir. Maryland aynı zamanda seçim görevlilerine sahte oy bilgileri yayıldığında müdahale etme yolu da veriyor.
Eyaletin baş seçim yöneticisi, seçim usulleri, sonuçları veya haklarıyla ilgili güvenilir yanlış bilgi raporlarını düzeltmek için kamuya başvurmalı; Maryland Devlet Seçim Kurulu bu tür dezenformasyonu izlemek için bir “söylenti kontrolü” sayfasına sahip. Yönetici, mahkeme kararıyla yanlış bilginin kaldırılmasını isteyebilir; ancak başkalarının gönderilerini barındıran online hizmetlere karşı değil.
Bu yetkiler, görevlilere adaylara dair her sahte iddiayı kaldırmaya izin vermiyor. Kamu seçim dezenformasyonunu raporlayabilir ve görevliler bu raporları eyletin başsavcusuna iletebilir. Maryland’daki sistem 2024 yasasına dayanıyor ancak derin sahtecilik yasağı ve yeni kaldırma yetkisi 1 Haziran 2026’da yürürlüğe girdi; ikisi de bir düzeltmenin seçmenlere oy kullanmadan önce ulaşacağını garantilemiyor.
Saat başına derin sahteciliklerin yaygınlığı
Eylül 2026’ya gelindiğinde Wesleyan Medya Projesi, 2026 seçim döneminde yapay zeka ile oluşturulan veya geliştirilen en az 164 siyasi reklamın ülke genelinde tespit edildiğini açıkladı; bunlar yaklaşık 80 milyon dolarlık reklâm harcamasına karşılık geliyor. Reklamların yaklaşık yedide biri yapay zeka açıklaması taşıyordu; ancak bu sayı aldatıcı taklitlerden öte kullanımları da içeriyor ve kaç reklamın yasayı ihlal ettiği ya da seçmeni yanılttığı konusunda bir şey ortaya koymuyor.
Bir uyarı anyone’ın fikrini değiştirir mi?
Uyarılar, insanları aldatıcı içeriğe dair daha şüpheci hale getirebilir. Ancak bunun paylaşma ya da oylama davranışını etkileyip etkilemediği ayrı bir sorudur.
7.579 Amerikalının katıldığı iki deneyde, 2025 yılında aldatıcı yapay zeka görüntülerinde uyarı etiketleri test edildi. Etiketleri gören kişiler, gönderilerin iddialarına inanma eğilimi daha az gösterdi; ancak içeriği yalnızca “yapay zeka ile üretildi” olarak belirten uyarılar, insanların paylaşmak da dahil olmak üzere içerikle etkileşime girme isteklerini pek değiştirmedi.
Uyarı etiketleri doğru bilgiler hakkında da şüphe uyandırabilir. Başka bir çalışmada, başlıkların yapay zeka ile üretildiği belirtildiğinde, doğru ya da yanlış olmalarından bağımsız olarak daha az doğru bulunduğu görüldü; bir şeyin yapay zeka tarafından üretildiğini bilmek, okuyucuya iddialarının doğru olduğunu söylemiyor.
Bu çalışmaların hiçbir eyletin açıklama yasasının insanların oylamayı nasıl etkilediğini test etmediği gibi, Maryland yasası altındaki ceza tehdidinin insanları derin sahtecilik üretmek veya yaymaktan alıkoyup alıkoymadığı konusunda da bir şey söylemiyor.
Derin sahteciliklerin uygulanması
Bir yasa çıkarmak, yetkililerin onu uygulayabileceği anlamına gelmiyor. Eylül 2026’da federal bir hakim, Montana’yı derin sahtecilik yasasını geçici olarak uygulamayı durdurdu; çünkü bunun muhtemelen konservatif bir PAC’nin First Amendment (Anayasanın İlk Değişikliği) altında güvence altındaki konuşma özgürlüğüne tehdit oluşturduğu bulundu.
Seçmenler için, açıklama yasalarının kapsadığındaki boşluklar, yapay zeka uyarısı olmayan bir videonun mutlaka bir doğruluk sınavından geçtiği anlamına gelmemesidir. Louisiana’nın kongre adaylarına ilişkin hükmünde olduğu gibi, bu kural onu kapsamayabilir.
Ayrıca biri yasayı ihlal etmiş olabilir; bir uyarının olmaması, yapay zeka içeriğinin izleyicilerine hangi açıklamanın geçerli olduğunu söylemiyor.
Bu nedenle, tekrar o adayın sahte sahte rüşvet aldığını itiraf ettiği videoya dönelim. Louisiana ve Maryland yasaları altında bu video seçmenlere ulaşmaya devam edebilir. Louisiana’da, açıklama kuralının kapsadığı bir video gereken uyarıyla dolaşımda kalabilir; Maryland’da ise yasanın koşulları karşılanmazsa bunu oluşturmak veya yaymak cezaya yol açabilir. Yaklaşımın ikisi de seçmenlerin, oy kullanmadan önce bu uydurma itirafa düşmemesini garantilemiyor.
Bu yasalar eyaletlere aldatmaya karşılık verme yolu veriyor ancak yalnızca çıkarılmaları, seçmenlere izledikleri şeyin gerçek olduğunu güvence altına alamıyor.
