Gaza’da Kitlesel Katliamı Belirten Belgesel: Küresel Distopik Geleceğe Dair Uyarı

• Analiz
• Asya Raporu
• Yorum
• Suç
• Sömürdürme
• Demokrasi
• Belgeseller
• Editörün Seçimleri
• Global
• İnsan Hakları
• Yerli
• Adalet
• Medya
• Multimedya
• Görüş
• Pasifik Medya Gözetimi
• Filistin
• Politika
• İncelemeler
• Sendika

NAZA’dan bir sahne… İsrail‘in Gazze soykırımındaki endüstriyel ölçekli katliamine dair tartışmalı belge.

İNCELEME:

Hayatımın en rahatsız edici filmini izledim — insan hayatının ve ölümünün uzaktan yapay zeka destekli kontrol savaşları silahlarıyla kararlaştırıldığı korkunç bir distopik geleceğe dair uyarı. Sorun şu ki, bu distopik gelecek zaten bizimle birlikte ve üç yıldır sürüyor — İsrail’in kuşattığı Filistin’in Gazze bölgesinde soykırım.

Geçen ayki Venedik Film Festivali prömiyerinde izleyicilerin The Guardian yapımı NAZA: Toplu Katilme Sistemlerine Bir Pencere için benzeri görülmemiş 25 dakikalık ayak üstünden alkış vermesinin aksine, Yeni Zelanda önizleme izleyicileri Auckland’daki Rialto Cinemas’ta filmin sonunda şok içinde dakikalarca sessiz kaldı, bu çığlık saran belge filmi karşısında nasıl tepki vereceklerini bilemediler. NAZA Venedik’te Özel Jüri Ödülünü kazandı.

Auckland izleyicileri o kadar şok içindeydi ki tek bir alkış bile çalmadı.

Bu, soğutan bir tanıklık (belki de gelecekte Benjamin Netanyahu ve diğerleri için savaş suçları mahkemelerinde kanıt olma potansiyeli taşıyan?) Avustralyalı gazeteci Antony Loewenstein’ın 2023 yapımı küresel The Palestine Laboratory adlı eserinde yazdığı şeyin görsel tanıklığı. Soykırımın başlamasından bu yana 1000 günden fazla sürede en az 75.000 Filistinli katledildi (gerçek toplamın çok, çok daha yüksek olması muhtemel) — çoğu kadın ve çocuk (bunların yaklaşık 25.000’i çocuk).

Ve Cumhuriyetçi bir milletvekili olan David Valadao, Gazadaki savağın ABD için sağladığı “yararlar” üzerine, silahların “orada test edildiğini; oradan bir şeyler öğrenebildiğimiz” şeklinde bir övgü ifadesi yayınladı. “Biz mi?” İğrenç!

İronik olan, Venedik’teki alkışların bir yıl önce, Kaouther Ben Hania’ya ait ve İsrail tankı mürettebatı tarafından soğukkanlılıkla öldürülen beş yaşında bir kızın anlatıldığı, kızı kurtarmaya gelen iki ambulans görevlisinin de pusuya düşürülüp suikaste uğratıldığı anlatılan kurgusal uzun metrajlı film Hind Rajab’ın Sesi‘nin, bir iki dakikalığına gölgede kalmasıydı.

Hind Rajab filmi yürekleri parçalayan ve trajik bir çalışmayken, NAZA filmi, 24 istihbat görevlisi ve askerin, Orwellci “Lavanta” ve “Baba Nerede?” gibi adlandırdıkları yapay zeka uygulamaları aracılığıyla bir düğmeye basarak gerçekleştirdikleri o soğukkanlı ve ilgisiz öldürmeler nedeniyle son derece rahatsız edici. Yine de onların lehine söylenebilecek ki, bu endüstriyel ölüm boyutunu ortaya çıkarmak için, film için (isimsiz ve sesleri değiştirilmiş şekilde) gizlice röportaj yapmaya razı olurlarken en azından vicdanlarında bir sızı hissetmiş olmalılar.

Kabul edilebilir öldürme oranları
Röportaj yapanlardan biri, tek bir Hamas direnişçisini hedeflemek için 500 sivilin öldürülmesinin “kabul edilebilir” bulunduğunu anlatıyor. Başkalarıysa tek bir hedef için bir seferde 200 öldürmenin “kabul edilebilir” –hatta “beklenen”– olduğunu söylüyor. intikamın eldivenleri acımasızca çıkarılmıştı.

Resmî Naza belgeselinin fragmanı.                  Video: Madman Films

Mekan, soğuk ve hayaletimsi bir havaya sahip; anlatılar, (muhtemelen) Tel Aviv çatılarında gerçekleştirilen röportajlar sırasında uzaktan öldürmeleri konu alıyor. Arka plandaysa, insanların sıradan yaşamlarını sürdürürken İsrail dairelerinden gelen ışıklar var; ki bu, Gazalı ailelerin çoğunlukla gece, quadkopterler, füzeler veya bombalar—ya da evlerin içine saldırmak için özel olarak tasarlanan mini drone’lar—”Hata” ile hedef alındıkları korkudan çok uzak.

“İnanılmaz derecede eğlenceli. . . ” “Bir video oyunundaymışsın gibi. . . ” “Amacının yok etmek olduğunu anlıyorsun. . . ” karanlığın örtüsü altında ölüm tacirlerinin bazı yansımaları. “Açığa çıkanlar” diyebilirsek, bir zamanları — ya da muhtemelen hâlâ — içinde gömülü oldukları sistemin intikamından korkarak tam gizlilik beklentisiyle yönetmen Abraham’a konuştular.

Venice Özel Jüri Ödülü kazanan yönetmenler Rachel Szor ve Yuval Abraham . . . distopik bir belgesel. Görüntü: WikiMedia

Filmin adı NAZA, “yaralı siviller” anlamına gelen İbranice Nezek Agavi teriminin kısaltmasıdır.

Bu belgesel, İsrail’in aşırı sağcı Netanyahu rejimi tarafından anında ve acımasız bir tepkiyle karşılandı. Tepkiler, filmi “ağır” olarak niteleyen Kültür Bakanı Miki Zohar’ın, “bu ağır yaratıcıların İsrail vatandaşlığını ihlal nedeniyle derhal geri alacaklarını” açıklamasıyla başladı.

Bu arada, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlamaları nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tutuklama emriyle aranan Başbakan Benjamin Netanyahu kendisi de filmin yapımcılarına saldırdı. İsrail ordusunu “ifla edenlere” yönelik iki yasama tasarısı getireceğini açıkladı. Ona göre ilk tasarı, “askerleri ifla eden herkesin” vatandaşlığının geri alınmasını sağlayabilirdi. İkincisi ise ifla davalarında tazminat tutarını “yirmi katına” çıkarırdı.

Ordunun kendisi de eylem tehdidinde bulundu. Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, İç İstihbarat Kurumu Shin Bet’in yardımıyla filmin yapımcılarına yaptırım niteliğinde hukuki adımlar atılmasını emretti.

Filmin yapımcılarının cezalandırılması
Belgesel, ortaya attığı iddialar bakımından bir istisna değil ve İsrail yerleşik düzeninin, Gazze’ye yönelik bu savaşı (7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısı – 23 yıllık hapishane bölgesinden “patlama” olarak nitelendirilen bir saldırı) etkileyen iğrenç çatışma kurallarını incelemek yerine filmin yapımcılarını cezalandırmaya çalışmasının ortaya koyduğu gibi.

Bu hafta Alman haber dergisi Der Siegel, askerlerin Gazze’deki Filistinli sivilleri öldürüp onları “terörist” olarak nitelendirdiğine dair İsrail askerlerinden 10 tanesinin tanıklıklarını yayımladı. Askerler tanıklıklarında, silâzsız Filistinlilerin katledilmesi ve ailelerin geri dönmesini engellemek için mahallelerin topyekûn yıkılması da dahil olmak üzere savaş suçlarını anlattılar. Bir piyade yedekçi, silâzsız sivilleri öldürmeye teşvik edildiğini anlatarak “Araplar cezalandırılmalı” dedi. Toplu ceza bir suçtur.

İsrail makamları, bu belgeselden gelen politik hasarı minimize etmeye o kadar umutsuz ki, 1 milyar dolarlık hasbara propaganda programının bir parçası olarak aceleyle üretilmiş bir “karşı” film yayımlandı — ancak bu yalan ve asılsız bilgilerle dolu ve istenen etkiyi yaratması beklenmiyor.

750.000 Filistinlinin 1948 Nakba’sı (“Felaket”) sırasında kendi topraklarından sürülmesinin ardından, yediden fazla on yıl boyunca süren işgal ve baskının ardından soykırıma yol açan Gazze çıkışının doğru bir ifşası için Al Jazeera’nin Ekim 7. soruşturmasını yakalamak zor.

• NAZA: Kitlesel Katliamların Sistemlerine Bir Pencere, Yuval Abraham ve Rachel Szor tarafından yönetildi (Madman Entertainment). Film, Yeni Zelanda dahil 55 ülkede gösterime girdi ancak İsrail’de yasaklandı. Kasım sonunda The Guardian’ın web sitesinde ücretsiz olarak yayınlanacak.

Ruh gibi Tel Aviv çatıları, dört pervaneli uçaklar, füzeler veya bombalar — ya da evlerin içine saldırmak için özel olarak tasarlanmış “Whoops” mini dronlar tarafından, çoğu zaman gece hedef alınan Gazze ailelerinin yaşadığı korkudan çok uzakta.