İçeriğe geç
20 Kasım 2026, Cuma
İstanbul 16° BIST 13.268,80 USD 48,83 EUR 55,72
Editör masası Forum

Güney Demokrat Partisi’nin Hayat Boyu Süren Şaşırtıcı Dönüşümü

Mississippi Demokrat Valisi Ross Barnett, 29 Eylül 1962’de Jackson, Mississippi’de Ole Miss-Kentucky futbol maçının başlamasından önce Konfederasyon…

Son güncelleme: 19 Kasım 2026, 04:21
Güney Demokrat Partisi’nin Hayat Boyu Süren Şaşırtıcı Dönüşümü

Mississippi Demokrat Valisi Ross Barnett, 29 Eylül 1962’de Jackson, Mississippi’de Ole Miss-Kentucky futbol maçının başlamasından önce Konfederasyon bayrağını sallıyor.
AP Fotoğraf/Jim Bourdier, Arşiv

2026 seçim döngüsünün en büyük sürprizlerinden ikisi, Demokratların Derin Güney’deki ABD Senato seçimlerindeki zaferleri oldu. Güney Carolina’da Annie Andrews’un zaferine ek olarak, Scott Colom da tarihçi James Cobb’un “Dünyanın En Güneydeki Yeri” olarak adlandırdığı Mississippi’de çekişmeli bir yarışın ardından kazandı.

Colom, Mississippi’nin ilk siyahi ABD senatörü değil. Yeniden Yapılanma döneminde, eyalet meclislerinin senatörleri seçtiği bir dönemde, eyaleti iki siyahi Cumhuriyetçi temsil etmişti. Ancak Colom, eyaletin halk oyuyla seçilen ilk siyahi ABD senatörü. Aynı zamanda Mississippi halkının 1982’den bu yana Senato’ya gönderdiği ilk Demokrat.

BayHaber sitesini Google’da tercih edilen kaynak olarak seç

Bu değişimi tanıdık bir siyaset bilimi terimiyle açıklamak cazip: parti yeniden hizalanması. Ancak siyasi kampanyaları ve Güney siyasetini inceleyen akademisyenler olarak, biz seçmen kitlesinde —yani oy kullanabilen insanlarda— en az onun kadar önemli bir dönüşüm görüyoruz.

Kısacası, Güney’deki Demokrat Parti, beyaz üstünlüğünü ve siyahilerin oy haklarından mahrum bırakılmasını savunan bir partiden, siyahi seçmenlerin merkezi bir seçmen kitlesi haline geldiği bir partiye dönüştü. 20. yüzyılın büyük bir bölümünde Mississippi’nin Senato koltuklarını elinde tutan Demokratlar, siyahi vatandaşları dışlamak üzere tasarlanmış bir seçmen kitlesi tarafından seçilmişti. Colom ise tamamen farklı bir seçmen kitlesi tarafından seçildi ve çok daha farklı bir Demokrat Parti’yi temsil ediyor.

A man in a blue jacket, smiling broadly, making his way through a large crowd outside.

Mississippi’deki bu değişimin büyüklüğünü anlamak için Colom’dan önceki Demokratlara, onların savundukları değerlere ve sahip oldukları siyasi güce bakmak faydalı olacaktır.

Scott Colom (ortada), tarihsel olarak Güney eyaletlerinde siyahilerin oy haklarını elinden alan Demokrat Parti’nin bir üyesi olarak ara seçimlerde Senato’ya seçildi.
Brandon Bell/Getty Images

İç Savaş’tan sonra kısa bir süreliğine, Mississippi’deki siyahi vatandaşlar gerçek siyasi güce sahip oldular. Eyalet nüfusunun çoğunluğunu oluşturuyorlardı ve oy kullanma haklarıyla, 1870’te Hiram Revels’i ve 1875’te Blanche Bruce’u ABD Senato’ya gönderen eyalet meclisinin seçiminde rol oynadılar; her ikisi de siyahiydi.

Ancak bu dönem uzun sürmedi. Beyaz Demokratlar, siyasi şiddet, korkutma ve seçim hileleriyle Mississippi hükümetinin kontrolünü 1870’lerde yeniden ele geçirdiler. 1890’da eyalet, oy vergileri, okuryazarlık testleri ve diğer kısıtlamalarla siyahi seçmenleri sistematik olarak oy haklarından mahrum bırakan yeni bir anayasa kabul etti. Yeni anayasanın yürürlüğe girmesinden iki yıl sonra, kayıtlı siyahi erkek seçmenlerin oranı sadece %5,4’e düşmüştü.

Bu durum Mississippi siyasetini temelden değiştirdi. Sonraki nesiller boyunca Demokrat Parti, çoğu siyahi Mississippi vatandaşının anlamlı bir sese sahip olmadığı bir siyasi sisteme hakim oldu. Cumhuriyetçilerin seçim zaferleri nadirdi. 1963’te bir gazete, Lewis McAllister’ın eyalet meclisine seçilmesinin partinin 43 yıldır ilk zaferi olduğunu iddia etti. Rekabetçi bir genel seçim olmadan, Demokratik ön seçimleri kazanmak genellikle makamı kazanmak anlamına geliyordu ve siyahilerin oy haklarından mahrum bırakılmasıyla mümkün olan tek partili sistemden çıkan politikacılar, eyalet tarihinin en güçlü siyasi figürlerinden bazıları haline geldi.

Two men, one sitting and holding a cigar, the other leaning over him with a sheaf of papers in his hand.

Mississippi’de olanlar, Güney genelinde daha geniş bir örüntüyü yansıtıyordu. 1949’da siyaset bilimci V.O. Key, bölge üzerine yaptığı temel çalışma olan “Güney Siyaseti: Eyalet ve Ulus”u yayımladı. Key, sağlam Demokrat Güney’in, siyahi seçmenlerin sistematik olarak oy haklarından mahrum bırakılmasına dayandığını savundu.

Bu tek partili sistem, siyahi Güneylileri siyasi güçten uzak tutarken, beyaz Güney politikacılarının, özellikle de federal hükümetten gelen ayrım yapmama ve siyahi oy haklarının genişletilmesi çabalarına karşı birleşik bir cephe sunmalarına olanak tanıdı. Mississippi, bu sistemin en net örneklerinden biriydi.

Mississippi Senatörleri James O. Eastland (solda) ve John Stennis, ikisi de Demokrat, 11 Temmuz 1967’de Washington’da açlık üzerine bir Senato alt komitesi duruşmasında. Doktorların, eyaletlerinin Afrikalı Amerikalıları aç bırakmaya çalıştığı yönündeki suçlamalarını öfkeyle reddettiler.
AP Fotoğraf/John Rous

Colom’dan önce Mississippi’den ABD Senato’ya seçilen son Demokrat, 1982’de John Stennis olmuştu. Stennis ilk kez 1947’de, 1946’da yeniden seçildikten sonra beyaz Mississippi halkını siyahi seçmenleri sandıklardan uzak tutmaya çağırdığı bir kampanya yürüten Theodore Bilbo’nun koltuğunu doldurmak üzere seçilmişti. Stennis, 2,2 milyonluk bir eyalette 52.068 oy alarak 1947’deki özel seçimi kazandı. Bu koltuğu 41 yıl boyunca elinde tuttu.

Kariyerinin büyük bir bölümünde Stennis, ayrım yapmama politikasının ateşli bir savunucusuydu. 1956’da, Güney’den gelen ve “Güney Manifestosu” olarak bilinen belgeyi imzalayan 101 Kongre üyesinden biriydi. Bu bildiride, bu yasa koyucular Yüksek Mahkeme’nin Brown v. Board of Education kararını kınadılar; bu kararda mahkeme, ırksal ayrımcılığın “ayrı ama eşit” standartlarının anayasaya aykırı olduğuna hükmetmişti. Stennis ve diğer imzacılar, okul ayrımının kaldırılmasına karşı direniş sözü verdiler.

Senato kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Stennis, Dr. Martin Luther King, Jr. onuruna ulusal bir bayram oluşturulmasına karşı oy kullanan tek Güneyli Demokrat oldu.

Stennis’in Senato’daki uzun süreli meslektaşı, Mississippi’li Demokrat James Eastland da ayrım yapmama politikasının aynı derecede kararlı bir savunucusuydu. Mississippi Deltası’ndan bir pamuk çiftçisi olan Eastland, 1941’de Senato’ya atandı ve 1942’de koltuğu kalıcı olarak kazandı. 1978’e kadar Senato’da kaldı.

Yüksek Mahkeme’nin 1954’teki Brown v. Board of Education kararından bir gün sonra Eastland’ın, “Güney bu siyasi mahkemenin yasama kararına ne uyacak ne de itaat edecek” dediği aktarıldı.

Son zamanlarda dikkatler, doğal olarak Mississippi’yi Senato’da temsil eden son Demokrat olan Stennis’e odaklandı. Colom göreve başladığında, bir zamanlar Eastland ve “Eğer gerekirse eyaletteki her siyahi linç edilecek; beyaz üstünlüğü korunmak için bu yapılacak” diyen Demokrat James Vardaman’ın da bir zamanlar elinde tuttuğu Senato koltuğunu işgal edecek.

Tek partili yönetim aynı zamanda Mississippi senatörlerine olağandışı bir güç de verdi. Seçim rekabetinin neredeyse hiç olmadığı bir ortamda, onlarca yıl görevde kalabiliyorlardı. Kıdemliliğin önemli olduğu bir Senato’da, uzun süreli görev süresi doğrudan etkiye dönüşüyordu.

Örneğin Eastland, Senato Yargı Komitesi’ne yirmi yıldan fazla başkanlık ederek sivil haklar yasaları üzerinde devasa bir etkiye sahip oldu. Senato’nun web sitesine göre, bu güçlü komite onun başkanlığı sırasında “sivil haklar yasalarının mezarlığı” olarak anılmaya başlandı.

1965 tarihli Oy Hakları Yasası, bu adamları görevde tutan seçim sistemini yıkmaya yardımcı oldu. Bundan önce, siyahi Mississippi vatandaşlarının %10’undan azı oy kaydı yaptırmıştı. Birkaç kısa yıl içinde ise çoğunluğu kayıtlı hale geldi.

Ulusal Demokrat liderler sivil hakları benimsedikçe, siyahi seçmenler giderek daha fazla Demokrat Parti ile hizalandı; ancak Mississippi’deki birçok Demokrat görev sahibi ayrım yapmama politikasını savunmaya devam etti. Bu, siyahi seçmenlerin bazen mevcut beyaz ayrım yanlısı politikacıları desteklemesi anlamına geliyordu. Partinin seçmenleri, birçok adayından daha hızlı değişti.

Colom’un işgal edeceği koltuk için yapılan 1978 seçimi, bu geçişin ne kadar karmaşık olabileceğini gösteriyor. Eastland’ın emekli olmasının ardından, suikasta uğramış sivil haklar lideri Medgar Evers’ın kardeşi Charles Evers bağımsız bir aday olarak yarıştı ve oyların neredeyse dörtte birini aldı. Adaylığı, geleneksel olarak Demokrat olan oyları bölerek Cumhuriyetçi Thad Cochran’ın sadece bir çoğunlukla kazanmasına yardımcı oldu.

Bu örüntü, Colom’un zaferini daha da etkileyici kıldı. Colom, siyahi seçmenlerden ezici bir destek alırken, aynı zamanda eyalet çapında kazanan bir koalisyon oluşturmak için yeterli beyaz seçmeni de kendine çekti.

Bu durum, Mississippi’nin eski Demokrat koalisyonu ile keskin bir tezat oluşturuyor. Vardaman, Bilbo, Eastland ve Stennis’in Demokrat Partisi, gücünü kısmen siyahi Mississippi vatandaşlarını şiddet ve Jim Crow yasalarıyla sandıklardan uzak tutarak korumuştu.

Colom yemin ettiğinde, Revels’in eski koltuğu ilk kez Mississippi seçmenleri tarafından doğrudan seçilen bir siyahi senatör tarafından işgal edilecek.

İlginizi Çekebilir: FAA, ülke çapındaki uçuş yasağını kaldırdı: Uçuşlar yeniden başlayabilir →
Kaynak: The ConversationKaynak yazarı: Drew Kurlowski, Gibbs Knotts
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Forumda sor / tartış
BayHaber Arama

Hangi konuyu araştırıyorsunuz?

En az 3 karakter yazın.

Tüm Bölümler

BayHaber’i keşfedin

Okuma görünümü

BayHaber’i nasıl okumak istersiniz?

Seçiminiz bu tarayıcıda saklanır. İki gazete görünümü görselleri ve sayfa ritmini basılı yayın hissine yaklaştırır.

Ağ Bağlantıları:Ürün Karşılaştırma • Dijital Medya • Güncel Haber • Net Haber • Gazete Hakimiyet
\n\n