•bayhaber_theconversation] sitesinde yayımlanan habere göre, Rusya’nın Ukrayna’ya başlattığı kapsamlı işgalin ardından uluslararası konumu birkaç hafta içinde çöktü. Bankalara, işletmelere ve siyasi elitlere yönelik yaptırımlar uygulandı; batılı şirketler kitlesel olarak ülkeden ayrıldı.] İçeride yaşayanlar için ise bu durumun gerçekliğini hissettiren şey günlük hayattaki somut değişimler oldu.
Batı menşeli ürünler süpermarket raflarından kayboldu, Avrupa’ya yönelik direkt uçuşlar kalktı ve yurt dışına çıkış vizeleri almak giderek zorlaştı. Sporcu, sanatçı ve akademisyenler ise uluslararası yarışmalardan, kültürel platformlardan ve akademik etkinliklerden uzak tutuldu.
Avrupa’nın diğer bölgelerinde yaşayan Ruslar için değişim daha az belli bir nitelik taşıdı. İş başvurularında milliyetleriyle ilgili sorular, olumsuz medya kapsamı ve Rusya hakkında rastgele yapılan yorumlar, Rus olmak artık utanç verici anlamına geliyor hissini besledi. Rusya’nın değişen uluslararası itibarı birden kişisel hale geldi.
Araştırmacı, katılımcılarla ilk kez 2013-2014 yıllarında görüştüğünde çoğunun Rusya’ya dair olumlu görüşlere sahip olduğunu ve nispeten sağlam bir milliyet kimliğine sahip olduğunu belirtti. kendi araştırmalarında bu dönüşümü yakından izlediğini aktardı.
kişisel hale gelen bu itibar kaybının ardından, 2022 ile 2023 arasında katılımcıların 27’siyle tekrar görüşüldüğünde tablonun dramatik biçimde değiştiği görüldü. Erkeklerin yalnızca ikisi Rusya’yı açıkça olumlu terimlerle tanımlamaya devam ediyordu.
Araştırmacı, röportajların ikinci turunda katılımcılara “Rusya’nın bugün dünyadaki rolünü nasıl tanımlarsınız?” sorusunu sordu ve verdikleri yanıtların çarpıcı olduğunu belirtti. Katılımcılar Rusya’yı “büyük bir oyunun yalnızca bir piyonu”, “nükleer sopayla oynayan zorba” ve “Kuzey Kore gibi izole edilmiş bir ülke” olarak niteledi.
Bir katılımcı Rusya’yı Harry Potter kitap dizisindeki baş kötü karakter Voldemort’a benzetti. İki katılımcı ise Rusya’yı “geri kalmış, kusurlu, hasta bir ülke” ve “sevilmek için şiddet kullanan devlet” olarak tanımladı.
Vladimir Putin’in rejimine ve savaşa destek verenler bile, kapsamlı işgalden sonra Rusya’nın dünyadaki durumunun önemli ölçüde bozulduğunu kabul etti. Lekenin yoğunluğu ve bazı durumlarda Rus olmanın getirdiği utanç hissi ortadaydı.
Röportajlar boyunca Rus olmak, birçok kişinin açıklamak, savunmak, kendinden uzaklaştırmak veya yeniden düşünmek zorunda hissettiği bir hale geldi. Katılımcılar bu jeopolitik lekeyi yalnızca kabul etmekle kalmadı; ondan uzaklaştırdı, meyok okudu ve üstesinden gelmeye çalıştı.
Rusya’da yaşayan Dmitry, “Artık Rus olmak hakkında daha az konuşuyorum” diyerek lekeyle baş etme biçiminin maskülenite, güç ve dünya güçleri arasındaki rekabet fikirleriyle derinden bağlantılı olduğunu gösterdi. Savaşı “yetersiz” Rusya otoritelerine yükledi, Ukraynalılara sempati belirtti ancak Rusya’nın kazanmasını istedi.
“Rusya’nın kazanması gerekiyor,” dedi çünkü bir zafer dünyanın dört bir yanındaki Rusça konuşan insanlara fayda sağlayacak. “Kazananlar yargılanmaz — tarih kazanan yazar.” Rus yenilgisinin Rusları “ayrılmış kişiler” olarak geride bırakacağından korktu ve Rusya’nı ABD ve İngiltere gibi önde gelen güçler sırasına katılabileceğini savundu.
Dmitry, aynı anda Rusya devletinden uzaklaşırken, zafer aracılığıyla Rusya’nın statüsünün — ve bununla birlikte Rusların statüsünün — geri getirilmesini umdu. Yanıtı; güce, zafera ve saygı emri yeteneğine merkezlenen bir uluslararası güç fikrine dayanıyordu.
Rusya’da yaşayan Petr ise lekeyle farklı biçimde baş etti. “Ben siyaset bilimi uzmanı ya da askeri uzman değilim” diyerek “Masamda saldırgan askeri operasyon planları yok, orada gerçekten ne olup bittiğini bilmiyorum. Belki de propagandanın kurbanıyız” ekledi. Ajansını reddetmek, kendini Rusya devletinin kararlarından uzaklaştırdı.
Ancak bu uzaklaşma, maskülenite anlayışı için de rahatsız edici hale geldi ve “Hâlâ bir erkeğim. Hâlâ bir babayım, bir ailenin koruyucusuyum” dedi. Petr için maskülenite, bu rahatsız edici durumla baş etmenin bir yolu sağladı; savaşı anlamadığını ve sorumluluğunun onda olmadığını söyleyebilirken aynı zamanda ailesini koruyan erkek kimliğini iddia edebildi.
Röportaj yapıldığı sırada geçici olarak bir Akdeniz ülkesinde yaşayan Pavel ise başka bir yol izledi. Savaşa karşı çıktı ve Rusya’nın imparatorluk şiddetini eleştirdi. Özellikle Rusya’nı geçmişteki imparatorlık suçlarını kabul etmedeki başarısızlığı onu rahatsız etti. Rusya’yı, imparatorluk geçmişlerini “tövbemiş” olarak gördüğü Almanya ve Japonya gibi “büyük adamlarla” karşılaştırdı.
Pavel, Rusya’nın imparatorluğunu reddediyordu; ancak aynı zamanda onu daha modern ve medenileştiğini düşündüğü diğer güçlü devletlerle karşılaştırıyordu. Rusya’yı geçmişinden ders çıkarmayı başaramamış bir imparatorluk olarak konumlandırarak Rus olmanın lekesinden uzaklaştı ve kendini daha meşru bir uluslararası düzenle eşitledi.
kendi çalışmalarında savundukları gibi Birleşik Krallık merkezli araştırmacı Imogen Tyler ve Tom Slater, lekenin yalnızca sapkın ya da itibarını kaybetmiş bulunanlara yapıştırılan basit bir etiket olmadığını vurguladı. Toplumsal hiyerarşilerin ve güce dayalı eşitsiz ilişkilerin üretilmesi ve istikrara kavuşturulması için bir mekanizmadır.
Röportaj yapılan erkekler bu jeopolitik lekeyi yalnızca kabul etmekle kalmayıp ondan uzaklaştırdı, meyok okudu veya üstesinden gelmeye çalıştı; ancak bunu yaparken tam da imparatorluk ve maskülenite egemenliğini temel alan güç, zafer, medeniyet hiyerarşisi ve şiddetin kaçınılmazlığı fikirlerine dayanıyorlardı.
Röportaj yapılanların isimleri gizliliklerinin sağlanması için değiştirilmiştir.
