Avrupa Birliği, bu ayın başlarında kapalı görüşmelerde Beijing’in hibrit araç ihracını bloğa sınırlamayı kabul etmesinin ardından, kimyasallar, mobilya ve makinelerin Çin’den girişine yönelik kısıtlamaları bir “Çin Şoku 2.0” ile mücadele etmek için genişletmeye hazırlanıyor.
Avrupa Komisyonu, konudan haberi olan kişilere dayandıran Bloomberg’in Pazartesi günü yaptığı habere göre, kimyasallar, mobilya ve makinelerin Çin’den girişini azaltmak için koruma önlemlerini kullanmayı planlıyor. İthalat tavanları veya gümrük vergileri biçimini alabilecek bu önlemler, 2027’nin ilk çeyreğinde sunulabilir. Kişilerin belirttiğine göre, önlemler Dünya Ticaret Örgütü (DTO) kurallarına uyacak ve Avrupa Ekonomik Alanı dışındaki tüm ülkelere uygulanacak.
Benzer bir müzakere 9 Ekim’de Beijing’de gerçekleşti; bu sırada Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile görüştü. Erken dönemde kotayı belirlemeyi reddeden Çin yetkilileri, hibrit araç ihracını EU’ya yılda 350.000 birimle sınırlamayı kabul etti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 16 Ekim’deki bir EU zirvesinden sonra hibrit anlaşmasının bloğun Çin ile yapısal ticaret dengesizliğini düzeltmeyeceğini söyledi. Ona göre, Çin ile mal ticareti açığı artık günlük 1 milyar euroyu (1,12 milyar doları) aşıyor.
“Ve bu yüzden harekete geçmemiz gerekiyor,” dedi von der Leyen. “Sanayimiz harekete geçmeyi istedi ve onları dinledik, ayrıca birkaç koruma önlemi de dahil olmak üzere yanıt vereceğiz.”
2027’de Çin’in ihracını neredeyse yarıya indirecek olan hibrit tavanı, intikamı caydıracak kadar yüksek bulunduğunu people Bloomberg’e söyledi. Aralık ayında yürürlüğe girmesi ve dört yıl sürmesi bekleniyor; ilk yıldan sonra Çin’in kotası yılda %6 oranında artacak.
Anlaşma, Beijing’in taktiklerinde bir değişimi işaret etti. Ekim 2024’te EU, Çin menşeli elektrikli araçlara kadar %35,3 oranında gümrük vergisi koyduktan sonra, Çin DTO’da bir şikayet sundu ve daha sonra Avrupa brendisi, domuz eti ve süt ürünlerine kendi vergilerini uyguladı.
DTO uyuşmazlıkları genellikle yılları alır ve örgütün Üst Mahkemesi Aralık 2019’dan beri temyiz başvurularını dinleyemiyor.
Beijing ayrıca daha sıkı bir süre sınırıyla karşı karşıya; çünkü ABD ile arasındaki ticaret ateşkesi yalnızca 10 Ocak’a kadar geçerli ve Avrupa ile ikinci bir ticaret savaşı için pek alan bırakmıyor. İki aylık uzatma, Çin Başkanı Xi Jinping’in ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğinde gerçekleştirdiği devlet ziyareti için ABD’ye geldiği 23 Eylül’de duyuruldu.
Çin medyası ve yorumcular, hibrit araç görüşmelerinde Beijing’in yaptığı taviz büyük ölçüde küçümsedi. Bunun yerine Çin-Avropa işbirliğinin karşılıklı kazançlı doğasını öne çıkardı ve Beijing’in haksız kısıtlamalara yanıt vermeye hazır olduğunu vurguladı.
“İçeri sokulan ürünler kuralları ihlal edip yerli sanayimizi zedilerse, soruşturma başlatabilir ve Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun şekilde bunlarla uğraşabiliriz. Başkaları bu kuralları bize karşı kullanırken, sanayimizi korumak için aynı kuralları kullanabiliriz,” ‘David Talks Tech’ takma adını kullanan Hubei merkezli bir köşe yazarı bir makalede yazıyor. “Etkili bir önlem her cephede savaşmaz. Karşı tarafın bize en çok ihtiyaç duyduğu ve en çok zarar gördüğü yere vurur.”
“Karşılaşmayı açık bir amaç olmadan genişletmek iki tarafı da zarar verir. Keskin ve kurallara dayalı bir yanıt, karşı tarafa ticaret engellerinin bedelsiz olmadığını ve her haksız kısıtlamanın yanıtlanacağını söyler.” diyor. “Anlaşmazlıklar kimin en sesli olduğunu değil, kanıta dayalı olarak çok taraflı çerçeve içinde çözülmelidir.”
Beijing’in tüm Avrupa şirketlerini rakip olarak görmesi gerekmediğini ve kurallara uyan ve karşılıklı kazançlı işbirliği arayan firmalara kapıyı açık tutması gerektiğini, ancak Çin-Avropa ticaretinin kısa vadedeki sürtüşmelerden kaçırulamayacak kadar büyük olduğunu vurgulayarak, sınırı aşan kısıtlamalara keskin şekilde yanıt vermesi gerektiğini söylüyor.
Olgun ticaret önlemlerinin duygusal değil, keskin olması gerektiğini, Çin Ticaret Bakanlığı’nın 3 Ekim’de boyalar, pestisitler ve ilaçlar için kullanılan AB’den gelen bir hammadde olan p-nitrotoluene başlattığı gümrük karşıtı soruşturmaya atıfta bulunarak söylüyor. (Soruşturmanın başlatılması, gümrük karşıtı uygulamanın kesinleştiği veya ithalatın yasaklandığı anlamına gelmiyor.)
Hunan merkezli köşeyazmanı Xue Taohong, Çin’in AB’nin kimyasal ithalatındaki payının son on yılda ikiye katlanarak neredeyse %18’e ulaştığını ve bloğun en büyük tedarikçisi olduğunu yazıyor. Çin’in 2025’te makine aletleri ihracatında dünyanın en büyük ihracatçısı olduğunu ve ihracatın %13 artarak 8,6 milyar avroya (9,6 milyar dolar) ulaşırken Almanya’nın %10 düşerek 7 milyar avroya indiğini belirtiyor.
“Çin’in Avrupa’nın pazarını ele geçirdiğini söylemek çok kolay ve çok temelsiz,” diyor Xue.
“Çinli şirketler gerçekten de Avrupa makine pazarına hızlı bir şekilde giriyor, ancak bazı Avrupa şirketlerinin sorunları aynı zamanda uzun araştırma süreçlerinden, katı örgütlenmelerden, kontrolden çıkmış maliyetlerden ve geçmiş güçlüklere dayanmaktan kaynaklanıyor,” diye devam ediyor. “Avrupa şirketlerinin ithalat kotalarını kullanarak bir nefes almak ve ekipmanları yükseltmek, enerji kullanımını azaltmak ve araştırma kapasitelerini yeniden inşa etmek için önümüzdeki iki veya üç yıllık pencerede zaman kazanmak istemeleri anlaşılır. Ancak böyle önlemler sonsuza kadar sürmemeli.”
Çinli şirketlerin zihniyetlerini değiştirmesi gerektiğini ekliyor; çünkü artık Avrupa’da satmak yerel fabrikalar, satış sonrası ağlar, veri uyumluluğu ve uzun vadeli ortaklar gerektiriyor.
Bazı gözlemciler, Beijing’in Çinli üreticilerin ağır gümrük vergileriyle karşılaşmak yerine AB tedar zincirine entegre olması için yeterli zamana sahip olması amacıyla cömert ithalat kotaları ve uzun geçiş süreleri için müzakere etmek istediğini söylüyor.
İki cephede baskı
Son haftalarda, büyük ölçüde ekonomik zorluklardan beslenen, bazıları şiddetli protestoların bir dalgası Avrupa’yı sarıyor. En yoğun protestoların yaşandığı Fransa’da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 22 Ekim’de meşruiyetsiz kişilerden gelen protesto taleplerinin yasaklanacağını söyledi.
Bazı gözlemciler, Beijing’in bu sorunlar için bir kurban olmaq istemediği için Brussels’e karşı yumuşadığını söylüyor.
Beijing Foreign Studies Üniversitesi’nin AB ve Bölgesel Gelişme Çalışmaları Merkezi Direktörü Cui Hongjian, büyük ölçüde ekonomik koşullar üzerindeki halk hayal kırıklığından beslenen huzursuzluğun, Avrupa’daki sorunların çoğunlukla Çin’in ticaret fazlası gibi dış faktörlerden kaynaklandığı görüşünü Avrupa’da güçlendirebileceğini söyledi.
Siyasetçilerin, seçmenleri ikna etmek ve toplamlarını dış baskıdan ve haksız rekabetten koruduklarını göstermek için Çin’e karşı daha katı bir tutum izleyecekleri muhtemel. Halkın hoşnutsuzluğunun azaltılmasının ağır hükümet harcamaları gerektireceğini, bunun da Avrupa hükümetlerini Çin mallarına güverleri artırarak gelirlerini yükseltmeye, Çinli şirketler için yatırım engellerini yükseltmeye ve bu şirketlerden daha fazla yerel iş imkanı yaratmalarını istemeye yönlendirebileceğini belirtti.
Aslında, birçok Çin ürününün AB’ye yönelik güçlü ihracat büyümesi, Brussels’in Çin’e karşı ithalat kurallarını sıkılaştırması için sürekli yeni sebepler sunuyor.
İlk kez, Çinli otomobil markaları bir çeyreğin tamamında Japon rakiplerinden daha fazla araç sattı; araştırma şirketi Dataforce’un verilerine göre. Eylül ayında, hibrit araçlardan mainly kaynaklanan bölgedeki otomobil satışlarındaki payları yılın aynı dönemine göre neredeyse ikiye katılarak %12,7’ye ulaştı; Japon markaları ise %11,9’da kaldı. Beş yıl önce payları ancak yaklaşık %1 seviyesindeydi.
Daha fazla AB kısıtlamasının beklenmesiyle, Çinli hibrit araçların Avrupa’ya sevkiyatları hızlandı; otomobil üreticileri ise yerel üretim için zemin hazırlıyor. BYD’s Macaristan’daki fabrikası tamamlanmaya yaklaşıyor, Chery ise Barcelona’da araç üretmeye hazırlanırken, Leapmotor Zaragoza’daki (İspanya) Stellantis tesisinde B10 sport utility aracının üretimine başladı.
Ocak ve Eylül ayları arasında, Çin, lityum-iyon bataryaları AB’ye 31,2 milyar dolar değerinde sevkiyat yaptı; bu, yılın aynı dönemine göre %46’lık artış ve toplam ihracatın neredeyse beşte ikine denk geliyor; Çin gümrük verilerine göre. Avusturya’ya ihracat %241 oranında artarken, Macaristan ve Polonya sırasıyla %156 ve %132 oranında artış kaydetti; Çinli otomobil üreticileri bölgedeki üretimlerini artırdı.
Çinli invertör sevkiyatları, Brussels’in mayıs ayında siber güvenlik ve bağımlılık kaygılarıyla Çinli tedarikçileri AB fonlu projelerden çıkarma kararı almasına rağmen, üçüncü çeyrekte %34,5 oranında artarak 1,7 milyar dolara ulaştı.
Avrupa, Pekin’in endişe duyduğu tek konu değil; Amerika Birleşik Devletleri ile teknolojik ayrışma da derinleşiyor. 22 Ekim’de ABD Başkanı Donald Trump, rüzgâr türbinlerinin ve parçalarının ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğunu açıklarken, ABD Hazine Bakanlığı’nın Çin teknoloji şirketlerine yönelik yatırım yasağını süpersonik sistemler, süper bilişim, biyoteknoloji ve yapay zekaya genişletme önerisi geldi.
Oku: AB, Çin’in hibrit araç kısıtlamalarını reddetmesi üzerine koruma gümrük vergilerini değerlendiriyor
Jeff Pao’yu X’te @jeffpao3 adresinden takip edin
- X
- Bir arkadaşınıza bağlantı gönder (Yeni pencerede açılır)
- Yazdır (Yeni pencerede açılır)
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
