Kongre’nin Kontrolü Demokrasilere Aitse, Trump’ın İran Savaşı’nı Durdurabilirler mi?

Anna Moneymaker/Getty

Demokratların Amerika Birleşik Devletleri’nde orta dönem seçimlerinde kaydettiği çarpıcı zafer, onları Başkan Donald Trump‘ın gündemine müdahale için daha sağlam bir konuma yerleştiriyor. Bu, derinlemesine popülerliği olmayan ve maliyetli olan ve ilk önceliklerden biri olabilecek İran‘a karşı savaşı da içeriyor.

Başkan olarak Trump, savaşı sonlandırmaya yönelik herhangi bir yasayı vetolar. Ancak demokratların avucunda güçlü bir kart daha var: savaşa ayrılan fonları kesmek.

Bununla birlikte, tarih bu gücü kullanmanın, tersine dönebilecek bir siyasi çatışmayı tetikleyebileceğini gösteriyor. Demokratlar savaşı sonlandırmayı başarsa bile, bu savaşın Amerika Birleşik Devletleri’nin küresel itibarına verdiği zararı geri alabilmeleri mümkün olmayabilir.

Yasama sınırları

Demokratlar, İran’a karşı savaşı sonlandırmayı zorlamak için üç ana seçenek sunuyor, ancak ikisi önemli sınırlamalarla karşılaşıyor.

Birincisi — ve belki de en açıması — yasal yola başvurmak. Olası bir yaklaşım, savaşı sonlandırmayı gerektiren bir kararnamenin kabul edilmesi. Kongre, Haziran ayında, Başkan’a İran’a karşı düşmanlığı durdurmasını ya da devam etmeden önce Kongre’nin onayını almasını emreden, bazı республиканların desteğini alan bir ortak kararnameni denemişti. Bu, 1973 Savaş Güçleri Kararnamesi’nin koruması altında yapıldı.

Bununla birlikte, bu “eşzamanlı kararname”ler genellikle bağlayıcı olmayan olarak kabul ediliyor. Kongre’nin görüşünü ya da iradesini ifade etmeyi amaçlayan bu kararname’ler, genellikle kendi meclisinin iç işleriyle ilgilenmek için kullanılıyor.

Trump bunu görmezden geldi. Sonrasında, eylül ayında, benzeri bir başka kararname de Senato’da sonuç vermedi.

Bir bu tür çözünürlüğün bağlayıcı olması için, Kongre tarafından onaylanan ve muhtemelen başkan tarafından vetolanın bir yasasının gücüne ihtiyaç vardır. Demokratların, dolayısıyla, Hem Temsilciler Meclisi’nde Hem de Senato’da iki üçüncü çoğunluğun desteğine ihtiyaçları olacaktır. Bu da, önemli sayıda Cumhuriyetçinin taraf değiştirmesini gerektirir.

Irán savaşı, Amerikan seçmenleri arasında derinlemesine popüler değildir.
Jim Lo Scalzo/EPA

Gözetim işlevini yerine getirmek

Demokratlar için ikinci bir seçenek, savaşın nasıl yürütüldüğüne dair bir dizi parlamentolar araştırmayı başlatmaktır. Bu muhtemelen kamuoyu dinlemelerini, çağrıları ve Trump Yönetimi’ne yönelik belge taleplerini içerecektir.

Demokratlar, aynı zamanda, Cumhuriyetçi yürütme organının üst düzey görevlilerini görevden alma sürecine tabi tutmayı da deneyebilirler.

Yeni Temsilciler Meclisi başkanı olarak öne çıkan demokrat Hakeem Jeffries, kendi partisinin ilerici kanadının bazı seslerini —veya Irana karşı savaş ya da Trump’a karşı daha radikal sesleri— sakinleştirmek isterse, Savunma Bakanı Pete Hegseth bir görevden alma sürecinin konusu olabilir.

Bununla birlikte, bu tür bir işlemin dayandığı temeller bu aşamada net değildir. Yeni demokratik çoğunluk olsa bile, Senato’da, önemli sayıda Cumhuriyetçinin taraf değiştirmesi dışında, mahkum edilmesi için pek çok seçenek yoktur.

Ve daha da önemlisi: Kongre araştırmaları genellikle zaman alır ve savaşı hızlı bir şekilde sonlandırmaları pek olası değildir.

“Para gücü”

Kongre’nin savaşı hızlı bir şekilde sonlandırmak için sahip olduğu en yakın güç, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası’nın I. Bölüm, 9. Maddesi’nde yer alır, ki bu madde şunu öngörür:

Yasa ile yapılan tahsiler sonucunda olmaksızın, Hazine’den para çekilemez […]

Bu, “bütçe gücü” ya da “para gücü” olarak çevrilebilen power of the pursue olarak bilinen şeydir.

Yeni Kongre Ocak ayında göreve geldiğinde, Trump’ın Savaş Bakanlığı’nın harcamak istediği her yeni doların onayı Kongre’nin Temsilciler Meclisi ve Senatosu’na ait olacak.

Demokratların kontrolündeki bir Kongre, savunma bütçesine İran’a yönelik düşmanca faaliyetler için fon kullanımını yasaklayan bir madde ekleyebilir. Trump bunu veto edebilir, ancak bu aynı zamanda tüm askeri personelin maaşlarını da bloke etmek anlamına gelir.

Demokratlar 2007 yılında, ABD’nin Irak’tan çekilmesi için bir takvim dayatmak amacıyla tam olarak bu yaklaşımı denediler. O dönemki başkan George W. Bush bunu veto etti, ancak konu siyasi bir oyuna dönüştü; iki taraf da diğerini ABD’li askerleri finsiz bırakmakla suçladı. Demokratlar, seçmenler arasındaki olumsuz tepki riskinin artması nedeniyle sonunda geri çekildi.

Günümüzde bu yol aynı riski beraberinde getirirdi. Demokratlar, başkan onları ABD’li askerleri başarısız bırakmakla suçladığında siyasi inandırıcılıklarını risate atmaya hazır mı? İlk kim gözükecek?

Reformisler kritik bir anla karşı karşıya

Çarşamba günü gerginliğin yatışmasının ardından, Trump doğrudan İran’a karşı savaşın Reformisler Partisi’nin yıkıcı yenilgisine neden olduğunu kabul etti. Yine de, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek gerekiyorsa aynı şeyi tekrar yapmaya hazır olduğunu da belirtti.

Vize başkan J. D. Vance daha savunmaya dönük bir tutum aldı. X’te yayımlanan ayrıntılı bir açıklamada Vance, savaşın Reformisler’in kaybetmesinin nedeni olduğunu açıkça dile getirdi. Şu sözü ekledi: “Şimdi nereye gittiğimizle ilgili dürüst her konuşma, buradan başlamalıdır.”

Vance lleva mucho tiempo criticando la intervención militar estadounidense en conflictos en el extranjero, pero, en su calidad de vicepresidente, había respaldado públicamente las acciones de Trump contra Irán. La abrumadora victoria demócrata de esta semana ha facilitado mucho que Vance —y otros republicanos— rompan ahora filas con el presidente.

Tras la derrota en las elecciones de mitad de legislatura, el vicepresidente de Estados Unidos, J. D. Vance, se ha distanciado de la postura del presidente respecto a Irán.
White House Handout/EPA

El equilibrio de poder ha cambiado

Para Trump, poner fin a la guerra ahora supondría una humillación. Hasta la fecha, Estados Unidos ha invertido casi 50 000 millones de dólares en una campaña militar con pocos logros tangibles.

Además, Irán ha aprendido que el estrecho de Ormuz es un punto estratégico que puede controlar. Lo mismo ocurre con el estrecho de Bab el-Mandeb, frente a las costas de Yemen, donde los hutíes, alineados con Irán, han atacado buques mercantes.

Estos costes perdurarán más allá de la presidencia de Trump. La guerra podría poner fin definitivamente al orden mundial unipolar que Washington construyó tras el fin de la Guerra Fría. Y puede que el mayor beneficiado no sea Teherán, sino Pekín.

Este artículo se publicó originalmente en inglés

• guerra Irán