Aralık 2024’te 65 yaşını dolduranların oranının yüzde 20’i aşmasıyla Güney Kore, demografistlerin “süper yaşılan toplum” olarak adlandırdığı yeni bir döneme girdi. Bu oranın Ağustos 2026’da yüzde 22,1’e ulaşması, ülkenin yaşlanan nüfusu daha da hızla büyüttüğünü gösteriyor. Ancak nüfus yaşlanması kendiliğinden bir sorun değil; daha az insanın erken yaşta ölmesi ve yaşam koşullarının iyileşmesinin bir sonucudur. Gerçek mesele, bu sürecin ne kadar hızlı gerçekleştiği ve toplumun buna hazır olup olmadığıdır.
Güney Kore, nüfusun yüzde 7-13’ünün 64 yaşını aşması anlamına gelen “yaşlanan toplum” aşamasından yaklaşık 24 yılda “süper yaşılan toplum”a geçti. Bu geçiş Japonya’daki 35 yıllık süreden belirgin şekilde daha hızlıydı. ABD’de ise 60 yılında yaşlıların nüfusun yüzde 23,4’ünü oluşturması bekleniyor. Güney Kore’de aynı dönemde 65 yaşını aşanların oranının yaklaşık yüzde 41’e ulaşması öngörülüyor ve bu da ülkeyi dünyanın en yaşlı toplumlarından biri haline getirecek.
Aile Yapısındaki Değişim
1990’larda nüfusun en büyük yaş grupları arasında yer alanlar 15-34 yaş aralığıydı. Bugün o grubun en genç üyeleri 45’in üzerinde, en yaşlıları ise emeklilik yaşına ulaşmış durumda. Emeklilik yaşı Güney Kore’de 60 olarak belirlenmişken, 30 yaş altındaki nüfusun payının küçülmesi dikkat çekici bir gelişme.
Bu yaşlanma süreci, doğurganlığın düşmesi, evlenmenin ve çocuk sahibi olmanın gecikmesiyle bağlantılı olarak aile hayatında daha geniş bir dönüşümün parçası. İnsanların hayatlarını nasıl düzenleyeceklerine dair artan bireysel otonomi, düşük doğurganlılığın sürdürülmesine, geç evliliğe ve çeşitlenen aile yapılarına işaret ediyor. Bugün Güney Kore, dünyada en düşük doğurganlık oranlarından birine sahip.
Ekonomik Zorluklar
Güney Kore, süper yaşılan toplum olmanın finansal sonuçlarıyla hâlâ mücadele ediyor. Ülkenin emeklilik sistemi, işçilerden, işverenlerden ve serbest meslek erbabından katkı paylarıyla finanse edilen Ulusal Emeklilik Hizmeti ile 65 yaşını aşan düşük gelirli yetişkinler için ayrı bir vergi kaynaklı yardım olan Temel Emekliliğe dayanıyor.
Ama değişim gerçekleşmezse ulusal emeklilik fonunun 2054’te tükenmesi öngörülüyor. 1950’den önce doğanlar arasında, sınırlı emeklilik erişimi ve birikim nedeniyle yoksulluk oranlarının daha yüksek olduğu görülüyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) en güncel verilerine göre Güney Kore, örgütün 38 üye ülkesi arasında 66 yaşını aşanların en yüksek oranda yoksulluk içinde yaşadığı ülke: Bu grupların yüzde 39,7’si ulusal medyan hane halkı gayrisıfat gelirinin yarısından azıyla yaşıyor. OECD ortalaması ise yüzde 14,8.
Küresel ölçekte nüfus sağlığı ve yaşlanmayı araştıran ekibimiz, en son çalışmamızda Güney Kore’nin yaşlanan nüfusu nasıl yönetdiğine bakıyoruz. Ülke ilk süper yaşılan toplum olmasa da demografik geçişinin hızı olağanüstüydü. Deneyimi, birçok toplumun yakında karşı karşıya kalacağı tercihlerin erken bir örneği olarak görüyoruz.
Nüfus sağlığı ve yaşlanma üzerine çalışan araştırmacılar (2026)
Birçok çalışmada uygulanan reformlara rağmen yaşlı yetişkinler arasında ekonomik güvensizlik sürüyor. Birçok yaşlı Güney Koreli, varlıklarının yüzde 80’den fazlasını gayrimenkulde, ancak sadece yüzde 12,4’ünü tasarruflarda bulundurdukları için “varlıklı ama nakitsiz” durumdadır. Bu nedenle pek çok kişi Temel Emekliliği ters konumlu ipoteklerle birleştirerek varlıklarını harcanabilir gelire dönüştürüyor.
Emeklilik Yaşının Yükseltilmesi
Pensionların çoğu için yeterli olmaması nedeniyle Güney Kore’de yaşlılar arasında yüksek bir istihdam oranı var. Aslında Güney Koreli yaşlıların işten ayrıldığı ortalama yaş, OECD ülkelerinin hiçbiriyle karşılaştırıldığında daha yüksektir. Erkekler genellikle en uzun süreli işini yaklaşık 51 yaşında bırakırken, çalışmaya yaklaşık 72 yaşına kadar devam ediyorlar. Pek çoğu bu yılları daha düşük maaşlı ve güvencesiz “ikinci kariyerlerde” geçiriyor.
Sadece emeklilik yaşını yükseltmek yeterli değil. Güney Kore şu anda yasal emeklilik yaşını 60’tan 65’e kademeli olarak yükseltip yükseltilmemesi konusunda tartışıyor. Bu, çalışanların birincil kariyerlerinde daha uzun süre kalmasını sağlayarak emeklilik ile emeklilik maaşı hakkı arasındaki açığı daraltmak için mümkün olabilecek.
Ama bu finansal baskıları hafifletse de ya da yaşlı çalışanların gelir güvencesini iyileştirse de, eski çalışanların uzun süre üst kademelerde kalması genç çalışanların yükseliş hareketliliğini olumsuz etkileyebilir. Şu ana kadar Güney Kore hem emeklilik finanse edilmesinde hem de geç kariyer istihdamında değişiklikler yapmaya başladı. 2025’te yapılan emeklilik reformu, ulusal emeklilik katkı oranını 9%’dan 2033’e kadar 13%’e kademeli olarak yükseltecek ve hedef yer değiştirme oranını – yani emekliliğe girmeden önceki gelirin emeklilik maaşı tarafından ne kadarının karşılanacağını – yüzde 43’e koyacak.
Yeni Sağlık Gerekleri
Güney Kore’nin hızla yaşlanan toplumunun en büyük zorluklarından biri sağlık hizmetidir. Ülke, fiziksel veya bilişsel ihtiyaçları olanlar için evde bakım, hemşirelik, rehabilitasyon, gündüz bakımı, yardımcı cihazlar ve konut bakımını destekleyen uzun süreli bakım sigortasını 2008’de tanıttı. Program Ulusal Sağlık Sigortası, devlet finansmanı ve kullanıcı katkı paylarıyla finanse ediliyor.
65 yaşını aşan yetişkinler günlük aktivitelerde zorluk çektiği ya da demans veya serebrovasküler hastalık gibi belirli yaşla ilgili koşullara sahip oldukları takdirde hak sahibi olabilir. Hak sahipliği gelir esaslı değil, ancak düşük gelirli alıcılar azaltılmış veya hiç katkı payı ödemiyor.
Hizmet talebi hızla artıyor. 2024’te 65 yaşını aşanların yüzde 10,8’i ve en az 80 yaşındakilerin yüzde 31,9’u hak sahipliği için sertifikalandırıldı ve bu oranların artması bekleniyor. Ancak program mükemmel değil: Aileler hâlâ önemli ölçüde bakım sağlıyor, bakım işgücü ekonomik olarak güvencesiz işlerdeki yaşlı kadınlar arasında yoğunlaşmış durumda ve kırsal bölgelerdeki hizmetler daha az.
Sosyal Bağlantı ve Zihinsel Sağlık
Zihinsel sağlık ve sosyal bağlantı da Güney Kore’nin nüfus yaşlanmasına verdiği yanıtların önemli bileşenleri haline geldi. Ülke, OECD’de en yüksek intihar oranına sahip ve 65 yaşını aşan yetişkinler arasındaki intihar oranı diğer yaş gruplarından daha yüksek.
Sosyal yalıtım da artan bir endişe kaynağı. 2023 Ulusal Yaşlı Koreliler Anketine göre, hasta, pes etmek veya depresif hissetmek ya da acil finansal ihtiyaçla karşılaşıldığında yardım için başvurabilecekleri kimse olmayanları bildiren 65 yaşını aşan yetişkinlerin oranı yüzde 6,6’dı. Bu oran 65-69 yaş arası gruplarda yüzde 4,6 iken 85 ve üzeri olanlarda yüzde 12,9’a yükseldi.
Aynı anket, bir önceki yılda fiziksel, cinsel veya duygusal istismarı bildiren yaşlı yetişkinlerin yüzde 4,8’ini ve en az bir günlük ortamda yaş ayrımcılığı bildirenlerin yüzde 26,3’unu belgeledi. Bu zayıflıklar, özellikle düşük gelirli ya da işlevsel kısıtlamaları olan yaşlılar arasında bakım erişimiyle kesişebilir.
Diğer Ülkeler İçin Dersler
Ekip, Güney Kore’nin deneyimini farklı demografik geçiş aşamasında bulunan diğer yaşlanan topluluklarla karşılaştırdığında, politikaların başka yerlerde basitçe kopyalanıp uygulanamayacağı açıkça görüldü. Daha kolay aktarılanlar, daha erken demografik geçiş aşamasında ve dolayısıyla hazırlanmak için daha fazla zamanına sahip toplumlara sunabileceği daha geniş dersler.
Güney Kore, mevcut sistemlerin çöküşünden önce uzun süreli bakım kapasitesi inşa etme ihtiyacını vurguluyor. Ayrıca politikacıların emeklilik reformlarını yalnızca birini değil, istihdam politikasıyla birlikte koordine etmesi gerektiğini gösteriyor. Ülke ayrıca yaşlı yetişkinlere kırsal ve dezavantajlı topluluklara ulaşacak programlar tasarlanmasını da altı çiziliyor.
Ama Güney Kore’den en güçlü ders zamanlama ile ilgili: Yaşlanan toplumlar, mali baskı, işgücü eksikliği ve karşılanmayan bakım ihtiyaçları ciddileşmeden hareket ettikleri zaman daha fazla seçeneklere sahip oluyor. Güney Kore önemli kurumlar oluşturdu ve uzun süreli bakımda özellikle ihtiyaçlar değiştikçe sistemi uyarlamaya devam ediyor; ancak deneyimi aynı zamanda politikaların ve kamu tutumlarının demografik gerçekliğin gerisinde kalmasının maliyetlerini de gösteriyor.
Bir yanıt yazın