Rusya’nın 18 Eylül’de Yapılacak Parlamento Seçiminde Kazanan Belli Olmakla Beraber, Gerçek Hikâye Oy Çekme Seviyesinde Gizli

Rusya, devam eden Ukrayna savaşı, enerji krizi ve evde yeni bir askerî zorunluluk korkusu arasında 18-20 Eylül 2026 tarihlerinde parlamento seçimlerini gerçekleştirecek. Yönetim, Vladimir Putin’in önde bulunduğu Birleşik Rusya partisinin kesinlikle galip geleceğine dair kuşku duyulmuyor; ancak seçmenlerin sandığa çıkma oranının düşmesi ya da kazanan payın beklenenin altında kalması, rejimin halktan ne kadar destek aldığının en dürüst göstergesi olarak yorumlanabilecek. Analistler, sonuçtan çok oy sayımında uygulanacak baskı düzeyinin ve seçmenlerin oyunu protesto biçiminde kullanma eğiliminin bu seçimde asıl hikâyeyi anlatacağını vurguluyor.

Kremlin‘in endişesi yalnızca bir partinin kazanması değil, halk arasında oy hakkıyla ilgili tartışmaların yeni bir ortak muhalefet bilinci uyandırması yönünde. 2011-2012 yıllarında muhalefet figürü Alexei Navalny’nin “kim olursa olsun Birleşik Rusya’dan başkasını seç” talimatı, oy kullanmanın kontrol edilmiş bir ortam içinde bile protestoya dönüştürülebilir bir araç olduğunu göstermişti. Bu miras, bugünkü seçimde yeniden canlanma potansiyeli taşıyor.

Beklentiler Düşürülen Bir Rejim

Rusya halkı, Ukrayna’da “birkaç gün sürmesi gereken” bir savaşı yıllar boyu sürdüren ve sivillere maliyetini artıran bir çatışmanın ortasında oy vermeye girecek. Ukrayna’nın drone saldırıları enerji ve perakende altyapısını hedef aldı; kayıp sayıları, çatışmanın başlangıcında düşünüldüğü kadar yüksek değilken enflasyon yükseliyor ve birçok bölgede işsizlik de artıyor. Bu tabloya ek olarak, Birleşik Rusya partisinin kamuoyu anketlerinde aldığı destek yüzde 32 seviyesinde seyrediyor — bu, 24 Şubat 2022’deki tam kapsamlı işgalden bu yana görülen en düşük rakam.

Birçok gözlemciye göre bu oran muhtemelen yanıltıcı. Cevap verenlerin muhalefetini dile getirmekten korkması, anket sonuçlarını şişirebilir nitelikte. Kremlin’in asıl hedefi, partisinin parlamentoda iki üçler çoğunluğunu sürdürmek; çünkü bu çoğunluk, anayasal düzenlemeler üzerinde belirleyici bir güce sahip.

Birleşik Rusya’nın kazanması şüphe götürmüyor. Asıl mesele oy payının büyüklüğü değil: seçmenlerin sandığa çıkma oranı ve Kremlin’in terazinin hangi derecede elini koymaya çalıştığı, rejimin halktan ne kadar destek aldığının gerçek göstergesi.

Ankara’dan gelen haberlere dayanan analiz

Görünmeyen Bir Seçim Yönetimi

Kremlin, seçmenlerin gözünden uzakta seçimleri yönetmek için yirmi yıllık bir araç deposu geliştirdi. Geçmişte şehir içi seçim bölgelerini çiçek yaprağı biçiminde yeniden çizerek küçük kasabalarda ve kırsalda yaşayan, rejimi daha çok destekleyen yaşlı seçmenleri oy pusulasına dahil eden “gerrymandering” (seçim bölgesi düzenlemesi) uygulamasını kullandı. Ancak bu seferki seçimde yönetimin bu kesime yönelik finansal teşvik sunmaması, kırsalda kayıpların yoğunlaşması ve yakıt sıkıntısının hasadı sekteye uğratması, Kremlin’in ulaşması gereken eşik değerine ulaşmasını zorlaştıran engeller arasında.

Sürecin üç gün sürmesi, yetkililere oy sayılarını izlemeye ve seçim dönemi boyunca ayarlamaya imkân tanıyor. Birçok seçmenin çevrimiçi oylama yapması da manipülasyonun kamuoyundan gizlenmesine katkı sağlıyor. Geçmiş seçimlerde hem istatistiksel analizlar hem de Rus ve Avrupa gözlemcileri önemli düzeyde sahtecilik tespit etti; ancak bu turda bağımsız gözlemci sayısı çok az olacak.

Oy izleme kuruluşu GOLOS, yani halk arasında “Oy” anlamına gelen isimle bilinen kurum, Kremlin baskısı karşısında dağıtıldı ve Avrupa monitörleri bu seçimi izlemek için davet edilmedi. Kremlin ayrıca kimin yarışa katılabileceğini belirliyor: 2000’lerin başından beri rekabet yanılsamasını yaratmak amacıyla partiler eklediği yapay bir parti sistemi kurmuş durumda.

Birleşik Rusya’nın yanı sıra oy pusulasında yer alabilecek sekiz parti daha var; onlardan yalnızca on tanesi yarışa çıkacak ve hepsi yönetimin muhalefet yasasıyla eleştiriyle yüzleşmemesi beklenen partilerden seçilmiş. Bunların çoğu rekabet yanılsamasını sağlamak ve muhalefet oylarını emmek için mevcut, ancak parlamentoda oturacak kadar destek alamayacak.

Anlaşılması Gereken Yabloko Sürprizi

Kremlin’in gerçek muhalefeti bastırma geleneği düşünüldüğünde, yönetimin kontrolündeki Merkezî Seçim Komisyonu’nun Temmuz 2026’da tek bağımsız, anti-savaş muhalefet partisi Yabloko’yu yarışmaya katılmasına izin vermesi şaşırtıcı geldi. O dönemde partiyi destekleyenlerin oranı yalnızca yüzde 3’tü; Kremlin’in bu partiyi oy pusulasına koymayı güvenli bir tercih olarak görmesi muhtemel.

Ancak başlangıçta yarışmaya katılmaya onaylanan tek anti-savaş parti olması nedeniyle, Yabloko Rusya’nın savaşı nasıl yürüttüğüne yönelik nefret barometresi olma potansiyeline sahipti. Bu rolü kısa sürdü: Merkezî Seçim Komisyonu kararı hızla geri aldı ve partinin yargı başvurusu Yüksek Mahkeme tarafından reddedildi. İkinci numaralı figürü Lev Şlosberg, “askeri sahte belgeler” olarak adlandırılan suçtan 11 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Yabloko’nun kaydı ya bir deneme balonu ya da seçimi meşrulaştırmak amacıyla terk edilen bir püf idi; ama ortadan kaldırılması, oy pusulasında artık anti-savaş partinin kalmadığı anlamına geliyor.

Sabotajlı Oy Kağıtları ve Pasifleşen Seçmen

Kremlin’in seçim sürecinin tüm aşamaları üzerindeki kontrolü düşünüldüğünde, dış gözlemciler rejimin kesin görünen bir seçimi neden bu kadar endişelendiği sorusunu sorabilir. Cevap, sonuçtan çok görünür muhalefete potansiyelde gizli.

Anti-Koruma Temeli, Navalny’nin 2011 seçim sonrası protestolarından aylar önce kurulmuş ve ulusal ölçekte oy mücadelesi veren bir örgüt kurmuştu. Yönetim 2021’de temeli “aşırık” örgüt ilan etti; bugün sürgünde faaliyet gösteriyor. Navalny 2024’te hapsedildiği esnada öldü — destekçileri ve dış kuruluşlar cinayet olduğunu iddia ediyor — ve bölgesel liderlerinin çoğu da hapse atıldı.

Sürgünde çalışan Anti-Koruma Temeli, protestoyu mümkün kılmak için Smart Vote uygulamasının modifiye edilmiş bir versiyonunu kullanmayı planlıyor. Bazı seçmen bu talimatları izlerken, diğerleri oy pusulasına “Yabloko” yazacak ya da muhalefetini dile getirmek amacıyla oy kağıtlarını bozacak.

Çoğu kendilerini güçsüz hissedip siyasetten uzaklaşan Rus seçmen, eylemlerinin rejimin politikalarını değiştirmeye etkisi olacağını düşündüklerinde protestoyu oy kullanma biçimine dönüştürebilir. Bu potansiyel, Kremlin’in Birleşik Rusya için ne kadar Rus’un sandığa çıkacağı konusunda beklentilerini düşürmeye zorladı.

Neredeyse hiçbir analist Birleşik Rusya’nın kazanmayacağını öngörmüyor; ancak partinin alacağı oy oranının düşük olması ya da seçmen katılımının beklenenin altında kalması, Rus halkı için rejime ve savaşa duyulan gerçek desteğin ne kadar olduğunu açık bir işaret olarak okunacak.

Bu bağlamda, petrol istasyonlarının önünde uzun araç kuyruğu St. Petersburg’da yakıt sıkıntısının somut yansıması olarak görülebilir; 15 Eylül 2026 tarihinde çekilen görüntülerde bu durum net biçimde gözlemleniyor.

Son durum, devletin politikalarına karşı duyulan muhalefeti açıkça işaret edecek. Bu, rejimin halktan ne kadar destek aldığının en dürüst göstergesi olarak yorumlanabilecek.

Ankara’dan gelen haberlere dayanan analiz

Bu arka planda, Berlin’de 17 Şubat 2026 tarihinde kurulan geçici bir anıt, ölen muhalefet lideri Alexei Navalny’ye saygı duruşunun sembolik izini taşıyor; ancak bu tür eylemler Rus kamuoyunda yalnızca yabancı basına ulaşan bir yankı olarak kalmayı sürdürüyor.