BRÜKSEL, 21 Kasım – Avrupa Birliği liderlerinin toplantılarına başkanlık eden Antonio Costa, Cumartesi günü Avrupa Komisyonu’nun 2028-2034 dönemi AB bütçe taslağına yönelik ek kesintiler önerdi ve AB politikalarını finanse etmek amacıyla dijital vergi de dahil olmak üzere yeni gelir kaynakları sundu.
AB liderleri zirvelerine başkanlık eden Costa’nın önerdiği kesintiler, yedi yıllık toplam bütçeyi Ekim ayında İrlanda AB dönem başkanlığı tarafından sunulan taslakla karşılaştırıldığında 40 milyar avro azaltarak 1,582 trilyon avroya indirecek; Komisyon’un ilk taslağına kıyasla ise 180,6 milyar avro daha düşük olacak.
Costa’nın önerisi temel olarak Avrupa Rekabet Gücü Fonu’nu —Avrupa sanayisinin Çin ve ABD’ye karşı rekabet gücünü artırmasını hedefleyen fonu— savunma ve dış harcamaları azaltıyor. Tarım ve yakınsama politikaları için ayrılan kaynaklar ise İrlanda uzlaşma taslağına kıyasla nispeten korunmuş durumda.

Yine de Fransa, yeni rakamların çiftçileri yeterince korumadığını belirterek eleştiri yaparken, Avrupa Parlamentosu‘nun baş bütçe müzakerecisi Siegfried Muresan bu rakamların bir gerileme olduğunu söyledi.
“Bu öneri Parlamento için kabul edilemez ve onayımızın temeli olamaz. AB bütçesi bir yatırım bütçesidir. Kesintiler, daha fazla kesinti ve üstüne kesinti bir yatırım stratejisi değildir,” dedi Muresan.
Bütçeye en büyük net katkıyı yapan ve bütçenin yüz milyarlarca avro azaltılmasını defalarca talep eden Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bu önerinin ilk adım olduğunu ancak hâlâ çok yüksek olduğunu belirtti.
“Adil ve hakkaniyetli bir yük paylaşımı ancak gelir tarafındaki düzeltmelerle sağlanabilir,” dedi Merz.
Merz, bütçenin sürdürülebilir ve uzun vadeli kaynaklar sağlaması gerektiğini ve 27 AB ülkesinin de buna katkıda bulunması gerektiğini yineledi. Bu durum, özellikle Ukrayna’nın finanse edilmesine karşı çıkan Macaristan, Slovakya, Bulgaristan ve Çek Cumhuriyeti için bir zorluk teşkil ediyor.
AB liderleri, 26-27 Kasım’da yapılacak özel bir zirvede Costa’nın önerilerini ele alacak. Amacları, bütçeye net katkıda bulunan ülkeler ile net faydalanıcılar arasındaki görüş ayrılıklarını azaltmak ve Aralık ayında bir anlaşmaya varmak olacak.
AB bütçesi, 27 üyeli bloğun çiftçileri desteklemekten yeni teknolojiler geliştirmeye, sanayi ve araştırmayı Çin ve ABD’nin rekabetine karşı güçlendirmeye kadar tüm politikalarını finanse etme aracıdır.
Ayrıca öğrenci değişim programlarını, AB genelinde yaşam standartlarının eşitlenmesini, Ukrayna’ya yardımı ve AB yetkililerinin maaşlarını da kapsıyor.
DİJİTAL VERGİ ÖNERİLEN YENİ GELİR KAYNAĞI
AB bütçesi, ulusal katkıların yanı sıra “özkaynaklar” olarak adlandırılan, AB ülkeleri tarafından toplanıp AB bütçesine tahsis edilen vergiler ve harçlarla finanse ediliyor. Bunlar arasında gümrük vergileri, katma değer vergilerinin belirli bir oranı veya geri dönüştürülmeyen plastik atıklar üzerinden alınan vergiler bulunuyor.
AB bütçesinin bu tür “özkaynaklardan” ne kadar çok geliri olursa, hükümetlerin ulusal kasalarından yapmaları gereken katkı da o kadar azalır.
Costa’nın dijital vergi önerisi, Avrupa Komisyonu’nun 2018’de sunduğu ancak o dönemde AB hükümetleri tarafından kabul edilmeyen bir taslak üzerine kurulu.
Costa şimdi, AB’de dijital faaliyetlerinden yıllık 50 milyon avro ve küresel çapta 750 milyon avrodan fazla gelir elde eden şirketlerin çevrimiçi reklamcılık, dijital aracılık hizmetleri ve kullanıcı tarafından oluşturulan verilerden elde ettiği yıllık net ciro üzerinden %3’lük bir vergi uygulanmasını önerdi.
Bu, esas olarak Google, Microsoft, Meta, Apple ve Amazon gibi ABD merkezli dev şirketlerin vergilendirilmesi anlamına geliyor. Birçok AB hükümeti, bu tür bir verginin ABD Başkanı Donald Trump’ı kızdıracağı endişesiyle bu adıma mesafeli yaklaşmıştı.
Daha fazla kaynak bulmak için Costa, AB’nin pandemi sonrası toparlanma fonu amacıyla 2026 sonuna kadar ortaklaşa borçlanacağı 600 milyar avrodan fazla sermayenin geri ödenmesinin yavaşlatılmasını önerdi.
Yetkililere göre, faiz ve anapara geri ödemesi 2028’de başlayıp 2058’e kadar devam edecek. Ancak ilk yedi yıl boyunca anapara geri ödemesinin daha yavaş yapılması, bütçede diğer öncelikler için daha fazla kaynak bırakmayı amaçlıyor.
Bütçe ve gelir kaynakları oybirliğiyle kabul edilmeli ve bu süreç genellikle çetin bir mücadeleyle sonuçlanıyor. Şu an tartışılan 2028-2034 dönemi yedi yıllık bütçe, yüksek enerji fiyatları ve savunma harcamalarının ulusal bütçeler üzerindeki ek baskıları nedeniyle özellikle zorlu bir süreç geçiyor.
AB bütçesinin aslında 2028’e kadar hazırlanması gerekse de liderler 2026 sonuna kadar bir anlaşmaya varmak istiyor. Çünkü gelecek yıl Fransa, İtalya, Polonya, Yunanistan, Estonya, Finlandiya ve Slovakya’da seçimler yapılacak ve bütçe muhtemelen seçim kampanyalarında önemli bir rol oynayacak.


Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
