Yeni gençlik önderimli siyasi hareket olan Hamam Böceği Halk Partisi (CJP) önderliğindeki gösterilerin önlenmesi için son günlerde Yeni Delhi’nin dört bir yanında 25.000’den fazla polis görevlendirildi. Yetkili makamlar, CJP’ye kamu düzeni gerekçesiyle protesto yapma izni vermemişti.
Sonrasında yaşanan güvenlik operasyonunda yetkili makamlar başkentteki metronun altıda birini kapattı, merkezdeki onlarca yolu baraajla kapatıp 250’den fazla treni, Hint demiryolu yetkililerinin “eşsiz kapanış” olarak nitelendirdiği bir adım kapsamında iptal etti. Binlerce gösterici gözaltına alındı ve polisin şiddetiyle ilgili belgelenmiş anlatılar ortaya çıktı. Gösterilerin merkezinde Delhi olsa da, protestolar beş büyük şehirde daha kaydedildi.
Gösteriler Hint siyasetinin kalbindeki bir çelişkiyi gözler önüne seriyor. Bir yandan, Hindistan’ın demokrasinin ne kadar gerilediğini gösteriyorlar. Diğer yandan ise demokratik canlanma için gereken temel unsurlara dair umut verici işaretler sunuyor: genişleyen siyasi katılım, somut talepler etrafında artan muhalefatin koordinasyonu ve seferberliği.
Gösteriler, Özel Yoğun Revizyon olarak bilinen ve ülke çapında bir seçim kaydı incelemesiyle ilgili hoşnutsuzluktan doğdu. 2025’te başlayan bu revizyon, Hint nüfusunun neredeyse onda biri kadar – yani 130 milyondan fazla ismi geçerli seçici listelerinden sildi.
Hindistan Seçim Komisyonu bu revizyona önderlik etti ve çoğaltılmış ve geçersiz seçicilerin kaldırılmasının gerekli olduğunu söylüyor. Ancak eleştirenler, incelemenin siyasi motivasyonlara sahip olduğu iddia ediyor. 2026’nın başlarında Batı Bengal eyaletinde, ülkenin iktidardaki Bharatiya Janata Partisi’нің (BJP) daha önce yönetmediği bir eyalette seçim zaferine ulaşmasından önce kayıtlı seçicilerin nearly %12’si seçici kayıtlarından kaldırıldı.
Bir analiz, BJP’nin kazandığı çok sayıda seçim bölgesinde silinen seçici sayısının partinin kazanma farkını aştığını buldu. Bu olaylar, Özel Yoğun Revizyon’un kayıpları eyalet seçim sonuçlarını değiştirdiğini kesin olarak kanıtlamıyor. Ancak bu örüntü endişe vericidir.
Bu nedenle Hint Express yakında seçim komisyonu üyelerinin revizyon sırasında seçici dışlanmasına dair 14 itirazı dile getirdiğini, tüm bunların Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar tarafından karıştırıldığını bildirdiğinde, CJP’nin istifa etmesini talep edip Delhi sokaklarına çıktı.
Bunun tamamı, Narendra Modi hükümeti altında oldukça demokrasinin gerilemesi bağlamında gerçekleşiyor. Bu; yürütme organının merkezileşmesi, terörle mücadele yasalarının yoğun şekilde kullanımı ve artan medya mülkiyeti konsantrasyonu biçimini aldı.
Hiçbir demokrasi izleme kuruluşu şu anda Hindistan’ı tam bir demokrasi olarak sınıflandırmıyor. 2021’de Freedom House Hindistan’ı “özgür” statüsünden “kısmen özgür” statüsüne indirdi, İsveç merkezli V-Dem Enstitüsü ise dünyanın en kalabalık ülkesini bir “seçimsiz otokrasi” olarak sınıflandırıyor.
Gerilemeyi durdurmak
Gösterilerin Hindistan’ın demokratik gerilemesini durdurması pek olası değil. Modi’nin hükümeti yalnızca BJP ile değil, aynı zamanda Rashtriya Swayamsevak Sangh ile de işliyor. Bu, okullar, sendikalar, hayır kurumları ve mahallelere kadar uzanan iyi organize edilmiş ağlara sahip yüzyıllık bir Hint milliyetçi kuruluşudur.
Derin taban örgütlenmesiyle birleşen etkili medya kontrolü, Modi’nin hükümetini destekçilerini seferber etmekte son derece yetkin kılıyor. Bu avantajlar, tarihsel olarak iktidardakileri iktidardan uzaklaştıran bir ülkede Modi’nin 12 yıldır iktidarda kalmasını açıklamaya yardımcı oluyor.
Ancak hamam böceği hareketi siyasi aktivizminin üç yönünü doğru yapıyor. İlkin, hareket Hindistan’da siyasal etkililik hissini geri getirmeye başladı ya da kolektif eylemin güçlü bir hükümeti gerilemeye zorlayabileceğine dair inanç.
2026’nın başlarında CJP önderliğindeki protestolar, sızdırılmış sınav soruları skandalının ardından Modi’nin eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ı istifa etmeye başarıyla zorladı. Bu konular son derece yüksek stakede. Bir ülkede üniversite mezunları işsiz 20-29 yaş arası nüfusun üçte ikisini oluşturduğu için, böyle sınavlarda başarı yukarı yönlü hareket için nadir bir yol sunuyor.
Siyaset hareketine katılımanın artık genişlediğine dair bir işaret, popüler Hint YouTuber’ı Dhruv Rathee’den geldi. Yakında verdiği bir röportajda Rathee BBC’ye siyasi bir figür olmadığını ancak “temel olarak demokrasimizin temelleri burada tehlikedeymiş” dediği için ilk kez protestoya katılmaya mecbur hissettiğini söyledi.
İkinci olarak, protestolar Hint toplumunun geniş sektörlerinde önceden ayrı kuvvetleri bir araya getirdi. Örneğin avukatlar, çiftçi örgütleri ve aktivistler protestoları desteklemek için bir araya geldi.
CJP ile muhalefet partilerinin Hindistan Ulusal Gelişmecil İçerici İttifakı’nın (India) koordinasyonu özellikle önemlidir. Bu, çünkü baskın bir partiye seçimlerde meydan okumak öncelikle muhalefatin koordinasyonunu gerektirir.
Muhalefet gruplarının her politika konusunda hemfikir olması gerekmiyor. CJP, yerleşik bir muhalefet partisinin tarihsel yükünü taşımadan genç seferberliğini sağlayabilirken, India bloğu parlamentodaki temsil ve örgütlenmeyi getirebilir.
Üçüncü olarak, protestolar açık ve spesifik bir talep etrafında biriktiğinde daha etkili olur. Mahatma Gandhi’nin 1930 Tuz Yürüyüşü, tuz üretimi ve ticaretindeki İngiliz sömürgeci tekeline karşı çıkan, 24 günlük, 240 millik bir yürüyüş, bu stratejiyi en iyi şekilde temsil ediyordu. Geri alınabilecek tek bir politikanın karşısında geniş sosyal ittifakları bir araya getirdi.
Bu durumda baş seçim komiserinin istifası gibi odaklanmış bir talep, herhangi bir harekete stratejik esneklik de sağlar. Bu; müzakerelerden sonra seferberliği tamamen dağıtmadan durdurabilme yeteneğini içerir.
Hindistan’ın iktidardaki hükümeti etkileyici avantajları koruyor. BJP’nin devasa örgütlenme kaynakları var ve bir sonrUlusal seçim olan 2029’a neredeyle üç yıl kala, Hindistan’ın en büyük eyaletinden Uttar Pradesh’te yaklaşan 2027 seçimi hükümetin popülerliğinin önemli bir sınavını verecek.
Bu, protestoları geride bırakmak için yeterli zaman; muhalefet bölünmelerinden yararlanmak ve kamu dikkatinin başka yere kaymasını beklemek için. Dolayısıyla son gösteriler Hindistan’ın demokratik gerilemesini geri çevirmedi. Ancak siyasi katılımı genişlettiler, kamu dikkatini demokrasinin temelini oluşturan kurumlara yönelttiler ve direnişin boş olduğuna dair inancı zayıflatılar.
