Amerikalı oyuncu Sydney Sweeney, spor tahmin şirketi Novig için hazırladığı reklam kampanyası, kadın sporcular tarafından bedenlerini cinselleştiren bir yaklaşım olarak sert biçimde eleştirildi. Reklamda Sweeney, neredeyse çıplak ya da çok az giysili olarak çeşitli spor aletleriyle birlikte poz veriyor ve futbol, tenis gibi pek çok sporu oynuyormuş gibi taklidi yapıyor. Kampanya yayımlandıktan sonra Avustralya Olimpiyat yüzme şampiyonu Ariarne Titmus başta olmak üzere birçok kadın atlet, cinselleştirmenin bir reklam aracı olarak hâlâ kullanıldığını sorgulayarak tepki gösterdi.
Birçok sporcu, kampanyaya yönelik eleştirilerini somut eylemlerle destekledi. Saha fotoğraflarını paylaşan atletler, antrenman ve yarışmalar sırasında gösterdikleri güç, beceri ve emek üzerinden konuya farklı bir bakış açısı sundu. Titmus, “Bu dünyada kadın bedenini ticarileştirmenin ve kadın sporunu cinselleştirmenin hâlâ bir şey olduğunu nasıl yaşıyoruz? Bunu taklidi yaparken gülmek mi bekleniyor? Bunu gerçekten aşmak için çalışıyorduk. Bugünkü genç kızlara ve erkeklerle ne öğretiyor?” sorularını yöneltti.
Bir Reklamdan Daha Büyük Bir Sorun
Kampanya yalnızca tek bir reklamın eleştirisiyle sınırlı kalmıyor; asıl tartışma, kadınların nasıl göründüklerine verilen dikkatin, kim olduklarına ve ne yapabileceklerine kıyasla çok daha fazla olmasında. Beden imajı uzmanlığı ve yeme bozuklukları alanında çalışan klinik bir psikolog, bu konunun kendisi için özellikle önemli olduğunu vurguladı.
Beden imajının yalnızca dış görünüşümüzü beğenip beğermememizle ilgili olmadığını belirten uzman, bunun düşüncelerimiz, hislerimizin ve bedenimize biçtiğimiz önemle de bağlantılı olduğunu söyledi. Sporun bu odaklanmayı değiştirmek için sunduğu fırsatı şöyle özetledi: “Soruyu ‘bedenim nasıl görünüyor?’ yerine ‘bedenim ne yapabilir?’ şeklinde sorabiliriz.”
Spor, kadınların bedenlerini yetenekli ve güçlü olarak deneyimlediklerinde onları beden imajı kaygılarının önüne geçirebilecek mükemmel bir fırsat sunuyor. Sorun, performansın görünüşle iç içe geçtiğinde ve bir atletin hem sporcu olması hem de öyle görünüyor gibi hissetmesi gerektiğinde ortaya çıkıyor.
Klinik psikolog
Profesyoneller İçin Çelişki
Spor bağlamında kadın atletlerin bedenleri performans göstermek zorunda. Bu, güç, kaslılık, hız, dayanıklılık ya da gücün gerektirebileceği durumlar arasında yer alıyor. Aynı zamanda kadınların bir kadın bedeninin ne kadar çekici olması gerektiğine dair daha geniş mesajlarla karşı karşıya kalıyorlar.
Bu durum güçlü ama çok kaslı olmama, atletik ama yine de feminen görünüme, olağanüstü düzeyde performans sergilemesine rağmen bunu yaparken iyi görünmeye dayalı zorlu bir çelişki ve gerilim yaratıyor. Profesyonel ve elit atletlerde bu baskı, bedenlerinin ne kadar görünür olmasından dolayı daha da yoğunlaşıyor.
Antrenörler, izleyiciler, geleneksel medya ve sosyal medyada milyonlarca insan onları inceleyebiliyor. Bu tür dış görünümlerle ilgili inceleme ve kendi bedenleri hakkındaki düşünceler, elit atletlerin performanslarından dikkatlerini uzaklaştırabilir.
Sporun Kendisi Sorun Değil
Bu baskılar madalyaları, kameraları ve sponsorluk anlaşmalarını kaldırıldığında da kaybolmuyor. Beden imajı kaygıları farklı spor dallarında, yaş gruplarında ve rekabet düzeylerinde ortaya çıkabiliyor; topluluk sporundan koşturmaya, spor salonlarına ve rekreasyonel aktivitelere kadar her yerde görülebilir.
Birçok insan için egzersiz olağanüstü olumlu bir deneyim. Ruh halimizi iyileştirebilir, başarı hissi yaratabilir, bizi başkalarıyla bağlayabilir ve basitçe eğlenceli olabilir. Ancak hareketin asıl amacı bedenimizin nasıl göründüğünü kontrol etmek olduğunda bu değişebilir.
Egzersiz “bunu yapmak istiyorum” durumundan “bunu yapmam gerekiyor” durumuna kayabilir. Bir antrenman seansını kaçırmak suçluluk ya da kaygı yaratabilir, egzersiz yeme alışkanlıklarını dengelemek için bir araç haline gelebilir. Kadınların incinmemesi gereken başka bir nokta da var: eski “ince ideali” yeni bir “sıkı idealle” değiştirmek. Kadınların zayıf, sıkı ve güçlü olmaları gerektiğini söylemek daha sağlıklı gibi duyulsa da, bu aslında kovalanacak yeni bir görünüş standardına dönüşebilir.
Kızların Ne Öğrendiği
Bu mesaj özellikle çocuklar ve gençler için önemli. Ergenlik dönemi fiziksel ve psikolojik değişimin devasa yaşandığı bir dönem. Bedenler, gençlerin dış görünüşlerine, başkalarıyla karşılaştırmalarına ve başkalarının onları nasıl gördüklerine dair farkındalıklarının arttığı puberte döneminde hızla değişiyor.
Spor yapan kızlar için, bedenlerinin değişmesi bir atletin “beklenen” görünümden uzaklaşması durumunda bu zorlayıcı olabilir. Beden imajı kaygıları kızların spordan vazgeçmesine katkıda bulunabilir. Kızların bedenlerinde kendilerini rahat hissedebilecek ortamlar yaratmak, dolayısıyla katılımını sürdürmelerine de yardımcı olabilir.
Ergenlerin ne öğreneceğinde yetişkinlerin söyledikleri önemli. Antrenörler ve ebeveynler, ağırlık ya da şekil yerine çaba, eğlence, takım çalışması, beceri ve bir çocuğun bedeninin ona ne imkân verdiğine odaklanabilir. Spor formaları da önem taşıyor; bedenin nasıl göründüğüne endişe duyan bir kızın oyuna ve spordan keyfine odaklanması için daha az fırsatı oluyor.
Kızların kadın sporunu izlerken gördükleri de önemli. Kadın atletler ne kadar başaracakları kadar ne kadar görünümleri açısından değerli tutulmaya devam ederse, kızlar görünüşün kendi değerlerinin önemli bir parçası olabileceğini öğrenebilir.
Daha Fazla Bir Şeyiz
Bu tartışma Sweeney’i, elit atletleri ve hatta sporu aşan noktaya ulaşıyor. Konu aslında Sweeney’in bedenini eleştirmek ya da kadınların ne giymesi gerektiğini söylemek değil; kadınların nasıl sunmaları gerektiği hakkında yeni bir dizi kural yaratmak, odaklanmayı yine kadın bedenlerine çevirmeye devam ediyor.
Daha faydalı soru, aslında görünüşe neden bu kadar önem veriyoruz olduğunu sorgulamak. Bedenlerimiz bizi çalışmaya, spor oynamaya, sevdiğimiz insanları sarılmaya, seyahat etmeye, yaratmaya, dinlenmeye, toparlanmaya ve dünyayı deneyimlemeye olanak tanıyor. Ancak çok daha fazlasınızdır; ilişkileriniz, kişilikleriniz, yetenekleriniz, ilgi alanlarınız, deneyimleriniz ve değerlerinizdir.
Bu, görünüşümüze önem vermemizi durdurmamız gerektiği anlamına gelmiyor. Amaç, görünüşün kendimizi ve başkalarıyı nasıl yargıladığımızda bu kadar ağırlık taşımasına izin vermeyi durdurmak.
Spor bunu uygulamak için bize güçlü bir fırsat sunuyor. Bir bedenin nasıl göründüğüne odaklanmak yerine, bir bedenin bir insana ne imkân verdiğine dikkat edebiliriz.
Klinik psikolog
Bu tür eleştirilerin, beden imajı ya da yeme kaygıları açısından sizi veya tanıdığınızı ilgilendiren konular gündeme getirdiği durumlarda, ücretsiz ve gizli destek için Kelebek Vakfı’nı 1800 33 4673 numaralı hat üzerinden arayabilirsiniz.
Bir yanıt yazın