Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi (Supreme Court), Başkan Donald Trump‘ın Mart 2026’da çıkardığı posta ile oy verme kısıtlamalarını içeren yürütme emrinin uygulanmasına konan engeli kaldıran 6-3’lük kararıyla, seçim hakları savunucularını ve birçok eyalet yetkilisini öfke ve endişe içinde bıraktı. Mahkeme, emrin anayasallığını görüşmeden, yalnızca dava usulü bir kararla bu konuyu kapattı; Karanji Brown Jackson’ın muhalefeti ise sürecin “yaklaşan orta seçimlere gereksiz kaos ve belirsizlik sokacağını” vurguladı.
Mahkemenin 24 Ağustos’taki kararı, seçmen kaydı ve posta yoluyla oy kullanma süreçlerini yöneten eyaletleri uzun süredir devam eden bir hukuki muhatabesin ortasında bıraktı. Kararın ardından siyasi ve hukuki çevrelerde emrin içeriğinin nihai olarak Mahkeme tarafından değerlendirileceğine dair beklentiler yükseldi.
Yürütme emrinin içerdiği hükümler
Mart ayında Başkan Trump, kendi ifadeleriyle seçim sonuçlarına ilişkin “kamusal güveni” korumak ve posta ile absent (yurtdışında yaşayan) oy kullanmada “seçim bütünlüğünü” artırmayı hedefleyen bir yürütme emri çıkardı. Emrin içinde yer alan birkaç temel hüküm, federal seçimlerde posta ve absent oyların kullanımını doğrudan etkileyecek biçimde tasarlandı.
İlk hüküm, Güvenlik Bakanlığı’nın (Department of Homeland Security) vatandaş olduğu doğrulanmış 18 yaş üstü yetişkinlerin eyalet bazlı bir liste tutmasını zorunlu kılıyor. Bakanlık bu listeleri her federal seçimden en az 60 gün önce ilgili eyaletlerle paylaşacak.
Sonraki hüküm ise Başsavcı’nın (attorney general) vatandaş olmayan kişiler gibi seçilmez seçmenlere federal oy pusulaları veren yerel ve eyalet düzeyindeki seçim görevlilerinin soruşturmasını ve kovuşturasını önceliklendirmesini emrediyor.
Mahkeme, Başkan Donald Trump’ın 31 Mart 2026’da posta ile oy vermeye yönelik sert tedbirlerin ardından orta seçimler öncesinde çıkardığı yürütme emri imzalarken görüntüleniyor. (Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Yürütme emri eyaletlara aynı zamanda federal seçimden en az 60 gün önce Posta Hizmetleri’ne posta veya absent yoluyla oy kullanmaya hak sahibi seçmenlerin listesini verme seçeneği sunuyor. Ancak bu son tarih, eyaletların bir seçimden en az 30 gün önce seçmenlere kaydolma imkanı tanıması gerektiğine dair federal bir kuralıyla çelişıyor; yani eyaletlar, seçimden 60 gün önce posta veya absent oy kullanmaya hak sahip olan kişilerin kim olduğunu bilemeyebilir.
Son ve en önemlisi hüküm ise Posta Hizmetleri’ne, hizmetin derlediği (muhtemelen eyaletlardan sağlanan) bir liste üzerinde görünmeyen seçmenlerin federal seçimlerdeki posta veya absent oylarını iletmemesini emrediyor. Bu nedenle listede olmayan bir seçmenin pusulası Posta Hizmeti tarafından reddedilebiliyor.
Anayasallık görüşülmeden, yalnızca usul kararı
Mahkeme emrin yasallığını görüşmedi. Birçok eyalet, yürütme emri çıktığı anda Başkan’ın bu politikaları uygulama yetkisine sahip olmadığına dair gerekçelerle Trump yönetimine karşı dava açtı. Eyaletler, davalar tamamlanmadan önce hükümet işlemlerini askıya alabilen önlem (preliminary injunction) talep etti. Alt mahkeme nihayetinde bu önlemi çıkararak emrin uygulanmasını geçici olarak durdurdu.
Trump yönetimi, eyaletlerin federal mahkemede dava açmak için gerekli olan “dava ehliyeti” (standing) niteliğini taşımadığını savundu; bu kavram, bir davanın açılması için davacının gerçek veya yakın zamanda gerçekleşecek bir zarara uğraması gerektiğini öngörür. Buna göre önlem çıkarılmamalıydı.
Mahkeme nihayetinde Trump yönetiminin görüşüne katıldı ve emrin büyük kısmının ya eyaletların hiçbir şey yapmasını gerektirdiği ya da henüz tam olarak hayata geçirilmediği için, eyaletlerin davasının erken (premature) olduğunu belirtti. Zarara hâlâ uğramamışlardı.
Bu karar, yaklaşan orta seçimlere gereksiz biçimde kaos ve belirsizlik sokacak bir “Kafkaesque (Kafkaya özgü) kabustan” farksızdır; bu yüzden muhalefet ediyorum.
Karanji Brown Jackson, Yüksek Mahkeme Hakimi
Eyaletlerin dava ehliyeti hiç yok değil; yalnızca emrin ardından gelecek kurallar hayata geçirilene kadar bu anda ehliyetleri yoktu. Yani teoretik olarak Posta Hizmeti, standartlarını karşılamayan oyların iletilmesini yasaklayacak bir kural önerirse ve bu kural nihayetinde benimsenirse, eyaletlar bu davayı açma ehliyetine sahip olur.
Anayasanın seçimleri yönetme yetkisi dağılımı
Anayasa, eyaletlere seçimleri düzenleme gücünü verir. ABD Anayasası kesin olarak eyaletları seçimlerin varsayılan yöneticileri (default administrators) olarak öngörür; bu federal, eyalet ve yerel seçimleri kapsar. Federal hükümet ise seçimleri düzenlemede belirli roller üstlenir: Anayasa Kongre’ye, kongara seçimlerinin usuli yönlerini düzenleyen eyalet kurallarını geçersiz kılma yetkisi tanır.
Mahkeme ayrıca Kongre’nin başkanlık seçimlerinin kampanya finansmanı gibi bazı alanlarında düzenleyici yetkiye sahip olduğunu kabul etti. 14 ve 15. eklemeler altında ise Kongre, eşit koruma hükmünü veya 15. eklemenin seçimlerdeki ırksal ayrımcılığı yasaklayan hükmünü yerine getirecek yasaları uygulama yetkisine sahiptir; işte Seçim Hakları Yasası (Voting Rights Act) böyle bir örnek olarak ortaya çıkar ve federal, eyalet ve yerel seçimlere uygulanabilir.
Ancak eyaletlar yine de seçimlerin başlıca yöneticileri olmaya devam ediyor. Başkan’ın seçimlerdeki rolü ise oldukça sınırlı: Başkan’ın tek taraflı yetkiyle, federal seçimler dahil olmak üzere seçimlerin nasıl yürütüleceğine karar verebileceğini destekleyen herhangi bir anayasal kaynak bulmak zor.
Bu davada yapılabilecek en güçlü argüman, Başkan’ın federal hükümetin yürütme kolundaki memurlar (örneğin başpostacı general) üzerinde yetkisi olduğudur. Başkan bu memurlara belli şeyleri yapmalarını veya yapmamalarını emredebilir; ancak Anayaya’a aykırı biçimde istediğini yapabilmelerini söyleyemez. Bu da şunu gösterir: Başkan’ın şu anda yaptığı işi yapma yetkisine sahip olmadığı açıkça görülüyor.
Nihai karar kaçınılmaz mı, seçimlere etkisi ne olur?
Bu usulü bir karardı; aynı zamanda seçim hakları grupları tarafından açılan benzer bir dava da var. Sonuçta herkesin, emrin özünün Yüksek Mahkeme’ye gelip Başkan Trump’a “bunu yapamazsın” demesinin beklenmesi bir bekleme oyunu olup olmadığı sorusuna yanıt olarak Mahkeme bu davayı maddi gerekçeler (on the merits) üzerinden görmekten kaçınemez.
Tüm sürecin nasıl ve ne zaman işleyeceği fark etmeksizin, yaklaşan orta seçimlere etkisi olacak mı? Seçim görevlileri seçimlerini nasıl yöneteceklerini bilmeli ve bunu aylar öncesinden bilmelidir. Soruları şunlardır: Posta veya absent oyu, her zamanki gibi gerçekten uygulayabilir miyiz? Yoksa bu yürütme emri süreci tamamen altüst edecek mi, her şeyi yeniden düşünmemiz ve U.S. Postal Service’ten, seçmenlerin söz konusu oylara hak sahip olduklarını doğrulayan bir liste alana kadar beklememiz gerekecek mi?
Aynı zamanda seçmenler, posta yoluyla oy kullanmaya çalışırlarsa oyunun sayılmayacağından korkabilir. Bu da belirli nüfus kesimleri için—ve aslında herkes için—oy kullanımını kolaylaştıran ve daha anlaşılır kılan bir süreç üzerinden oylamayı caydırıcı hale getirebilir.
