Sudan’daki iç savaşta 2025 yılı içinde yaşamını yitiren kişi sayısının 100 bine kadar çıkabileceği tahmin ediliyor. Uppsala Çatışma Verileri Programı (UCDP), Darfur bölgesinde hızla yayılan çatışmaların ardından tahliye edilen köylerden sahadaki verilere kadar geniş bir alanda topladığı kaynaklarla, ülkedeki ölüm oranlarını hesaplayan kapsamlı bir sayım çalışması yürüttü. Program, çatışmaların yoğunlaştığı El-Faşer çevresinde sivillerin hayatını kaybettiğini ve binlerce kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını tespit etti.
Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile Hızlı Destek Güçleri (RSF) arasında başlayan ve zamanla tüm ülkeye yayılan çatışmalar, Darfur bölgesinde özellikle El-Faşer’in etrafında şiddetlendi. Çatışmaların yaşandığı bölgelerde yerleşim birimleri boşaltıldı; tarlaları ve evleri terk edilen Bakri gibi köyler, savaşın izlerini taşıran çorak manzaralara dönüştü. UCDP’nin yaptığı sayım, çatışmanın insan kayıplarına etkisini nicel verilerle ortaya koyuyor.
Sayım çalışmasının ardındaki yöntem
Ölüm sayısının 100 bine kadar çıkarılabileceğine dair tahmin, programın sahada toplanan gözlem verileri, yerel sağlık kuruluşlarından edinilen kayıtlar ve uydudan elde edilen bilgiler kullanılarak hesaplandı. UCDP, çatışma bölgesindeki ölümleri kaydederken yalnızca doğrudan çatışmalarda yaşanan kayıpları değil, çatışmanın dolaylı sonuçları olarak ortaya çıkan ölümleri de hesaba katıyor. Bu yaklaşım, savaşın gerçek insan maliyetinin daha kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını sağlıyor.
Sayımda karşılaşılan en büyük zorluklardan biri, çatışma bölgesindeki erişim kısıtlamaları oldu. Güvenlik koşullarının ağır olduğu alanlarda bağımsız doğrulama yapmak neredeyse imkânsız hale geldiği için program, elde edilen verileri farklı kaynaklarla çapraz kontrol ederek güvenilirliği artırmaya çalışıyor.
Bu çatışma, bölgedeki sivillerin hayatını doğrudan tehdit ediyor ve onlarca kişinin güvenli bir yaşam için bölgeyi terk etmesine neden oldu. Topladığımız veriler, krizin boyutunu daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor.
Uppsala Çatışma Verileri Programı
Programın ortaya koyduğu rakamlar, uluslararası toplumun Sudan’daki insani krize dair farkındalığını artırma açısından önemli bir rol oynuyor. Uzmanlar, sayım sonuçlarının yalnızca güncel durumu yansıtmakla kalmayıp, aynı zamanda çatışmanın gelecekteki seyri hakkında da ipucu verdiğini vurguluyor.
Sahadaki yansımalar ve devam eden çalışmalar
Darfur’da çatışmaların yoğunlaştığı bölgelerde durumun ciddiyeti sahadaki manzara ile de ortaya çıkıyor. El-Faşer’in yakınındaki Bakri köyü gibi yerleşim birimleri, nüfusunun kaçmasıyla tamamen boşaldı; evleri ve tarlaları terk edilen bu köyler, savaşın insan drasını gözler önüne seriyor.
UCDP, yürüttüğü sayım çalışmalarını sürdürmeyi ve güncel verileri düzenli olarak yaymayı hedefliyor. Programın elde ettiği bulgular, Sudan’daki çatışmanın insani boyutunun daha net görülmesi ve uluslararası barış ve güvenlik girişimlerinin desteklenmesi açısından kritik bir veri kaynağı oluşturuyor.
