Çalışmalar, yalnızlığın cinsiyetler arasında benzer yaygınlıkta olduğunu tutarlı bir şekilde gösteriyor. Doğurganlık zorlukları, yeni annelik, kendinle kıyaslama, bakım yükü ve adet sağlığı, kadınların yalnızlığında rol oynayan faktörler arasında yer alıyor. Fotoğraf: Jorm Sangsorn/Getty Images/iStockphoto
Çalışmalar, yalnızlığın cinsiyetler arasında benzer yaygınlıkta olduğunu tutarlı bir şekilde gösteriyor. Doğurganlık zorlukları, yeni annelik, kendinle kıyaslama, bakım yükü ve adet sağlığı, kadınların yalnızlığında rol oynayan faktörler arasında yer alıyor. Fotoğraf: Jorm Sangsorn/Getty Images/iStockphoto
Dünya, erkeklerin yalnızlık salgınına dair endişelere alıştı. Ancak araştırmalar, kadınların da aynı derecede yalnız olduğunu gösteriyor.

Sasha’yı kimse yalnız olarak düşünmezdi, özellikle de Sasha’nın kendisi. Sydney’li 38 yaşındaki kadının uzun süreli ve yakın arkadaşlıkları var, proaktif bir şekilde iletişim kuruyor, planlar yapıyor ve yerel topluluğuyla aktif olarak etkileşimde bulunuyor.
“Erkeklerin neden yalnız olabileceğine dair okunan tüm o şeyler – bire bir arkadaşlıklar sürdürmemeleri, iletişim kurmakta zorlanmaları veya sohbetlerinin derin ve anlamlı olmaması – benim için geçerli değil,” diyor. “Ben sosyal olarak çok bağlantılı bir insanım.”
Yine de Sasha, ilk annelik yılında, etrafı insanlarla dolu olsa bile sık sık yalnız hissetti. (Tüm vaka çalışmalarındaki isimler değiştirilmiştir.) Bunu şimdi deneyimin yoğunluğuna bağlıyor. “Bu, ilk çocuğunla birlikte gelen kimlik değişimi, ne yapacağını bilememek, her şeyi anlık olarak öğrenmek… Kendini yalnız hissediyorsun.”
Küresel bir yalnızlık krizi yaşıyoruz; Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bunu bir halk sağlığı önceliği olarak ilan etti. Ancak haberlerin ve tartışmaların ezici bir şekilde erkekler üzerine odaklandığını gözden kaçırmak zor değil.
Küresel Google aramalarında “erkek yalnızlığı” terimi 2023’ün ortalarında aniden yükseldi ve o zamandan beri sık sık artış gösterdi; “kadın yalnızlığı”na olan ilgi ise sürekli olarak çok sınırlı kaldı.
2024’te Birleşik Krallık hükümeti, erkek çocuklar ve genç erkekler üzerine bir araştırma yaptırdı. Oysa nihai raporda da kabul edildiği gibi, kız çocukları ve kadınlar kronik yalnızlık hissini bildirme konusunda daha fazla eğilimliydiler. (İronik bir şekilde, araştırmacılar bunun erkekler arasındaki krizin daha da kanıtı olduğunu öne sürdüler; çünkü erkeklerin seslerini çıkarma ve yardım arama olasılığı daha düşüktü.)
Medyada bu durum, kendi özel bir meselesi olarak ele alındı: “Erkek yalnızlık salgını.”
“İnsanlara yalnızlık üzerine çalıştığımı söylediğimde bazen, ‘Ah, erkeklerin yalnızlığı mı?’ diye soruyorlar,” diyor Michelle Lim, Sydney Üniversitesi’nde baş araştırmacı, Avustralya’nın “Birlikte Yalnızlığı Bitirme” kampanyasının genel müdürü ve WHO danışmanı. “Onlara, ‘Hayır, hayır – herkesin yalnızlığı,’ demek zorunda kalıyorum.”
Kadınlar ve kız çocuklarına yönelik göreceli ilgisizlikten, onların iyi olduklarını, en azından erkeklerden ve erkek çocuklarından daha iyi olduklarını varsayabilirsiniz. Aslında çalışmalar, cinsiyetler arasında benzer yaygınlık gösteriyor. “Gerçekten bir fark yok… İkisi de eşit derecede yalnız,” diyor Lim.
Erkekler ve kadınların yalnızlığı arasındaki karşılaştırmalar karışık ama anlamsız sonuçlar veriyor. Bu arada, ABD’deki erkekler arasında yalnızlık üzerine yapılan güncel literatürün yakın tarihli sistematik bir incelemesi, “yaygın bir salgın” kanıtının olmadığını sonucuna vardı.
Peki neden erkeklerin özellikle veya benzersiz bir şekilde zorlandığı izlenimine sahibiz ve neden “kadın yalnızlık salgını”ndan hiç bahsetmiyoruz? Lim’e göre bu, kısmen daha geniş bir yanlış anlaşılmayı yansıtıyor: “Yalnızlığın ne olduğu konusunda bu karışıklığı görüyoruz.”
Yalnızlık, sosyal ilişkilerinizin kalite, miktar veya her ikisi açısından yetersiz olduğu hissi olarak tanımlanır. Yalnızlıkla sık sık karıştırılan veya bir tutulan sosyal izolasyon ise daha nesneldir ve bir bağ eksikliğini ifade eder.

Veriler genellikle erkeklerin kadınlardan daha fazla sosyal olarak izole olduğunu gösteriyor; yani “konuşacak daha az insanları var,” diyor Lim. Erkekler aynı zamanda fiziksel varlığı ve “omuz omuza” sosyalleşmeyi duygusal yakınlık ve açılımdan daha çok değerlendirdikleri için, “onların daha yalnız olduğu varsayılıyor,” diye devam ediyor Lim – ancak bu etkileşimlerden memnunlarsa durum her zaman böyle olmayabilir.
Kadınlar daha bağlantılı olma eğiliminde, “ancak ilişkileri içinde yalnız hissedebilirler,” diyor. Bu, kişilerarası ikilem veya çatışmayı gösterebilir, ancak aynı zamanda bireysel deneyimlerinde izole ve yalnız hissetmekten de kaynaklanabilir.
Kadınlar arkadaşlıkları ve ilişkileri içinde yalnız hissedebilirler, diyor akademik ve yalnızlık uzmanı Michelle Lim. Fotoğraf: Goodboy Picture Company/Getty Images
‘Son derece cinsiyetle ilgili bir deneyim’
Kadınların erkeklerden daha fazla bakım sorumluluğu üstlenme olasılığı daha yüksek, ortalama olarak daha az kazanıyorlar, finansal olarak daha az güvende ve işten çıkarılma ve boşanma gibi olumsuz yaşam olaylarına karşı daha savunmasızlar. “Birçok yönden onlar sosyal olarak daha dezavantajlı ve bunun insanları yalnızlığa daha yatkın hale getirdiğini biliyoruz,” diyor Lim. “Bu bir eşitlik meselesi.”
Bu durum, yalnızlığın akademik ve medya ilgisi kazanmaya başladığı Covid-19 salgınının başlarında açıkça ortaya çıktı. Hem erkekler hem de kadınlar daha yalnız hissettiklerini bildirseler de, kadınlardaki artış çok daha büyüktü. Uzmanlar bunu, çocukların okul eğitimini denetlemek gibi artan iş yüklerine bağladı.
Ev işleri ve bakım için daha fazla zaman harcamak sadece kadınların sosyal bağlarına yatırım yapacak daha az zaman ve yetenekleri olması anlamına gelmiyor; aynı zamanda bu yükü tek başlarına taşımanın getirdiği ek yalnızlık da olabilir, diyor Birleşik Krallık’taki Exeter Üniversitesi’nde sosyal ve örgütsel psikoloji profesörü Manuela Barreto. “Bu son derece cinsiyetle ilgili bir deneyim.”
Araştırmalar, ebeveyn olmak gibi yaşam geçişlerinin yalnızlığı artırabileceğini buldu, ancak bunun özel nedenleri muhtemelen erkekler ve kadınlar için farklılık gösteriyor; bu da onların farklı beklentilerini ve deneyimlerini yansıtıyor.
Barreto, kadınların genellikle çocukların büyüyüp aile yuvasından ayrılmasıyla daha fazla etkilendiğini öne sürüyor; örneğin, “anne olmanın erkekler için baba olmaktan çok daha merkezi olduğu” beklentisi veya gerçeği nedeniyle.
Adet sağlığı da kadınların yalnızlığında özel ve sık sık hafife alınan bir başka faktör. 2022’de yapılan bir Japon çalışması, ergen kızlarda yalnızlık ile şiddetli premenstrüel semptomlar arasında bir ilişki buldu. Düzenli ağrı, kadınların başkalarıyla tam olarak bir arada olmalarını veya sosyalleşmelerini bile engellemesiyle “çok pratik bir şekilde” yalnızlığı artırabilir, diye belirtiyor Barreto.
Endometriozis gibi durumlar yalnızlık olarak tanımlanıyor ve ana akım ve tıbbi anlayış eksikliğiyle daha da kötüleşiyor. “Başa çıkmak ve her şeyi tek başına halletmek zorundasın,” diyor Barreto. “Bu gerçekten de kendini çok yalnız hissettirebilir.”
Sasha için de durum böyleydi. Endometriozisi var ve birden fazla düşük ve sonunda tüp bebek yoluyla bir bebek sahibi olmak için iki “çok zor yıl” geçirdi. “Hayatımda ilk kez yalnız hissettiğim zaman buydu,” diyor.

Sasha, özellikle düşükleri “en yalnız deneyimler” olarak hatırlıyor; bu durum onu sevdiklerinden kopuk hissettirdi ve sosyal olarak geri çekilmesine neden oldu. “Bunu yaşamamış insanların anlaması gerçekten zor olan bir yas türü.”
Kızını doğurduğunda Sasha “fiziksel ve duygusal olarak tükenmişti”. Yeni anneliğin şoku – beklediği kolay ve huzurlu durumdan çok farklı – yabancılaşma ve ikilem hissini derinleştirdi. “Özellikle çok istediğin, gerçekten mücadele ederek elde ettiğin bir bebeğe sahip olduğunda, ‘Sevinçten başka bir şey hissetmeye hakkım yok’ diye düşünüyorsun,” diyor.
Partneri bile, tüm çabalarına rağmen, onunla empati kuramadı. “O çok dahil olmuş durumda ama… benim deneyimim onunkinden çok farklıydı,” diyor Sasha. “O hala işe gidiyordu; hayatı aynı derecede değişmemişti.”
Yeni annelik, kadınların yabancılaşma hissini derinleştirebilir. Fotoğraf: d3sign/Getty Images
Yalnızlık aynı zamanda kendinle kıyaslama ve beklenen veya kabul edilen yoldan saptığını hissetmekten de kaynaklanabilir – bu da sık sık cinsiyetle ilişkilidir. Auckland’lı 41 yaşındaki Laura için yalnızlık neredeyse bir panik hissi gibi.
Okul arkadaşlarıyla bir akşam yemeğine gittiğini ve yemeğin ortasında onların sadece çocukları hakkında konuştuklarını fark ettiğini hatırlıyor. Laura aralarındaki tek ebeveyn olmayan kişiydi.
Bunun, onların aileleri hakkında duymak istemediği anlamına gelmediğini söylüyor ve onu dışlamak için kasıtlı bir çaba da yoktu. “Aynı anda hem hayatımda neler olup bittiğiyle kimsenin pek ilgilenmediğini hissettim, hem de bu deneyimden dışlanmış hissettim.”
Laura, sık sık yalnız hissetmediğini vurguluyor. “Bu his gelip geçiyor ve büyük ölçüde ruh halime, işte neler olduğuna, çevremde kimlerin olduğuna, havaya – genel olarak ruh sağlığını etkileyen tüm o faktörlere – bağlı.”
Ancak yalnızlık deneyimi yaşam koşullarıyla bağlantılı. Laura bekar ve yalnız yaşıyor, oysa yakın arkadaşlarının çoğu aile kurmuş veya uzakta yaşıyor. “Ben çok farklı bir yaşam evresindeyim,” diyor.
Laura, ağını genişletmek ve tek başına sosyalleşmek için çok çalışıyor, ancak bu çaba gerektiriyor; romantik bir partnerin veya hatta ev arkadaşlarının o kolay, düşünmeden gelen yoldaşlığını özlüyor. “Bu varsayılan birim olmadan” – birlikte üzüleceği, sevineceği ve günlük deneyimlerini paylaşacağı biri olmadan – “her şeyi tek başına yapmak gibi bir his geliyor,” diyor Laura.
Cinsiyetçi stereotipler ek bir ikilem katmanı ekliyor, diye öne sürüyor. “Yalnız bir erkek kendi kendine yeten, cesur bir adım atan biri olarak görülürken, yalnız yaşayan bir kadın bir başarısızlık, rafa bırakılmış, sevilmeye layık olmayan bir kadın olarak algılanır.” Laura, bunun kendisi hakkında böyle düşündüğü anlamına gelmediğini ekliyor. “Daha çok başkalarının beni böyle algılayacağından endişeleniyorum.”
Erkeklerin de kendi cinsiyetle ilgili yalnızlık nedenleri var; özellikle de metanetli ve kendi kendine yeten olma beklentisi. Aslında, Barreto’ya göre, erkek “salgını”na odaklanılmasının nedeni bu olabilir: Stereotipik olarak erkeklerin güçlü ve duygusuz olması beklenir – bu yüzden yalnız hissetmeleri şaşırtıcı ve haber değeri taşıyor.
Barreto, yalnız kadınların sorunu içselleştirme ve “devam etme” eğiliminde olduklarını, ancak yalnızlığın potansiyel sonuçlarının erkekler için “çok daha ciddi olabileceğini” ekliyor. Küresel olarak intihar oranları erkeklerde kadınlardan daha yüksek.
Ancak bir erkeğin yalnız hissetmesi ile kendine veya başkalarına bir tehdit oluşturması arasında doğrudan bir ilişki yok. “Erkek yalnızlık salgını” kavramı aynı zamanda, son derece bireysel bir süreç yerine tek, kapsamlı bir olayı ima ediyor. “Yalnızlık öznel bir deneyimdir, bu yüzden bu şekilde değerlendirilmelidir,” diyor Barreto.
Erkek ve kadın yalnızlığını karşılaştırmak yerine, her ikisinin ve non-binary bireylerin anlayışını genişletmemiz gerekiyor, diyor. “Cinsiyetle ilgili yaşam deneyimlerine bakmalı ve bunların sosyal bağlarımızı nasıl engellediğini veya kolaylaştırdığını ilişkilendirmeliyiz… Erkekleri ne yalnız yapıyor ve kadınları ne yalnız yapıyor?”
Veriler şimdiden verimli bir yol gösteriyor. 30 ülkede yapılan 2022 tarihli bir çalışma, cinsiyet eşitliğinin daha yüksek olduğu ülkelerde hem erkekler hem de kadınlar için yalnızlık oranlarının daha düşük olduğunu buldu; araştırmacılar, eşitliğin “yüksek kaliteli, yakın ilişkilere” daha elverişli olduğunu varsaydılar.
Bu, yalnızlığın sosyoekonomik bir sorun olduğunu gösteren diğer araştırmalarla da uyumlu.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
