KOPENHAG – Danimarka’da 17 Kasım’da bir dava başlıyor: Bir grup Grönlandlı, Danimarkalı babalarıyla olan soy bağılarını yasal olarak kuramadıkları için haklarının ihlal edildiğini iddia ederek devleti mahkemeye veriyor.
1938 ile 1963 yılları arasında Batı Grönland’da ve 1974’e kadar bölgenin geri kalanında, evlilik dışı doğan ve Danimarkalı bir babadan gelen çocukların babalıkları, Danimarka’da yaşayan çocukların aksine yasal olarak tanınmıyordu.
26 davacı, kökenlerine dayanan bu farklı muamelenin ayrımcılık teşkil ettiğini ve kendilerini miras haklarından mahrum bıraktığını savunuyor.

Danimarka Sosyal İşler Bakanlığı’nın bir tahminine göre, 1911 ile 1974 yılları arasında Grönland’da doğan 8.000 kişi “yasal olarak babasız” sayılabilir.
26 davacının avukatı Mads Pramming, davaya dair iyimserliğini dile getiriyor.
“Bu dava insan hakları açısından son derece güçlü,” dedi AFP’ye.
Klaus Frederiksen, “yasal olarak babasızlar” grubunun sözcülerinden biri. Dava için Kopenhag’a gelen Frederiksen’in 18 Kasım’da ifade vermesi bekleniyor.
Frederiksen, 1962 yılında Batı Grönland’ın küçük bir madenci kasabası olan Qullissat’ta, Grönlandlı bir anne ve Danimarkalı bir babadan doğmuştu.
Babası, bu devasa Arktik adada konut ve altyapının modernizasyonuna yardımcı olmak için gelmiş bir işçiydi.
Anne ve babası birlikte yaşasa ve iki çocukları olsa da asla evlenmemişlerdi.
1964’te Frederiksen’in babası Danimarka’ya döndü, orada zaten bir ailesi vardı ve bir daha asla temas kurmadı.
“Babalığını kabul etti ama benim ondan miras alma hakkımın olmadığı açıkça, siyah beyazla yazılı,” dedi Frederiksen AFP’ye.
“Danimarkalının sözü kanundu, herkes buna uymak zorundaydı.”
Danimarka, babalık soy bağına ilişkin mevzuatı 1937 gibi erken bir tarihte kabul etmişti; ancak lojistik zorluklar ve yerel direnç nedeniyle bu düzenlemenin Grönland’a genişletilmesi on yıllar sürdü.
“Danimarka hükümeti aslında düzenlemeleri etkili bir şekilde belirleyebilirdi, fakat bu engeller yüzünden Danimarka’da ve Grönland’da evlilik dışı doğan çocuklar arasında yasal bir ayrım sürdürmeyi tercih etti,” dedi konuyla ilgili 2011’de bir rapor hazırlayan tarihçi Sniff Nexo.

Klaus Frederiksen, “yasal olarak babasızlar” grubunun sözcülerinden biri.
FOTOĞRAF: AFP
Rapordan sonra, “yasal olarak babasızlara”, mirasın henüz tasfiye edilmemiş olması koşuluyla babalıklarını kanıtlama ve babalarından miras alma imkanı tanındı.
Frederiksen, Grönland’da babasız büyümenin ne kadar zor olduğunu anlattı.
“Sen hiçbir şey değilsin. Ne Grönlandlıydın ne de Danimarkalı; büyük bir ayrımcılık yaşadım,” dedi.
Grönland’da evlilik dışı doğmak bir tabuydu ve evlenmemiş anneler damgalanıyordu.
“Hiç kimsenin hamile bir kadın görmediği küçük bir köyde, bir gün bir köpek kulübesinde ölü bulunmuş ikiz bebekler vardı,” diye duygusal bir şekilde anlattı 64 yaşındaki adam.
Bunun, “annenin kendini mecbur hissettiği aşırı bir adım” olduğunu söyledi.
“Kim olduğunu asla öğrenemedik,” diye ekledi.
Kuzeydeki Ikamiut’ta, meşru bir babası olmayan tek çocuk olarak bir koruyucu aileye yerleştirilen Frederiksen sürekli alay konusu olmuştu.
Biyolojik babasının adını her zaman biliyordu ve sonunda babası ölmeden önce onunla tanıştı, ancak asla gerçek bir cevap alamadığını hissetti.
“Bu dava, tüm bunlara bir son vermek için.”
“Bazılarımız 90 yaşına yaklaşıyor ve çocukluklarından beri bu ağır yükü omuzlarında taşıyorlar. Çocukları, torunları soruyor: ‘Biz nereden geldik? Biz kimiz?’ Bunu düzeltmek Danimarka devletinin görevi. Bizim değil,” dedi.
Davacıların avukatı ve insan hakları uzmanı olan Pramming, sömürge tarihiyle bağlantılı zorlu davalarda çok sayıda Grönlandlıyı temsil etti; özellikle 1950’lerde ailelerinden alınan çocuklar ve zorla doğum kontrolüne maruz kalan kadınlar.
Duruşmaların son günü 19 Kasım olarak planlanıyor ve kararın 2027’nin başlarında açıklanması bekleniyor.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
