Nepal, Bhutan ve Kırgızistan’ın önerdiği Himalayalar konulu gündem maddesi, gelişmiş ülkelerin desteğini alamaması nedeniyle 31. BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31)’nin resmi gündem listesine konulamadı.
COP31, 9 Kasım 2026 Pazartesi günü Antalya, Türkiye’de başladı. Gündem maddeleri, konferansta her yıl resmi olarak görüşülmeye alınan konular listesini ifade ediyor.
COP31’de PTI‘ye konuşan Nepal Dışişleri Bakanı Shisir Khanal, 10 Kasım 2026 Salı günü, büyük ülkelerin desteği olmadan konunun resmen tanınmasının üç ülke için zorlu olmaya devam edeceğini söyledi.
COP31’de dünya liderleri sahneye çıktı ancak büyük isimler eksikti
Bazı ülkelerin öneriyi 9 Kasım 2026 Pazartesi günü açıkça desteklediğini, diğerlerinin ise tereddütle yaklaştığını belirtti.
“Bu, büyük bir müzakerenin bir parçası. Farklı büyük bloklar bunu desteklemedi ve bu da gündemin geçmesini zorlaştırdı. Bizim tarafımızdan yapabileceğimiz kadar çaba sarf ettik. Salon içinde farklı sesler vardı. Bazıları gündemimizi açıkça desteklerken, diğerleri oldukça tereddütlüydü,” dedi.
Tartışmalardan doğrudan haberi olduğunu belirten bir kaynak, üç ülkenin öneriyi resmen öne sürdüğünde gelişmiş ülkelerin ilgi göstermediğini söyledi.
“Himalayalara odaklanan gündem açıkça zayıflatıldı ve bu gündeme karşı herhangi bir ilgi göstermeyen Avrupa Birliği’ydi. Konu tamamen masadan düşülmemiş olsa da, yakında bu konuda yüksek düzeyde bir diyalog bekleniyor,” dedi. Kaynak, PTI‘ye anonim olma koşuluyla konuştu.
Kaynak, gelişmekte olan ülkelerin öneri öne sürüldüğünde buna itiraz etmediğini veya engellemediğini ekledi.
Hangi ülkelerin öneriyi desteklediği sorulduğunda, Khanal birkaç En Az Gelişmiş Ülke (EAGÜ) ve dağ ülkesinin olumlu yaklaştığını, gelişmiş ülkelerin ise yeni bir gündem üstlenmeye tereddütlü olduğunu söyledi.
Nepal hükümetine göre, yaklaşan COP31 oturumlarında bir araştırma diyaloğun beklendiği ve başkanlığın, dağla ilgili konuları ele alan nihai metnin konferansın sonuç belgesine dahil edileceğine dair güvence verdiği belirtildi.
Nepal sel yeniden inşası yasası 4,78 milyar dolar olacak: dışişleri Bakanlığı
“Geçmişe göre, dağ konusunun dünya topluluğu tarafından giderek daha fazla temel konulardan biri olarak görüldüğünü, pozitif bir ivme hissettiğimiz bir döneme sahibiz. Bu tanım inşa ediliyor. Gerçekten ulaşmak istediğimiz noktaya ulaşmak biraz zaman alabilir, ancak pozitif bir izde olduğumuz hissindeyiz,” dedi Khanal.
Nepal’ın önerisinde 1,5 Celsius derecelik sıcaklık aşımını neden vurguladığı sorulduğunda, Khanal küresel sıcaklıklar bu eşiğe yaklaştıkça sonuçları anlama konusunda acil bir ihtiyaç olduğunu söyledi.
Son aylarda yaklaşık 1,5 Celsius derecelik ısınma ile Nepal tarafındaki son dağ çöküşü arasındaki bağlantıya işaret eden ilk belirtiler olduğunu belirtti.
4 Kasım’da Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve Uluslararası Kriyosfer İklim İniatifi (ICCI) ortak raporu, Nepal-Hindistan sınırı boyunca Ağustos 2026’daki yıkıcı buzul gölü selini, küresel düzeyde diğer buzula bağımlı bölgeler için önümüzde ne olabileceğine dair bir uyarı olarak gösterdi.
Rapor, Nepal’da aşırı ısınma kaynaklı etkilerin kriyosfer üzerinde zaten yerel uyumluluk sınırlarını aştığını ve geri döndürülemez kayıp ve zararlara yol açtığını uyardı.
Khanal, Nepali delegasyonun COP31’de iki temel destek biçimi aradığını söyledi — dağ bölgelerinde yaşanan değişimleri daha iyi anlama konusunda araştırma desteği ve uyumluluk, azaltma ve afet sonrası yeniden inşası için finansal destek.
“Teknoloji transferi bunun bir parçası. Onu erken uyarı sistemlerimizin ve uyumluluğumuzun bir parçası olarak görüyoruz. Teknolojiye ihtiyacımız olduğunda, dağları ve buzulları izlemek için uyduya ihtiyacımız var. Bu yüzden onu araştırma ve uymluluk ihtiyaçlarımızın bir parçası olarak değerlendiriyoruz,” dedi.
Ekim 2026’da Kayıp ve Zararlarla Başa Çıkma Fonu (FRLD), Nepal’in toparlanması için geçici olarak 21,6 milyon dolar tahsis etti.
Nepal Tarım, Ormanlar ve Çevre Bakanlığı Sekreteri ve ülkenin delegasyonunu birlikte yöneten Rajendra Prasad Mithra, sorunu iklim adaleti açısından vurgulayarak, Nepal’in küresel emisyonlara ihmal edilebilir düzeyde katkıda bulunduğunu, ancak hayatları ve geçim kaynaklarını sürdüren Himalayalar’ın “çığlık hızında” eridiğini söyledi.
“Yine acı içinde bir ülkeden geliyorum. Ağustos 2026’da dağ çöküşü, Himalayan tsunamisi olarak adlandırdığımız felaketi başlattı. 6.500’den fazla kişi hayatını kaybetti. Kritik altyapı dakikalar içinde yok oldu. Yeniden inşâ yaklaşık küresel ekonomimizin onda biri tutacak. Sadece Ağustos ve Ekim ayları arasında Nepal üç büyük iklim felaketi yaşadı,” diye konuştu Mithra.
Nepal’e BM Kayıp ve Hasar Fonu ödemesinin önemi nedir? | Açıklanıyor
“Ancak Nepal inançla hareket ediyor. Toprağımızın yarısından biraz fazlası korumalı orman, enerjimiz hidroelektirikten geliyor ve yeni tüketici araçlarının yüzde 70’inden fazlası elektrikli araç (EV),” diye ekledi.
İklim adaletinin kağıt üzerinde bir özlem olarak kalmaması, ancak ön saftaki insanların gerçeği olması gerektiğini vurguladı.
Ev sahibi Türkiye’nin Çevre ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, müzakerelerin başkanı Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile birlikte COP31 başkanlığını yürütüyor. COP31’in 20 Kasım’da sona ermesi planlanıyor.
Yayınlandı – 11 Kasım 2026, 12:09 IST
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
