Ermenistan AB Üyeliği İçin Tarihi Adım Attı
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkenin milletvekillerine yaptığı konuşmada, Ermenistan’ın AB üyeliğine başvurmak için hazırlıklara başlayacağını duyurarak, Güney Kafkasya bölgesinde önemli bir jeopolitik değişimin sinyalini verdi.
Paşinyan, parlamento ve halka hitaben yaptığı konuşmada, Ermenistan’ın geleceğine ancak AB’ye katılım için resmi başvuru yapıldıktan sonra yapılacak referandumla karar verileceğini belirterek, bu sürecin “yakın gelecekte” tamamlanacağını ifade etti.
Hükümetinin başvurusu için Brüksel’den yanıt beklediğini ve ardından AB ile katılım müzakerelerinin yol haritasını ele alacaklarını söyleyen Paşinyan, daha sonra AB üyeliği konusunu ulusal referanduma götüreceklerini belirtti.
Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’ne (CSTO) üye olan Ermenistan’a, birkaç ay önce ittifak üyeleri tarafından, CSTO üyeliğini sürdürmek ile AB’ye katılım yolunu seçmek arasında bir tercih yapması yönünde bir ültimatom verilmişti.
O dönemde Paşinyan, böylesi bir karar için henüz erken olduğunu, ülkenin Rusya’nın etkisinden uzaklaşmaya cüret etmesi nedeniyle Moskova’nın eski Sovyet cumhuriyetine yönelik kapsamlı ekonomik kısıtlama saldırısının altında bulunduğunu söylemişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kremlin’in gözünde AB ve CSTO üyeliğinin bağdaşmaz olduğu konusunda uyarıda bulunarak Erivan’ı doğrudan “Ukrayna senaryosu” ile tehdit ediyordu.
Ancak Pazartesi günkü tarihi konuşmasında Paşinyan, “Örgüt, Ermenistan Cumhuriyeti’ni Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nden çıkarmaya karar verirse bundan büyük memnuniyet duyarım” diyerek, “en azından bu, bizim ayrılıp ayrılmama ikileminden kurtulmamızı sağlar” ifadesini kullandı.
Bununla birlikte Paşinyan, Rusya’nın öncülük ettiği ittifak ile AB arasında bir tercihin “kaçınılmaz” hale geldiği ana dek Ermenistan’ın şimdilik CSTO’da kalacağını açıkça ortaya koydu.
“İki yüzyıldır Ermenistan-Rusya ilişkileri, Rusya’nın Ermeni halkının ve Ermeni devletinin güvenliğinin garantörü olduğu temeli üzerine inşa edilmiştir” diyen Paşinyan, Rusya’nın Ermenistan’ın geleceğindeki rolüne dair mevcut bakış açısının seyrini anlattı.
“2021, 2022 ve 2023’te yaşanan gelişmeler, kendi güvenlik sorunları nedeniyle Rusya Federasyonu’nun zaman zaman bu rolünü yerine getirme kapasitesinde ciddi sınırlamalarla karşılaşabileceğini gösterdi” diyen Paşinyan, Karabağ yüzünden Azerbaycan ile yürütülen savaşlara atıfta bulundu; bu çatışmalar, o tarihten bu yana iki eski rakip arasında tarihi bir barış süreciyle noktalandı.
“İşte tam da burada, tarihimizin derslerini öğrenmeyi başaramadığımız gerçeğiyle bir kez daha yüz yüze geldik” diyen Ermeni başbakan, Rusya’nın Ermenistan’ın geleceğindeki rolüne ilişkin vizyonunu ortaya koydu. Paşinyan, Azerbaycan ile son karşı karşıya gelişleri sırasında Kremlin’in Ermenistan’dan vazgeçtiğini ima eden bu değerlendirmeyi daha önce de defalarca dile getirmişti.
Ağustos 2025’te barış sürecini başlatan anlaşmayı imzalayan Ermenistan ve Azerbaycan, o tarihten bu yana AB ve ABD’nin kayda değer katkısıyla, iki eski düşmanın birlikte ve kendi inisiyatifleriyle şekillendirdiği ekonomik işbirliği ve istikrar odaklı bir geleceğe doğru yol alıyor.
Ermenistan ekonomisi hâlâ Rus enerjisine ve altyapısına dayanıyor. Ancak Paşinyan, Pazartesi günü bir başka sürpriz adımla Moskova’dan, 2038’e kadar geçerli olan Ermenistan demiryolları üzerindeki tekel imtiyazından vazgeçmesini istedi; böylece Erivan, demiryolu ağını uluslararası hatlara entegre edebilecek. Olası yatırımcılar arasında Kazakistan veya Birleşik Arap Emirlikleri’nin adı geçiyor.
Ermenistan ve Azerbaycan barış sürecinde kritik internet anlaşması imzaladı Von der Leyen, Ermenistan ziyaretinde kapsamlı AB destek paketini açıkladı
Rusya, Paşinyan’ın tarihi açıklamalarına hızla karşılık verdi. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Ermenistan’ın CSTO’dan ayrılmasının, “öncelikle Ermenistan’a zarar verecek derin ticari uyuşmazlıkları” tetikleyebileceğini söyledi.
“Eğer Erivan, ulusal çıkarları doğrultusunda bölgesel güvenliğin sağlanması bakımından böylesine önemli bir örgüte üyeliğe artık ihtiyaç duymuyorsa, ilgili kararı almakta ve bu örgütten ayrılmakta özgürdür” diyen Peskov, Kremlin’in eski müttefikiyle çalkantılı bir sürecin zeminini hazırladığı mesajını verdi.
Kaynak: Euronews
Bir yanıt yazın