•Birleşik Krallık, fırtınalı ve yağışlı bir sonbahra ardından daha soğuk ve sakin bir kışa hazırlanabilir. Bu tablonun oluşumunda nadiren rastlanan güçlü bir El Niño olayının da etkili olması muhtemel.
Tropikal Pasifik’te doğal biçimde oluşan iklim deseninin etkileri dünyanın dört bir yanında hissediliyor. Bu yılki olay, kayıtların en güçlüsü olarak başladı ve bu yıl sonuna doğru daha da güçlenerek zirveye ulaşması bekleniyor.
[bayhaber_theconversation] tarafından aktarılan bilgilere göre, El Niño, Tropikal Pasifik Okyanusu ile atmosferi içeren doğal bir döngü olan “El Niño Southern Oscillation”ın (ENSO) sıcak evresi. El Niño sırasında, Pasifik’in merkez ve doğusundaki olağandışı derecede deniz yüzeyi sıcaklıkları belirli rüzgarların yönünü değiştirerek bölgenin çok ötesinde hava durumunu etkiliyor.
Daha güçlü bir El Niño’nun küresel iklim desenleri üzerindeki etkisi, daha zayıf olanına göre daha büyük oluyor.
Nasıl olur da binlerce kilometre uzaklıktaki bir iklim deseni İngiltere ve Avrupa’nın hava durumunu etkiler?
Bu bağlantı karmaşık ve doğrudan değil. Dünyanın farklı bölgelerindeki hava sistemleri, telebağlantılar olarak bilinen bağlantılar aracılığıyla birbirini etkileyebilir. El Niño hem bizde yaşadığımız atmosferin katmanı olan troposfer hem de üzerinde bulunan stratosfer bu bağlantıları içeriyor.
Bu telebağlantılar aracılığıyla El Niño, okyanus üzerindeki hava basıncındaki farkları içeren bir hava deseni olan Kuzey Atlas Salınımı ile ilişkilendiriliyor. El Niño, bu basınç farkının sıradan daha az olduğu salınımdaki olumsuz evre ile bağlantılı. Bu durum, İngiltere’ye ılık hava getiren rüzgarları zayıflatma eğiliminde ve son kışta soğuk ve sikin havanın görülme şansını artırıyor.
Bu arada El Niño, Kutup bölgesinin üzerinde yükseklerde dünyayı saran güçlü rüzgar bantları olan stratosferik kutup girdabını da etkileyebilir. Girdabı zayıflatma eğiliminde olması ve ardından İngiltere’nin hava durumunun önemli bir bölümünü yönlendiren jet akışını bozması bulunmuş. Bu sonbahar ve kışın erken döneminde fırtına, daha fazla yağmur ve olası soğuk havanın görülme şansını artırabiliyor.
Girdap zayıflaması aynı zamanda atmosferin üzerinde kalan katmanın hızlı biçimde ısındığı ani stratosferik ısınma olaylarının artışı ile de ilişkilendiriliyor. Bu olaylar, jet akışını değiştirip soğuk havanın ülkeye ulaşmasına izin verdiği için İngiltere’deki bazı soğuk dalgaların oluşumuna katkı sağlıyor. Ancak tüm bu olayların İngiltere’de soğuk hava üretmediği de biliniyor.
Mevsimlik tahminlerle bağlantı
Bu bağlantılar, Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi’nin (Met Office) güncel mevsimlik tahmini için geçerli. Bu tahmine göre sonbahar yağışlı ve fırtınalı, kış ise soğuk ve sakin geçebilir.
Soğuk ve sikin kış havası yenilenebilir kaynaklardan enerji üretiminde bilinen bir zorluk oluşturuyor; özellikle de gökyüzünün bulutlu olduğu durumlarda. Rüzgar enerjisi, İngiltere’nin elektriğinin kışın yüzde 40’ından fazlasını üretiyor ve soğuk sakin dönemler daha az rüzgar üretiminin telafisi için daha fazla gaz gücüne ihtiyaç duyulması artan ısınma talebiyle birleşebiliyor.
Bu arada El Niño, farklı hava desenlerinin ana belirleyicileri ile bağlantıları sayesinde uzun süre öncesinden hava durumunu tahmin etme yeteneğimizi de artırıyor. Bu kış havası için geçerli olmakla birlikte bazı durumlarda yaz sıcak dalgaları için de söz konusu. Ancak sınırları var: Belirli bir sıcak dalga veya fırtının ne zaman gerçekleşeceğini söyleyemiyoruz. İlgili etkileri detaylı biçimde tahmin edemiyoruz. Yalnızca belirli bir mevsimin daha sıcak, daha kuru, soğuk ya da yağışlı olma ihtimalinin yüksek olduğunu ve etkilerle ilgili eğilimleri belirtebiliyoruz.
Aynı anda gerçekleşen iki şeyin birbirini nedenmediğini hatırlamak önemli. El Niño ile İngiltere’nin hava durumu söz konusu olduğunda tepki doğrusal olmayan ve doğrudan değil biçimde oluşuyor.
İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin daha yoğun veya daha sık El Niños’a yol açıp açmadığı konusunda henüz kanıt çok az. Ancak kesin olarak iklim değişikliğinin ısınma etkisini artırıyor. Bazı araştırmalar, bazı bölgelerin mevsimler içinde ya da ardışık iki mevsim arasında hızlı biçimde yağışlı havadan sıcak ve kuru hava durumuna geçişini içeren iklim sarsıntılarını da artırabileceğini öne sürüyor.
