250. yılını kutlayan Amerika Birleşik Devletleri’nin vatandaşları, 4 Temmuz’da ulusal bayramlarını kutlamaya hazırlanırken telefon ekranlarında ve televizyonlarda iç karartıcı görüntüler belirdi. Washington’ın sokaklarında maskeli yüzlerce erkek bayrak taşıyarak “Amerika’yı Geri Al!” (Reclaim America!) diye bağırdı. Aynı kasketlerdeki logolar, yürüyüş yapanların Patriot Front adlı beyaz milliyetçi grubun üyeleri olduğu hızla ortaya çıktı.
Yürüyüş herhangi bir olay olmadan sona erdi. Yine de bu etkinlik, 2017’deki “Sağlığı Birleştir” (Unite the Right) Virginia Charlottesville mitingi ve 6 Ocak 2021 olaylarıyla birlikte, katılımcılarının açıkça beyaz milliyetçiliği benimsediği son dönem kitlesel gösterilerinin arasına katıldı. Genellikle kameraların önünden uzakta faaliyet gösteren gevşek örgütlenmiş bir hareketin üyeleri olan beyaz milliyetçiler, demografik değişimin kendilerini kültürel olarak üstün ve ABD’deki diğer gruplar üzerinde güce sahip olması gereken ırk için varoluşsal bir tehdit oluşturduğuna inanıyor.
Maskeli yüz erkek Washington sokaklarında yürüdü
Beyaz milliyetçilik ideolojisinin internetteki gizli köşelerden ana akım politikanın içine yayılmasıyla birleşen bu olaylar, birçok Amerikalının şu soruyu sormasına yol açtı: Beyaz milliyetçiliğin geniş halk içindeki çekiciliği ne kadar kapsamlı ve kimler bu aşırı uç ideolojiye yöneliyor?
Siyaset Bilimcilerin Soruştirması
Biz siyaset bilimciyiz; siyasi davranışları, özdeşilikleri ve sosyal medyayı çalışıyoruz. Bilimsel dergi Nature’da yakın zamanda yayımlanan araştırmamızda, 2021 ile 2025 arasında neredeyse 8.000 Hispanik olmayan beyaz Amerikalıyla gerçekleştirdiğimiz ulusal anketler kullanarak bu sorulara bazı yanıtlar sunuyoruz.
Beyaz milliyetçilik terimine birçok Amerikan’ın aşina olmayacağını tahmin ettiğimiz için, katılımcılara hareketin temel dayanaklarını özetleyen kısa bir açıklama sunduk: ABD’de beyaz çoğunluğu koruma gerekliliği iddiası, beyaz kültürünün üstünlüğüne dair claims ve beyazların diğer gruplara göre daha fazla siyasi ve ekonomik güce sahip olması çağrısı. Hareketin ideolojisine destek düzeyini ölçtük; harekete katılımına ya da taktiklerini onaylamasına değil.
Katılımcılara beyaz milliyetçilik hareketini destekleyip desteklemediklerini sormadan önce mi yoktan sonra mı açıklamanın gösterildiğini rastgele değiştirdik. Genel olarak, beyaz yetişkinlerin neredeyse %5’i – yaklaşık 20’den 1’i – evet dedi.
Açıklamadan önce sorulan kişiler ilk başta destek ifade etme eğilimi daha azdı, ancak açıklamayı okuduktan sonra bildirilen desteği artırdı. Olası yanıt önyargısına dair birkaç testle birlikte bu, %5’in gerçek destek düzeyinin makul bir alt sınır tahmini olduğunu işaret ediyor.
20’den 1’i beyaz yetişkin oranının yüksek ya da düşük olduğu yorumlama meselesidir. Bağlam için, bu oran kendisini vejetaryen veya vegan olarak tanıtan Amerikalı yetişkinlerin oranına yakındır.
Beyaz Genç Erkekler
Bize çarpan sayılardan biri, 30 yaş altı beyaz erkeklerin beyaz milliyetçiliği destekleyen oranıydı: 13%’den biraz fazla, yani yaklaşık 7’den 1’i. Bu, bu yaş grubundaki kadınlar arasındaki beyaz milliyetçilik desteği düzeyinden iki katdan fazlaydı: %6.
Erkekler arasında beyaz milliyetçiliğe destek
Araştırmamızda, Medeniyet Hakları Yasası’nın kabul edilmeden önce doğan beyaz erkeklerin, bugün yetişmekte olanlara göre beyaz milliyetçiliği reddetme eğilimi daha yüksek olduğunu keşfettik. Bu sürpriz olabilir çünkü genç beyaz Amerikalılar genellikle yaşlılarından ırksal konularda daha hoşgörülü görüşlere sahip olur. Ancak erkekler uzun zamandır aşırı uç gruplarda aşırı temsil ediliyor ve beyaz milliyetçiliğin şikayet anlatısı, bugün genç erkeklerde üniversite bitirme, kariyer kurma ve aile kurma gibi temel göstergelerde önceki nesillerin gerisinde kalmaları ile birlikte genel sağlık durumları da dahil olmak üzere yankı uyandırabiliyor.
Çevrimiçi Hayat
Destek için başka bir temel öngörücü: çevrimdışı ilişkileri yerinden eden çevrimiçi sosyal hayat. Katılımcılara en iyi üç arkadaşlarını hatırlamalarını ve ardından her birinin yalnızca çevrimdışı mı, yalnızca çevrimiçi mi yoksa ikisi de mi olduğu bilgisini vermelerini istedik.
En iyi arkadaşlardan ne kadar çoğunun yalnızca çevrimiçi bilinmesi, beyaz milliyetçiliğe dair desteğin o kadar güçlü olduğunu bulduk. İnternet ve özellikle sosyal medya, insanların beyaz milliyetçilik içeriğine maruz kalabileceği kanallardır. Aynı zamanda dışlanmış kişilerin çevrimdışı eksik oldukları insani bağlanmaları için başvurabilecekleri yerlerdir.
İlginçtir ki, daha fazla sosyal medya kullanımıyla beyaz milliyetçiliğe dair destek arasında genel bir ilişki bulamadık. Dolayısıyla çevrimiçi hayatın beyaz milliyetçiliğe dair destekle ilişkili görünsüne rağmen, bulgularımızda önemli olan insanların sosyal medyayı ne kadar kullandığı değil, en yakın arkadaşlarının yalnızca çevrimi bilinip bilinmediğidir.
Bireysel ve Sosyal Gerginlik
Gerginlik, ister kişili zorluklar yaşamak ister daha geniş sosyal sıkıntıya maruz kalmak olarak tanımlansın, beyaz milliyetçiliğe dair destek için güçlü bir öngörücü. Katılımcılara geçmiş yıldan belirli zorluklar yaşadıkları soruldu; bunlara sevdiğini kaybetsme, iş kaybetme, suça kurban olma ya da boşanma vardı. Bu zorluklardan daha fazlasını yaşayan katılımcılar beyaz milliyetçiliği destekleme eğilimi daha yüksekti.
Katılımcıların yaşadığı ilçelerdeki sosyal gerginlik – yoksulluk, işsizlik ve nüfus kaybı gibi – beyaz milliyetçiliğe dair destek için başka bir güçlü öngörücü olarak ortaya çıktı; ayrıca ilçe çapındaki “umutsuzluktan ölümler” oranları da buna dahildi; bunlara intihar ve uyuşturucu ile alkol kullanımına bağlı ölümler dahil. Başka bir deyişle, beyaz milliyetçiliğe dair destek, daha sıkıntı içinde ya da ekonomik açıdan durgun yerlerde yaşayan insanlarda daha yüksekti.
Sadece Parti Politikasından Fazlası
Beyaz milliyetçilik, savunucuları, yorumcuları ve akademisyenler tarafından sıkça politikanın bir olgusu olarak sunuluyor ve gerçekten de öyle. Araştırmamızda beyaz Demokratların ve liberallerin, beyaz Cumhuriyetçiler ve muhafazakarlara göre belirgin şekilde daha az beyaz milliyetçiliği desteklediğini bulduk. Ancak aynı zamanda ideolojisinde ya da parti mensubiyetinde kararsız olanlar arasında da yüksek düzeyde destek bulduk; bu, beyaz milliyetçilik fikirleri için potansiyel olarak kullanılmamış bir siyasi destek havuzunun olduğuna işaret ediyor.
Ancak bulgularımız, beyaz milliyetçiliğe dair desteğin yalnızca parti politikasıyla açıklanamayacağını gösteriyor. Nesilsel değişim, internetin her yere yayılması ve Amerikalıların derin ekonomik dönüşümün bir parçası olarak yaşadığı gerginlik gibi daha büyük güçler iş başında.
Sorumuz, bu kritik gelişmeyi anlamaya ve ele almaya çalışanların, Amerikan kimliklerini, sosyal ilişkilerini ve ekonomik güvenlik hissini yeniden şekillendiren ve beyaz milliyetçiliğin geniş halk içindeki çekiciliğini destekleyen geniş yapısal dönüşümlerle hesaplaşması gerektiğine inanıyoruz.
