Tokyo son yıllarda ardı arkası kesilmeyen büyük kentsel dönüşüm projelerine tanık oldu. Bunların en dikkat çekeni ise Shibuya’nın geniş çaplı yeniden yapılanması. Bir fotoğrafçı, şehrin bu bölgesinin çocukluğundan bu yana nasıl değiştiğini ve gelecekte nereye gidebileceğini inceliyor.
Ulaşım Merkezi ve Gençlik Kültürünün Mekânı
Shibuya, Tokyo’nun önde gelen ticari bölgelerinden biri. Dünyaca ünlü “scramble” adlı yoğun yaya geçidiyle birlikte, şehirdeki en ikonik mekanlardan biri olarak biliniyor.

Shibuya bir zamanlar Tokyo’nun dış çeperindeki küçük bir vadi kasabasıydı. Ancak 1885’te demiryolu istasyonunun açılması ve ardından birden fazla tren hattının gelmesiyle zamanla önemli bir ulaşım merkezine dönüştü. 1934’te istasyonla doğrudan bağlantılı olan Tōyoko Mağazası (daha sonra Tōkyū Mağazası Tōyoko) faaliyete geçti. Savaş sonrası dönemde ise Shibuya’da giderek artan sayıda ticari ve eğlence tesisi ortaya çıktı. 1970’lerden itibaren burası, özellikle moda ve müzik alanında gençlik kültürünün trend belirleyen merkezi haline geldi.

1 Mayıs 2019 gece yarısı Shibuya Geçidi. (© Hatsuzawa Ari)
Tokyo’yu sanatsal bir konu olarak çekmeye 2019’da başladım. Hafızamda özellikle yer eden bir sahne, o yılın 1 Mayıs gece yarısı, Japonya’nın imparatorluk dönemi adının Heisei’den Reiwa’ya değiştiği andı. Modern çağda bu tür geçişler yalnızca bir imparatorun ölümüyle gerçekleşmişti. Ancak bu kez değişim, İmparator Akihito’nun tahttan çekilmesiyle geldi. Yüzlerce kişi, yeni dönemin başlangıcını kutlamak için Shibuya’nın merkezine yağmur altında toplandı—hem de şaşırtıcı bir sakinlikle.

31 Ekim 2020’de Shibuya Center-gai’de İmparatorluk saltanat adının değişimini duyuran politikacı kılığına girmiş Cadılar Bayramı kutlamacıları. (© Hatsuzawa Ari)
Kurumsal Trendler ve Ham Gençlik Kültürü
Gençliğimde Shibuya İstasyonu’ndan sadece birkaç kilometre uzakta büyüdüm. Ortaokul öğrencisiyken dershaneye gitmek için bisikletimle Shibuya merkezine giderdim. Benim için Shibuya özel günler için ziyaret edilen bir yer değil, hayatımın doğal bir parçasıydı.
Annem çocukken bana Seibu Shibuya mağazasının B binasından kıyafetler alırdı. 1990’larda ise oraya kendim kıyafet almak için giderdim. Shibuya İstasyonu çevresindeki Tōkyū ve Seibu mağazaları arasındaki rekabeti hatırlıyorum. Parco ve 109 gibi ticari kompleksler şehrin gelişimini hızlandırdı. Şirketler yeni trendler belirlerken gençler de kendi kültürlerini yarattı—bu da Shibuya’nın eşsiz canlı atmosferini doğurdu.
9 Ocak 2023’te Yetkinlik Günü’nde Shibuya. (© Hatsuzawa Ari)
Lise yıllarımda, 1980’lerin sonundan 1990’ların başına kadar, Shibuya Center-gai “teamer” olarak bilinen serserilerin toplandığı yerdi. Onları uzaktan gözlemlerdim ama o zamanki Shibuya kesinlikle açık olasılıklarla dolu bir yerdi; gençler ait olacakları bir yer ararken dolaşır ve gruplar sık sık birbirleriyle çatışırdı.
Şehrin bazı bölgeleri hâlâ geçmişin ruhunu koruyor. Örneğin istasyonun batısındaki Hyakkendana eğlence bölgesi, eski tarz gece hayatıyla öne çıkıyor. Son 35 yıldır ara sıra oradaki aşk otellerinin arasında yer alan Lion Cafe’ye uğrayıp devasa hoparlörlerden gelen klasik müziğin içinde kayboluyorum. Yamanote Hattı’nın doğu kenarındaki Nonbei Yokochō sokağında da son 30 yıldır küçük barlarda içki içmek için vakit geçiriyorum. Geniş çaplı dönüşüm bölgeyi tamamen yeniden şekillendirse de bu küçük köşe hâlâ eski halini koruyor gibi görünüyor.
30 Eylül 2026’da kapanma günü Seibu Shibuya mağazası. (© Hatsuzawa Ari)
Kitle Dönüşümü ve Mağazaların Sonu
Shibuya’nın şehir manzarası 2020’lerde de dramatik bir dönüşüm yaşamaya devam etti. İstasyonun etrafına devasa gökdelenler yükseliyor ve şehir eski kimliğini hızla kaybediyor. Bir zamanlar şehrin merkezinde yer alan mağazalar kapanıyor: 2020’de Tōkyū Tōyoko Mağazası, 2023’te Tōkyū Ana Mağazası ve şimdi de Eylül 2026’da Seibu Shibuya Mağazası. Çocukluğumdan beri bildiğim bu mağazaların birbiri ardına kapanmasını görmek, bir dönemin sonu gibi hissettiriyor. Belki de mağaza modeli, günümüz perakendeciliğinin gerçekleri karşısında artık eskimiştir.
7 Eylül 2021’de Shibuya Sky. (© Hatsuzawa Ari)
7 Mayıs 2026’da dönüşüm sürecindeki Shibuya İstasyonu bölgesi. (© Hatsuzawa Ari)
Kentsel dönüşüm, Shibuya’yı daha pratik ve sofistike bir bölgeye dönüştürüyor. Ancak yeni tamamlanan ticari binalardaki bazı boş alanlar, her şeyin yolunda gitmediğini gösteriyor. Dev yapılar inşa etmek otomatik olarak canlı bir şehir ortamı yaratmaz. Eski Shibuya, iş dünyasının ana akıma tam uymayan gençlerle bir arada var olmasından doğan özgün bir enerjiye sahipti. Mevcut dönüşüm, benzer şekilde beklenmedik bir şeyin ortaya çıkmasına yer bırakacak mı?
4 Temmuz 2026’da Shibuya ile Ebisu arasında Yamanote Hattı’nı geçen yaya köprüsünün yeniden inşası. (© Hatsuzawa Ari)
29 Ekim 2023’te Shibuya Center-gai’nin girişi. (© Hatsuzawa Ari)
Günümüzde Shibuya, Tokyo’ya gelen uluslararası turistler için mutlaka görülmesi gereken bir destinasyon haline geldi. Gençler de Cadılar Bayramı ve Yılbaşı gecelerini kutlamak için buraya akın ediyor; bu günlerde tüm bölge dev bir partiyi andırıyor. Son yıllarda bu etkinlikler, aşırı görünebilen polis varlığı ve diğer önlemlerle karşılanıyor. Bir zamanlar Shibuya ile ilişkilendirdiğim o ham, kaotik enerji azaldı. Ama aynı şey Tokyo ya da Japonya’nın kendisi için de söylenebilir—her şey eskisinden çok daha sakin.
24 Mart 2024’te Shibuya Belediye Binası’nın önü. (© Hatsuzawa Ari)
20 Eylül 2026’da Konnō Hachimangū Yıllık Festivali. (© Hatsuzawa Ari)
Shibuya bundan sonra nereye gidecek? Kentsel dönüşümün tamamlanması, şehrin kendisinin de tamamlandığı anlamına gelmez. Binalar planlanıp tasarlanabilir, ancak etraflarında ortaya çıkan kültür öyle değildir. Shibuya’nın merkezindeki büyük değişimlerin ortasında Nonbei Yokochō ve Hyakkendana gibi yerler hâlâ varlığını sürdürüyor. Ne kaybolursa kaybolsun, ne korunursa korusun ya da ne yenisi eklenirse eklensin, ben tüm bu farklı unsurların iç içe geçtiği Shibuya’yı fotoğraflamaya ve belgelemeye devam edeceğim.
(Orijinal olarak Japonca yayınlandı. Kapak fotoğrafı: 24 Mart 2024’te çekilen Shibuya Geçidi. © Hatsuzawa Ari.)
Çok Yüzlü Tokyo: Hatsuzawa Ari’nin Fotoğrafları
Genişleyen Tokyo metropolünde, gökdelenlerin altında günlük yaşam varlığını sürdürüyor. Fotoğrafçı Hatsuzawa Ari, bu sonsuz karmaşıklığa sahip şehrin değişen manzaralarını ve kalıcı ritimlerini belgeliyor.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
