Almanya’da Türkiye Kökenliler Sandıktan Uzaklaşıyor: Partilerin Zayıf Noktası

Almanya’da, özellikle Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Vorpommerneyalet seçimleri ile Berlin Temsilciler Meclisi seçimi öncesinde, Alman hükümetini oluşturan Hristiyan Birlik partileri (CDU/CSU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD), muhalefetteki Yeşiller için iyi haberler yok. Alman Uyum ve Göç Araştırmaları Merkezi’nin (DeZIM) araştırmasına göre, göçmen kökenli seçmenler diğerlerine kıyasla siyasi partilerden daha da uzaklaşıyor. Bu durum, 2023 yılında Almanya’daki seçmenlerin yüzde 12’sini oluşturan ve sayıları artmaya devam eden yedi milyondan fazla kişiyi etkiliyor.

Sosyal Demokratlar, göçmen kökenli seçmenler arasında hala en yüksek oy potansiyeline sahip. Göçmen kökenli her üç seçmenden ikisi SPD’ye oy verilebilir bir parti olarak görüyor. Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ve Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) ise az farkla ikinci sırada yer alıyor.

Alman Uyum ve Göç Araştırmaları Merkezi’nin araştırmasının ortak yazarlarından Friederike Römer, “Göçmen kökenli daha yaşlı katılımcılar SPD’ye daha yakın. SPD ile göçmen seçmenler arasındaki bağ geçmişte güçlüydü, ancak bu bağın genç kuşaklarda çözülmeye başladığı görülüyor” şeklinde bir açıklama yaptı.

AfD: Atatürk de AfD’ye Oy Verirdi!

Almanya için Alternatif (AfD), Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından “kısmen aşırı sağcı” olarak değerlendiriliyor ve göçmen kökenli seçmenler arasında en güçlü şekilde reddedilen parti. Araştırmaya katılanların yaklaşık üçte ikisi AfD’ye kesinlikle oy vermeyeceğini belirtiyor, özellikle Türkiye, Ortadoğu ve Kuzey Afrika kökenli kişiler partiyi kategorik biçimde reddediyor. Buna rağmen, AfD göçmen kökenli seçmen grubundaki potansiyeli fark etmiş durumda.

Almanya Türk Toplumu’nun (TGD) Federal Genel Müdürü Martin Gerlach, “Uzun süre insanların ana dilinde, işe yarayan görsellerle iletişim kuran ilk parti AfD oldu” derken, Berlin’deki AfD Neukölln teşkilatının 2021 federal seçim kampanyasını hatırlattı: “Sloganları ‘Atatürk de AfD’ye oy verirdi’ şeklindeydi. Diğer partiler bu hedef gruplar üzerine düşünme zahmetine bile girmiyor. Bu çılgınlık, çünkü göç geçmişi olan seçmenlerin büyük bölümünü kazanırsanız seçimleri de kazanırsınız.”

Göçmen kökenlilerin güvenliği yeterince gündeme gelmiyor.

Almanya Türk Toplumu, Şubat 2025’teki son federal seçimler öncesinde Türkiye kökenli seçmenleri sandığa gitmeye teşvik etmek için Almanya’nın 60 kentinde faaliyet yürüttü. Gerlach’ın gözlemine göre göçmen toplulukları kendiliğinden göç yanlısı değil. Tam tersine, yeni gelen göçmenlere veya sığınmacılara karşı ciddi bir kuşku bulunuyor ve AfD de bu konuyu kullanıyor. Bu, diğer partilerin göç geçmişi olan seçmenleri giderek kaybetmesinin nedenlerinden yalnızca biri.

Martin Gerlach, olası yabancı düşmanı saldırılara atıfla “Partiler güvenlik konusuna hiç değinmiyor. Oysa bu çok büyük bir mesele. Topluluğumuzdan insanlar birçok yerde kendilerini ciddi biçimde tehdit altında hissediyor, Baltık Denizi kıyılarına gitmiyorlar” diyor. Gerlach, Müslüman karşıtı ırkçılığın bu grubu özellikle ağır etkilediğini ve partilerin bunu yeterince görmediğini belirtiyor: “Ayrımcılıkla mücadele politikası Almanya’da ilerici, solcu bir şeymiş gibi görülüyor. Oysa Türkiye kökenli toplum açısından bu, kelimenin en temel anlamıyla anayasal düzenin korunmasıdır. Bence bu anlatıyla çok şey kazanılabilir.”

Partiler toplumsal değişimi kaçırıyor mu?

Siyaset bilimci Özgür Özvatan, 2030 yılında Almanya nüfusunun yarısından fazlasının göç geçmişine sahip olacağını bir kez daha hatırlattı. Siyaset bilimci, “Her oy önemli. Demokratların küçümsediği, popülistlerin peşine düştüğü siyasi güç: Göçmen kökenli Almanlar” adlı kitabında yerleşik partilerin zayıf noktasına dikkat çekiyor: “Göçmen kökenli seçmenlere gerektiği gibi hitap etmiyorlar. Ne onları kendi partilerine kazanmaya çalışıyorlar ne gönüllü olarak sürece dahil ediyorlar ne de seçmen olarak yeterince dikkate alıyorlar. Ne yazık ki bu talebi ve toplumsal değişimi görmezden geliyor, süreci geciktiriyoruz.”

Özvatan, liberal olmayan ve otoriter ülkelerden demokratik Almanya’ya gelen insanlarda büyük bir demokrasi potansiyeli bulunduğunu belirtiyor: “Onlara mümkün olan en kısa sürede oy hakkı sağlayacak şekilde vatandaşlık verirsek bu potansiyeli harekete geçirebiliriz.”

AfD ise Türkiye kökenli diasporanın gerçekliğine hitap eden ve Türkiye ile olumlu bağları Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la ilişkilendiren, iletişim açısından başarılı bir yöntem kullanıyor. Özvatan’a göre, küresel siyaset araştırmaları da sağcı otoriter güçlerin uluslararası düzeyde birbirlerini güçlendirebildiğini gösteriyor.

AfD’nin göçmen kökenli insanları birbirine karşı kullanmayı da son derece iyi başardığını savunan Özvatan, sözlerini şöyle tamamlıyor: “Eski göçmenlere ‘Siz yenilerden farklısınız. Siz onlar gibi değilsiniz. Göç ve sınır dışı tartışmalarının hiçbiri sizi ilgilendirmeyecek, bunlar diğerlerini ilgilendirecek’ denilerek çok güçlü bir mobilizasyon yapılıyor. Bu taktik de AfD’yi kategorik olarak reddetmeyenler üzerinde iyi çalışıyor.”