Midterm Sonrası: Cumhuriyetçilerin Bozguna Uğramasının Ardından Dünya, Daha Öngörülemez Bir Trump’a Hazırlanmalı

1 Kasım’da Kansas’ta bir seçim mitinginde Donald Trump, yüzünü Elvis Presley’in yüzüyle birleştiren bir montajı gösterdi; bu görüntüyü sık sık fiziksel benzerliği vurgulamak ve özellikle popülaritesinin « King » ile karşılaştırılabileceğini iddia etmek için kullandı. Ancak iki gün sonra parti republicanın midterms’deki çöküşü (Kansas’ta da dahil olmak üzere, 1932’den beri ilk kez demokratların bir senatör koltuğu kazandığı) ve bunu başkanın karşısına düşman bir Kongre koyması, bu iddiayı sormaya hak veriyor.
Brendan Smialowski/AFP

L’ESSENTIEL

• Amerika Birleşik Devletleri’nde Donald Trump’ın republicanları midterms’de elli yıldan beri yaşadıkları en kötü yenilgiye benzer bir yenilgi yaşadı.

• Demokratlar, Texas gibi республиан kalelerinde bile kazandı; burada 1988’den beri hiçbir demokrat senatör seçilmemişti.

• Dahili politika için manevra alanından yoksun, Trump uluslararası sahada daha aktif ve daha öngörülemez bir tavır alabilir.

Donald Trump’ın республиан partisi, Amerika Birleşik Devletleri’nde 3 Kasım’da düzenlenen midterms seçimlerinde sert bir ret ile karşılaştı (bunlar Temsilciler Meclisi’nin tamamını ve Senato’nun üçte birini yeniler, NdT). Republicanlar, anketlerin yanılacağını ve en azından Senato’nun kontrolünü koruyabileceklerini umarak bu akşamı beklediler. Ancak Washington saatıyla gece yarısında GOP (« Grand Old Party », республиан partisinin takma adı, NdT) elli yıldan beri yaşadığı en kötü yenilgiye benzer bir durumla karşı karşıya kaldı.

Republicen kayıpları, seçim gecelerinde partileri genellikle endişelendiren, bir kamptan diğerine kayabilecek seçim bölgeleri türleriyle sınırlı kalmadı. Kayıpların büyüklüğü şaşırtıcıydı. Texas ve Güney Carolina gibi sağlam şekilde cumhuriyetçi olan eyaletlerde Senato’da sandalye kaybettiler. Kendi yararlarına yeniden çizdikleri (gerrymandering olarak adlandırılan bir uygulama) ve yenilmez sayıldıkları bölgeleri kaybettiler. Hatta en keskin analistlerin bile kesin gördüğü sandalyaları kaybettiler.

Europe Newsletter | Inline | A weekly email for Europeans

Neden? Aylardır kamuoyu araştırmaları, seçmenlerin pahalı yaşam, İran’daki savaş ve giderek Trump yönetiminin yolsuzluğu olarak nitelendirilen şeyden bıktığını gösteriyor. Sağlıklı ekonomi yönetimi vaadiyle sıfıra yakın farkla seçilen bir başkan, aksine, yalnızca azınlığın desteklediği aşırı ideolojik bir programı uygulamaya iki yıl harcadı. Seçmenlerin söylediklerine aldırmadı ve seçmenler de şimdi sert bir karara vardı.

À lire aussi : Ratés, faux sondages, marchés prédictifs : la mauvaise passe des sondeurs américains avant les midterms

Ama bu sonuçlar, yalnızca Trump’ın görev süresinin sonlanması ötesinde anlamlar taşıyor. On yıllardır Amerikan siyaset hayatını yapılandıran trendlerden birine karşı çıkıyor. Demokratlar, bir kuşak boyu saha dışı sayıldıkları bölgelerde aniden zafer kazanıyor. Aniden Amerikan siyaset haritası tamamen başka bir yüz gösteriyor.

Teksas’ı alın. Bir demokratın burada senatöre seçilmesi son kez 1988’de olmuştu. Demokratlar, Jimmy Carter (1977-1981 arası başkan, NdT) 1976’dan beri burada başkanlık seçimini kazanamadı. Yine de dün gece, demokrat James Talarico (Teksas Temsilciler Meclisi üyesi, karşı tarafında eyalet başsavcısı Cumhuriyetçi Ken Paxton vardı, NdT) net bir zafer kazandı. Teksas’taki seçimler kalıcı olarak rekabet haline gelirse, Cumhuriyetçilerin gelecekte başkanlığı kazanması çok daha zorlaşacak.

Bunları da okuyun: Cumhuriyetçi bir eyalette demokrat olmak: James Talarico’nun Teksas’taki senatoryal seçimleri kazanma bahsi, din hakkında konuşmak

Cumhuriyetçi Parti artık 2028 seçimini endişeyle izleyecek. 2016’dan beri ilk kez, Trump’ın « Amerika’yı Tekrar Büyük Yap » hareketinin saldırgan milliyetçiliğinden ve hoşgörüsüzlüğünden dönme fırsatı üzerine muhtemelen parti içinde gerçek bir tartışma açılacak. Demokratlar ise kendi tarafında, zaferlerinden nasıl yararlanacaklarını düşünmek zorunda.

Amerikan dış politikası için gelecek nasıl?

Ama dünyanın geri kalanı için, değişim bu kadar hızlı gelmeyebilir. Partisi bu seçim yenilgisini yaşasa da Trump 2028’e kadar başkan olarak kalacak. Ve savaş ilanı ile anlaşmaların onaylanması konusundaki anayasal rolüne rağmen Kongre’nin dış politikaya daha az karışma eğiliminde olması nedeniyle, başkan bu gücüyle hâlâ çok şey yapabilir.

Aslında, partisi orta dönem seçimlerinde başarısızlığa uğrayan Amerikan başkanları, genellikle daha öncekinden daha aktif bir dış politika izler. Genellikle büyük ölçüde kaçtıkları iddialı bir iç politika programını geçirememeleri nedeniyle, Amerika’nın dünyanın geri kalanıyla ilişkileri hakkında düşünmek için daha fazla zamanları olur. Muhtemelen Trump için de durum böyle olacak.

Seçimlerin kapanması, Trump’ın eylemlerinin siyasi sonuçlarına karşı artık bu kadar dikkatli olması gerekmediği anlamına geliyor. Sandığa yaklaşırken başkan, İran ile kapsamlı bir askeri çatışmadan kaçınmış ve ticaret savaşlarında bir ara vermeye çalışmıştı. Artık bu siyasi kısıtlamalardan kurtulan Trump, daha öngörülemez ve daha tutarsız bir hale gelebilir.

Kongre, Trump’ı durdurmak için tamamen çaresiz olmayacak, en azından teorik olarak. Ancak İran’a karşı savaşa ayrılan maliyetini kesmek veya başkanın gümrük vergileri konusundaki yetkisini geri almak gibi alabileceği çoğu önlem, iki mecliste de gerektirdiği çoğunlukları demokrasilerin, etkileyici zaferlerine rağmen muhtemelen sağlayamayacağı majoritelere dayanıyor.

Bu sonuçları elde etmeyi hedefleyen herhangi bir yasaya karşı kesinlikle söylenecek başkan vetosunu aşmak için üçte iki çoğunluğa ihtiyaçları olacak. Dolayısıyla kritik soru, bu seçimsel mağlubiyetin, Kongre’deki bazı cumhuriyetçi seçilmişleri Trump’ı dengelemek için demokrasilerle ciddi biçimde bir araya gelmeye sevk edecek kadar ağır olup olmadığı.

Demokrasilerin kesin olarak yapabileceği şey, Trump yönetiminin ve bazı yetkililerinin davranışları üzerine her türlü soruşturmayı başlatmak. Çabaları muhtemelen İran’a karşı savaş, Trump’ın yabancı yöneticilerle kişisel finansal ilişkileri ve Savunma Bakanı’nın (Askeriye Bakanı’na denk gelen, NdT) Pentagon yönetimi olan Pete Hegseth’in yönetimi üzerine yoğunlaşacak.

Hegseth, bu çabaların ilk kurbanlarından biri de olabilir: Bazıları, olası bir görevden alma süreci (impeachment, NdT) ile yüzleşmek yerine istifa edeceğini ya da azledileceğini öne sürüyor.

Ancak nihayetinde, Amerikan dış politikasında bir yön değiştirme, Trump’ın kendisinin aldığı kararlara bağlıdır. Danışman kadrosundaki veya Kongre’deki bir yenilenme, en ufak bir kısıtlamaya bile razen boyun eğmeyen bir başkan üzerinde yalnızca sınırlı bir etkiye sahip olabilir.

Dünya, siyasi olarak yaralanan ve öfkeli bir Trump’ın, artık hayal kırıklıklarını uluslararası sahada boşaltmaya karar verebileceği ihtimaline hazırlanmalıdır.

Bu makale ilk olarak İngilizce olarak yayımlandı

• Amerika Birleşik Devletleri
• Demokrat Parti (Amerika Birleşik Devletleri)
• Cumhuriyetçi Parti (Amerika Birleşik Devletleri)