Amerika Birleşik Devletleri politikasına biraz olsun ilgi duyan herkes için orta dönem seçimleri şu anda öne çıkan tek konu. Aslında, Demokratların bir “mavi dalga” ile nasıl bir büyük zafer kazanmasının Trump ve Trumpçılık için ne anlama gelebileceği – ve bu sonucun ne kadar olası olduğu – konusunda zaten oldukça fazla yazı yazıldı.
Seçim anketleri bir şey söylüyorsa, Cumhuriyetçiler için umutlar giderek daha karanlık görünüyor. Ancak burada, bu tabloyu destekleyen ikincil bir veri kaynağına – para – değinmek istiyorum.
Cumhuriyetçiler, Politico’nun ifadesiyle, orta dönem seçimleri için para toplama konusunda tamamen “yeniliyor”. Kırmızı eyaletlerde ve mavi eyaletlerdeki adayları, Demokratlardan önemli ölçüde daha az para topluyor.
Bu, basitçe Demokratların kampanyalarına Cumhuriyetçilerden çok daha fazla para harcayabildiği anlamına geliyor. Para toplama ve harcama verilerini yayınlayan Federal Seçim Komisyonu’na göre, adaylar bu seçim döneminde yaklaşık 2,85 milyar dolar (£2,12 milyar) harcadı. Ve büyük harcamayı yapanlar neredeyse tamamıyla Demokratlar oldu.
Bu önemli. Politikadaki para konusunda bilmediğimiz çok şey var, ancak bildiğimiz de oldukça fazla. Bildiğimiz şeylerden biri, paranın seçim sonuçları için önemli olması. Bu, daha fazla para harcayanların seçimi kazanacağı anlamına gelmiyor – Hillary Clinton ve Kamala Harris’e sorun, ikisi de Donald Trump‘dan önemli ölçüde daha fazla para topladı ama yine de kaybetti. Ancak adayların ilk baştan şans kazanabilmesi için belirli bir miktar para harcamaları gerekiyor (bunu bir giriş maliyeti gibi düşünün).
Clinton ve Harris örneklerinin gösterdiği gibi, büyük bir “savaş hazinesi”ne sahip olmak (ve onu harcamak) zaferi garanti etmiyor. Ancak ABD ve İngiltere gibi bağışçı liderliğindeki demokrasilerde para toplama yeteneği, seçim şanslarıyla ilişkilidir ve bize bunun hakkında bir şey söylüyor. İnsanlar genellikle kazanma şansının gerçekçi olmadığını düşündükleri adaylara para vermezler – Kentucky Derby’de bir eşeğe bahs edmezsiniz.
Bunun bir örneğini 2024 İngiltere genel seçimlerinde gördük. Muhafazakârlılar, Amerikan deyimiyle, seçim öncesinde para toplama konusunda İşçi Partisi tarafından “yeniliyordu”. Aslında, anket öncesinde Muhafazakârlılara yapılan bağışlar 2019 ile 2024 arasında %90 düştü. İnsanlar kazanacaklarını düşünmediler ve haklıydılar, bu yüzden ellerini ceplerinde tuttular.
Financial Times, bazı Muhafazakârlı bağışçılarına bunun nedenini sorduğunda, politika parası hakkında bildiğimiz başka bir şeyi ortaya çıkardılar: bağışçıların çoğu verdikleri para için bir karşılık bekliyor. “Her onurlu bir iş insanı, yatırım kararı öncesinde muhasebe kontrolü (due diligence) yapar,” dedi bir bağışçı. “Zaman, akıllı paranın Bay Sunak’ı destekleyip desteklemeyeceğini gösterecek.” Göstermedi.
Bu hikayeyi 2026 ABD orta dönem seçimlerinde tekrar yaşıyoruz. Görünüşe göre ABD’deki akıllı para, dizel fiyatına bakıyor, Trump yönetimini saran genel kaosu görüyor ve en önemlisi Donald Trump’ın felaket düzeyindeki onay oranlarına bakıyor – ve bu sefer bu oyundan uzak duruyor.
Cumhuriyetçiler iflas etmiş değil
Ancak bu tüm hikaye değil. Demokratik adaylar bağışlardan rakipleri Cumhuriyetçilere göre beşte biri oranında daha fazla para toplarken, Cumhuriyetçiler dış gruplardan Demokratlardan daha fazla para getiriyor. Bunlar siyasi eylem komiteleri (PAC’ler) ve süper-PAC’ler.
Ancak bu partizan para, akıllı para değil – her tarafın siyasi makinesinin ürettiği para ve ABD seçim finansmanı yasalarının karmaşıklığı nedeniyle çoğu bireysel adayları desteklemek için taahhüt edilemiyor. Bu nedenle seçim şansları hakkında çok daha az şey söylüyor.
Örneğin Elon Musk, Teksas PAC’nin başlıca fonlayıcısıdır ve bu kurum, Teksas’taki Demokratik Senatör adayı James Talarico’ya saldırmak için 131 milyon dolar harcadı. Son finansal çeyrekte ayrıca Cumhuriyetçi Senatör Süper PAC’sine 158 milyon dolar daha verdi.
O halde Cumhuriyetçilerin birdenbiren siyasi yoksullar haline geldiği konusunda kendimizi kandırmayalım. Teksas’taki harcamanın tek başına, 2024 İngiltere genel seçimindeki tüm partilerin tüm harcamasından çok daha fazlası.
Para konuşur
Bu, tabii ki Amerika Birleşik Devletleri siyaseti hakkında çok şey söylüyor ve bağış ya da harcamalar için üst sınır koymayı seçen diğer demokrasilerde endişe uyandırması gereken bir durum. Konuşma özgürlüğünü koruyan anayasanın ilk ekbinin siyasi bağışlara da uygulandığına hükmeden 2010 tarihli, Citizens United olarak bilinen Yargıtay davasından bu yana ABD’de – özellikle de PAC’ler ve Super PAC’ler aracılığıyla – harcamalar katlanarak arttı.
Bu arada bağışçı havuzu küçüldü. 2024 başkanlık seçim turundan alınan rakamlar bu konuda oldukça çarpıcı. 2008 yılında, milyon doları aşan bağış yapanlar olarak sınıflandırılan mega bağışçılar Cumhuriyetçi fon sağlayıcıların yalnızca %4’ünü oluşturuyordu. 2024 yılına gelindiğinde bu oran %56’ya ulaştı.
Seçimlerin bütünlüğüne sahip olmaları için katılımda adalet, müzakere, rekabet ve yargılama ilkelerini yansıtmaları gerektiği geniş çapta kabul görüyor. Siyasi finansman gibi bir sistem bunların tümünü zedeliyor. Ya da farklı bir ifadeyle, herkesin konuşmaya çalıştığı ve megafonlu çılgın birinin onları boğup geçtiği bir durumda konuşma o kadar da özgür değil.
Benim İngiltere için bundan çıkardığım ders, dünyanın en zenginlerinin çoğunlukla, ya da tamamen desteklediği birkaç partiden oluşan bir oligarşik devletin, işlevsel bir demokrasinin çok sağlıklı bir işareti olmadığı. Ya da geçen hafta New York Times’a söylediğim gibi: “ABD’yi kötü uygulamaların bir sistemi olarak gösteriyoruz.”
Bu bize 2026’da ABD siyaseti hakkında ne söylüyor? Aslında akıllı para, Cumhuriyetçilerin büyük bir yenilgiye uğrayacağına işaret ediyor. Ancak bu, siyasette para yönetimine akıllıca yaklaşmanın çok uzun zaman önce binadan çıkıp gittiği bir Amerika. Ve gerisi bizler – özellikle İngiltere’deki bizler – bundan ders alabileceğimiz şeyler açısından oldukça fazla şey öğrenebiliriz.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
