•Daily Telegraph’ta yayımlanan ve kenevir kullanıcılarının “şiddette iki kat daha olası” olduğu yönündeki iddia, King’s College London’ın 63 çalışmayı ve 265.000’den fazla kişiyi kapsayan sistematik derlemesine dayanıyor. Araştırmacılar gerçekten de kenevir kullanımı ile şiddet arasında bir bağlantı buldu; ancak manşet, rakamların bize anlatabileceğinden çok daha fazlasını iddia ediyor.
King’s College London tarafından yürütülen ve 63 çalışmanın 265.000’den fazla kişiyi kapsadığı derlemede kenevir kullanımı ile şiddet arasında bir ilişki bulundu, ancak bu bulgunun manşete yansıtılması rakamların verebileceği bilgiyi abartıyor. Uzmanlar, bağlantıyı açıklayabilecek diğer faktörler (karmaşıklar olarak adlandırılır), çalışmaların tasarım biçimi ve verilerin toplanmasındaki olası yanlımlar olmak üzere üç nedenle temkinli olunması gerektiğini vurguluyor.
Karmaışıklar
Yoksulluk, alkol, başka uyuşturucular ve zor bir çocukluk kendi başlarına şiddetle ilişkilendiriliyor. Kenevir birçok yerde yasa dışı olduğu için satın alınması, insanların şiddetin daha yaygın olduğu kişiler ve yerlerle karşılaşmasına yol açabiliyor. Bu faktörlerden bazıları kenevir kullanıcıları arasında daha sık görüldüğü için karmaşıklar bağlantının bir kısmını açıklayabilir.
Dondurma satışları boğulmalarla paralel olarak artıp azalır, ancak kimse dondurmaların boğulmaya neden olduğunu düşünmez. Sıcak hava insanların daha çok dondurma yemesine ve daha çok yüzmeye gitmesine yol açarak iki durumu birbirine bağlar. Kenevir ile şiddet de benzer biçimde dolaylı bir şekilde bağlantılı olabilir.
Derleme diğer faktörleri hesaba katmaya çalışmış olsa da, yazarları genellikle bu faktörlerden en azını düzeltmiş çalışmaların versiyonlarını tercih etmiş; böylece alternatif açıklamaları elemeyi zorlaştırmış.
Çalışma tasarımı
Derlemedeki 63 çalışmanın 46’sı kesitsel çalışma olarak adlandırılıyor ve bu çalışmalar kenevir kullanımını ile şiddeti tek bir noktada ölçüyor. Bu da kenevir kullanımının şiddetten önce mi geldiğini, onu takip ettiğini yoksa yalnızca ona eşlik eden diğer koşullar içinde mi gerçekleştiğini ayırt etmeyi zorlaştırıyor. Bu çalışmalar kenevir kullanımı ile şiddet arasındaki en güçlü bağlantıyı buldu.
İnsanları zaman içinde izleyen çalışmalar – uzunlamasına çalışmalar olarak adlandırılır – hangisinin önce olduğunu belirlemeye yardımcı olabilir. Bu çalışmalar, kesitsel çalışmalara kıyasla kenevir kullanımı ile şiddet arasında çok daha zayıf bir bağlantı buldu.
Tek seferlik yapılardaki çalışmalarda şiddet olasılığı kenevir kullanıcılarında iki katından fazlaydı; Telegraph bu rakamları ] kenevir kullanıcılarının şiddette en fazla iki kat daha olası olduğu anlamına geldiği biçiminde sundu. Uzunlamasına çalışmalarda ise kenevir kullanıcılarının, kullanmayanlara göre şiddet olasılığı yüzde 17 daha yüksekti.
İki kat odds’un (oransal oran) iki kat daha olma ile aynı olmadığı da belirtilmeli. Olasılık tüm grup içindeki şansınıza bakarken, odds bir olaya uğrayan insanları uğramayanlarla karşılaştırır. Bu ikisi ] şidd nadir olduğunda benzerdir, ancak yaygınlaştıkça ayrışır.
Örneğin, eğer 100 kişiden biri bir şeyle karşılaşıyorsa, olasılığı ikiye katlamak size 100’den 2 ( yüzde 2) verir. Odds’u ikiye katlamak ise 101’den 2 (yüzde 1,98) verir – çok küçük bir ayrım.
Bir olay yaygınlaştıkça bu açıklık belirgin biçimde genişler. Zaten 100 kişiden 50’sinde gerçekleşen bir şey hayal edin. İkiye olma oranı o yüzde 50’lik şansı ikiye katlayarak yüzde 100’e (herkesde olur) çıkar. İkiye odds oranı ise aynı yüzde 50’lik şansı ancak yüzde 67’ye yükseltir.
Derlemelerden birinin yazarlarından biri, Telegraph’a bu kadar büyük boyutlu bir çalışmanın araştırmacıların “riskler hakkında daha emin konuşmasına” olanak tanıdığını söyledi. Bu yalnızca dar bir anlamda doğru. Hafifçe gerilmiş bir cetvelle bir odayı ölçmek hayal edin: bin tekrar ölçüm tutarlı bir sonuç verebilir, ancak yanlış bir sonuç verir.
Büyük örneklem rastlantısäl hatayı azaltır – araştırmacıların tesadüfen olağan dışı bir insan grubunu çalıştırma şansını. Ancak sistematik yanlımayı düzeltemez; bu da ilk çalışmaların yanlış şeyleri ölçmesi veya kötü ölçmeleri anlamına gelir.
Yanlımlar her aşamada sızabilir. Çalışmalar kenevir kullanımının ne anlama geldiğinde hemfikir değildir (bir kez, son ayda mı yoksa günlük mü?) ve şiddet (itme, kavga mı yoksu ceza mu?). Derleme, nedenleri oldukça farklı olabilecek ev içi olayları, cinsel saldırıyı, kavgaları ve soygunu bir araya getiriyor.
63 çalışmadaki sonuçlar ayrıca geniş biçimde değişti. Aynı ABD ulusal uyuşturucu anketinin üç analizi – derlemeye dahil edilen hepsi – yaklaşık 1,3’ten neredeyse 10’a kadar odds oranları üretti. Bu, kenevir kullanımının ve şiddetin nasıl tanımlandığı ve ölçüldüğü arasındaki farkların yanı sıra kimlerin anket edildiği arasındaki farklılıkları yansıtıyor olabilir.
Ayrıca, bazı çalışmalar eksik olabilir; çünkü az veya hiç bağlantı gösteren araştırmaları yayımlama olasılığı daha düşüktür. Bu da kenevir ile şiddet arasındaki bağlantının olduğundan daha güçlü görünmesine yol açabilir. Derleme bu sorunun izlerini buldu ve buna yönelik çabaları onu elemeyi başaramadı.
Son olarak, derlemenin ek materyali kanıtın kesinliğini çok düşük biçiminde derecelendiriyor. Başka bir deyişle, yazarlar tahminlerinin büyüklüğü hakkında oldukça az güvene sahip; ancak ilişkinin kendisinin muhtemelen gerçek olduğunu düşünüyorlar. Bu önemli nitelik Telegraph raporunda görünmüyor.
Bunların hiçbiri kenevir ile şiddetin alakasız olduğu anlamına gelmiyor ve yazarlar bu sınırlamaların çoğunu kabul ediyorlar. Ancak manşet rakamı, kanıtın dayandırdığından çok daha kesin görünen bir sayı okuyucuda bırakıyor.
