•SARS-CoV2 virüsüne yakalanan çocukların küçük bir kısmı ciddi biçimde hastalanabiliyor ve bu durum bazen hastaneye yatışı gerektirebiliyor. Neden yalnızca bazı çocukların hastalığı şiddetli geçirdiği uzun süredir net değildi; ancak en son çalışma, COVID gibi ağır solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilişkili bağışıklık yanıtları hakkında yeni bilgiler sunuyor.
Çalışma, benzer genetik arka plana sahip 333 Güney Afrikalı çocuğun kan gen ifadesi profillerini analiz etti. Gen ifadesi profili, binlerce genin aynı anda ne kadar aktif olduğunu ölçer ve bu genlerin enfeksiyona yanıt olarak “açılıp kapandığını” görmayı sağlar.
Analize alınan çocukların 127’si sağlıklıydı, 71’i hafif veya belirti göstermeyen COVID geçirmişti, 41’i ciddi COVID nedeniyle hastaneye yatırılmıştı, 47’si solunum sinziyavirüsü (RSV) enfeksiyonu nedeniyle hastaneye alınmıştı ve 47’sinde ise akciğer tüberkülozu vardı. Yalnızca tek bir solunum yolu enfeksiyonuna maruz kalan çocuklar çalışmaya dahil edildi; analizlerde yaş da dikkate alındı.
Çalışma, ciddi COVID ve diğer solunum yolu enfeksiyonları yaşayan çocuklarda sağlıklı kontrol grubuna göre farklı davranan binlerce gen belirledi. Ciddi bir solunum yolu enfeksiyonu geçiren çocukların daha fazla bağışıklık tepkisi gösterdiği 5.000’den fazla gende değişken aktivite gözlemlendi; bu genlerin çoğu bağışıklık yanıtlarıyla ilişkilendirildi.
Örneğin, ciddi solunum yolu enfeksiyonları yaşayan çocuklarda daha güçlü nötrofil yanıtları görüldü. Nötrofiller, vücudunun enfeksiyonlara karşı hızlı ilk savunma hattını oluşturan bir bağışıklık hücresi türüdür. Benzer şekilde, patojenlere karşı bağışıklık yanıtlarını koordine etmede kritik rol oynayan interferon-gamma sinyal iletimi” de “açıldı”.
Çalışma aynı zamanda ciddi solunum yolu enfeksiyonları çocuklarında kandaki bağışıklık hücre tipleri arasında da anlamlı farklılıklar tespit etti. Ciddi geçirenlerde vücudun içsel bağışıklık hücreleri olan makrofajların oranı belirgin şekilde yüksek, tümleşik bağışıklık tepkisini koordine eden T hücrelerinin oranı ise daha düşüktü.
Bu değişiklikler hafif veya belirti göstermeyen COVID geçirenlerde ve sağlıklı çocuklarda görülmedi.
Çalışmanın dikkat çeken bulgularından biri, bazı bağışıklık yanıtlarının COVID, RSV ve akciğer tüberkülozu arasında paylaşıldığıydı. Farklı solunum yolu hastalıkları boyunca benzer aktivite desenleri gösteren toplam yedi tür bağışıklık hücre tespit edildi; bu da çocukların ciddi akciğer enfeksiyonlarıyla karşılaştıklarında ortak savunma mekanizmaları aktive edebileceğine işaret ediyor.
Bir yandan diğer gen ifadesi paternlerinin belirli enfeksiyonlara özgü göründüğü de ortaya çıktı ve hastalıklar arasındaki önemli biyolojik farklılıklar vurgulandı. Farklı enfeksiyonların farklı tedaviler gerektirmesi nedeniyle, farklı solunum yolu enfeksiyonlarını ayırt etmeye yardımcı olabilecek yanıtları belirlemek yararlı olur.
Çalışma ayrıca ciddi bir COVID enfeksiyonunu hafif veya belirti göstermeyen bir durumdan ayırt etmede yardımcı olabilecek 82 gen de tespit etti. Bu, belirli bir anda hangi genlerin aktive olduğunu gösteren gen ifadesi imzaları kullanılarak en fazla ciddi hastalık geliştirme riski taşıyan çocukların tahmin edilebileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Çalışma, solunum yolu enfeksiyonlarıyla hastaneye başvuran çocukların çoğu çok benzer belirtiler gösterse de, bu hastalıkları sürükleyen biyolojik süreçlerin oldukça farklı olabileceğine dikkat çekiyor. Sağlıklı çocukları yaygın solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanmış çocuklarla karşılaştırarak, çocuk bağışıklık yanıtlarının hem ortak hem de özgü özelliklerini anlamaya başlandığını belirtiyor. Bu farklılıkların anlaşılması, doktorların enfeksiyonları tanıması, hastalıkları izlemesi ve tedavileri kişiselleştirmesi konusunda gelecekte iyileşmelere yol açabilir.
Bu çalışmada öne çıkan bazı genlerin, gelecek araştırmalar için önemli hedefler haline gelmesi muhtemel; özellikle bir hastalığın şiddetinin tahmin edilebilmesi veya ciddi bulaşıcı hastalıklar için yeni tedaviler geliştirilmesi konusunda faydalı olmaları söz konusu.
Çalışma, bulguların umut verici olsa da klinik bir atılımdan çok önemli bir keşif aşamasını temsil ettiğini vurguluyor; bu genler ciddi hastalık yaşama riski taşıyan çocukları belirtmekte kullanılmadan önce daha büyük çocuk gruplarında test edilmeleri gerekiyor.
