[Oktay Korkmaz]

Taahhüdü ihlal cezası (liquidated damages / LD), sözleşmede önceden belirlenmiş bir şart olduğu için mahkemede “tazminat mı yoksa ceza mı” tartışmasına yol açmadan doğrudan uygulanabilir; ancak geçerli olabilmesi için iki şart bir arada sağlanmalı: (1) zararın tutarı sözleşme ile önceden tahmin edilebilir ölçüde belirlenmiş olmalı, (2) bu tutar gerçek hasar ile makul oranda orantılı olmalı. Pratikte en sık yapılan hata, LD oranını “pazarlık kalemi” gibi abartmak; Türkiye’deki Yargıtay içtihatı (HMK md. 33 ve Borçlar Kanunu’nun tazminat hükümleri) aşırı orantısız cezanın mahkeme tarafından indirilmesine açıkça izin veriyor. Süre ihlallerinde yaygın pratik, teslimat gecikmesi için sözleşme tutarının günlük %1–3’i arasında, kademeli tavan (genelde %10–15) koymak; kalite/performans ihlallerinde ise test parametrelerinden (örn. üretim hızı, verim, enerji tüketimi) hareketle hesaplanan kademeli cezalar daha dayanıklı olur. Önleme tarafında ise cezanı tetikleyen her parametreyi ölçülebilir metriklerle tanımlamadan sözleşme yazma; örneğin “makul süratle çalışılacak” gibi muğlak ifadeler LD’yi icrada değersiz kılar, bunun yerine “günlük %X gecikme, tavan %Y,

[Yazar]

Yanıtlar