📅 Pazar, 20 Eylül 2026 ⛅ İSTANBUL 23.2°C
BIST 100: ▲ 13.284,42 USD/TRY: ▲ 48,76 EUR/TRY: ▲ 56,05
BAĞIMSIZ EDİTORYAL HABER & ANALİZ AĞI
EDİTÖR MASASI: CANLI YAYIN
● DOĞRULANMIŞ KAYNAKLAR
🔥 SON DAKİKA
Ekonomi

Çin’de Robot Devrimi: Milyonlar İşini Kaybedebilir

EDİTÖR: BayHaber Haber Merkezi YAYIN: 25 Ağustos 2026, 04:48 OKUMA SÜRESİ: 8 DAKİKA

Çin’in Sessiz ‘Makine Devrimi’: Milyonlarca Robot İşçi

Yazan: Laura Bicker Unvan: Çin Muhabiri Bildirdiği Yer: Pekin ve Hangzhou

Gündemi BBC Türkçe’den takip etmek artık WhatsApp’ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Chen Tianyu, “Biraz uyukluyorum ve o sırada dünya değişiyor” diyor.

28 yaşında bir akademisyen olan Chen’in dünyası kesinlikle bu hızla değişiyor.

Chen boş zamanlarını otomasyona geçiş yapan fabrikalarda değerlendirerek en son teknolojileri inceliyor. Bu sayede, yapay zeka (AI) ve robotik temalı derslerinde öncelik vermesi gereken konuları takip edebiliyor.

Osman Kavala'ya Özgürlük yazılı Kavala'nın posterini tutan bir el

Yaklaşık 30 üniversite öğrencisi Chen’in önünde kodlama çalışıyor. İçlerinden biri, gözleri ekrandan robota doğru gidip gelirken hararetle kod yazıyor: “Robotun o silindirik parçayı alıp oraya taşıması gerekiyor” diyor.

Sınıfın bir tarafında programlanmayı bekleyen bir dizi endüstriyel robot var, diğer tarafındaysa öğrenciler robotik tıbbi aletler geliştirmeye çalışıyor.

Chen onlara rehberlik ederken, “Yapay zeka ve robotik dünyasında ihtiyaç duyulanlar arasında olmazsanız, kesinlikle elenenler arasında olacaksınız” diyor.

Geniş sınıftaki öğrenciler için bu, Çin’in titizlikle inşa ettiği bir geleceğe doğru attıkları bir adım, daha doğrusu bir sıçrama.

Kalın bacaklar daha uzun yaşamanıza yardımcı olabilir mi?

Farklı vücut tiplerine, beden ölçülerine ve etnik kökenlere sahip altı kadın, kameraya sırtlarını dönmüş şekilde yan yana duruyor. Her biri farklı renklerde iç çamaşırı giyiyor. Arkalarına mavi bir haç eklenmiş.

Merkez Bankası repo ihalelerine neden yeniden başladı, bu hamle ne anlama geliyor?

‘Annemi aşığıymış gibi dolandıran kişiyle yüzleşmek için kıtalar aştım’

Haberin sonu

Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, ülkesini inovasyonun ön saflarına yerleştirmek ve ABD ile doğrudan rekabete sokmak için, 20 milyar dolarlık bir planı devreye soktu.

Bu planın kanıtlarını her yerde görmek mümkün.

İstanbul Finans Merkezi'ndeki gökdelenler, öndeki Halkbank binası.

Öğrencileri Hangzhou Teknik Enstitüsü’ndeler. Burası teknolojiye hakim yeni nesil mühendisler yetiştirmeyi amaçlayan, özel olarak inşa edilmiş devasa meslek okullarından biri.

Kampüs, Hangzhou şehrinin eteklerine kurulmuş. İmparatorluğun eski başkenti olan şehrin şu anki fütürist silüeti, buranın artık küresel bir teknoloji merkezi olduğunun ilk ipuçlarından biri.

Ülke genelindeki fabrikalarda iki milyondan fazla robot çalışıyor. Bu, başka hiçbir yerde olmadığı kadar büyük bir sayı ve olağanüstü bir hızla artmaya da devam ediyor.

Bu, Çin ekonomisinin son büyük değişim geçirdiği dönemde olduğu gibi, dünyayı da değiştirecek bir hamle.

Çin halihazırda robotlarını dünyanın dört bir yanına ihraç ediyor. Dünyadaki endüstriyel robotların yarısından fazlası Çin’de üretiliyor.

Koyu saçlı genç bir İspanyol olan Carlos, yol kenarındaki bir binanın yanında, üzerinde büyük bir spor bahis reklamı bulunan bir tabelanın yanında duruyor. Tabelada dikkat çekici bir şekilde "bet9" ve "İstediğiniz Zaman Para Çekme İmkanı" yazıları ile futbolcuların resimleri yer alıyor. Koyu renk kısa kollu bir gömlek ve koyu renk pantolon giymiş. Nijerya'da, asfaltlanmamış bir yolun yanında, arkasında yayalar ve bir motosikletli ile tabelanın üzerinde iki büyük uydu anteni bulunan bir kentsel ortamda bulunuyor.

Küresel üretim, ticaret ve inovasyonun kalbindeki ülkede bu kadar kapsamlı bir otomasyonun doğuracağı sonuçlar şu an için belirsiz. Örneğin bu değişim, Çin’deki insan gücü için ne anlama gelecek?

Dünyanın şahitlik ettiği bu endüstriyel devrimde, insan gücüyle çalışan işçilerin geleceği belirsiz.

Parıldayan güneş enerjisi panelleri, trafiğin yoğun olduğu saatlerde bile sessizliği sağlayan elektrikli araçlar, Usain Bolt’tan hızlı koşan insanı robotlar… Geçen haftasonu Çin, robotların koştuğu, atlayıp zıpladığı Dünya İnsansı Robot Oyunları’nın ikincisine ev sahipliği yaptı.

Bu şaşalı gösterinin arkasındaki güçse, fabrikaların içinde ve sınıflarda yaşanan ve daha az gözler önünde olan bir devrim.

BBC, ülke genelindeki endüstriyel tesisleri ziyaret etti ve insana benzemeyen, dans etmeyen veya sahnede zıplamayan, ancak kaynak, boya, montaj yapan, indirip kaldıran, ara vermeden, hiçbir sosyal hakka sahip olmadan gece gündüz çalışan robotları inceledi. Bu robotların bazılarının göreviyse daha fazla robot üretmek.

Ayrıca bu robotik iş gücüyle birlikte çalışacak insanların eğitildiği yeni akademileri de ziyaret ettik.

Fabrikada çalışan, siyah polo tişört giyen bir robot.

Jinping’in deyişiyle “yeni üretim gücünü” ve bunun ülkeyizi nasıl yeniden şekillendirebileceğini, birinci elden görme şansını bulduk.

Güneydeki Chengdu şehrinde bir fabrikanın üretim alanında, “eski ve yeni” yan yana çalışıyor.

Orta yaşlı yaklaşık 30 kişiden oluşan bir üretim hattında, işçiler CRP Technology’nin önde gelen ürünlerinden biri olan ve çeşitli endüstriyel görevleri yerine getiren robotik kolu vidalıyor, deliyor ve parlatıyor.

Üretim alanının bir yanındaysa dört genç mühendis bir konsolun etrafında toplanmış, başka robotlar yapmalarına yardımcı olmasını umdukları yeni bir robot prototipinin kodunu çözmeye çalışıyor.

Onlardan biri 31 yaşındaki Pang Kai. Araştırma-geliştirme ekibindeki Pang, bir iskeleti odanın diğer tarafına taşıyor. Çin’in gelecekteki iş gücü henüz gösterişli bir şekilde sahneye çıkmaya hazır değil. Bu uzun bir yol ve her küçük kazanım ekip için bir kutlama sebebi.

Hangzhou Teknik Enstitüsü'nde robotik eğitimi alan öğrenciler.

Pang biraz mahcup bir gülümsemeyle, “Belki altı ay sonra başka görevleri de yapabilir” diyor. Bu uzun bir yol ve her küçük kazanım ekip için bir kutlama sebebi.

Yaklaşık 300 çalışanı bulunan CRP Technology, dokuz yıldır robot kolları üretiyor. Her bir kol, otomobil, elektronik veya rüzgar türbini üretimine yardımcı olmak için bir fabrikanın ihtiyaçlarına göre uyarlanabiliyor.

Firma, tek bir kolun tekrarlayan görevlerin %90’ından fazlasını gerçekleştirecek şekilde programlanabileceğini söylüyor.

Mühendisler bu robotların bir gün fabrikanın tüm iş gücünün yerini alıp alamayacaklarını merak ediyor. Pang, “Yeni robotumuzun insan gibi olmasını istiyoruz. Kendi kendine düşünebilmesini umuyoruz,” diyor; “Bu tür robotlara ihtiyacımız var çünkü belki 10 yıl içinde Çin’de yeterli işçimiz olmayacak.”

İş gücünde oluşacak bu açık halihazırda durgun olan ekonomiyi etkilemeden önce, işçi açığının artan otomasyonla doldurulması umut ediliyor.

Genç bir kadın mavi bir robot kolunu inceliyor.

Ancak, bu geçişin hızı kilit önemde. Ülkede üretim sektöründe istihdam edilen işçi sayısı şu an yaklaşık 120 milyon.

Çin otomasyona geçişte çok hızlı ilerlerse, oluşacak iş kayıpları, hayatları fabrika maaşlarına bağlı milyonlarca insana yıkıcı bir darbe indirebilir.

Elektrikli araç üreticisi Leapmotors’un başkan yardımcısı Cao Li, “Teorik olarak, makineler günde 24 saat çalışabilir, bu da insan işçilere kıyasla kesinlikle bir avantaj. Ancak makinelerin de bakıma ihtiyacı var. Her gün bunun için zamana ihtiyacımız var ve her ay üretim hattının da denetlenmesi ve onarılması gerekiyor” diyor

Avrupa ve İngiltere’de giderek daha da popülerleşen Leapmotors’un uygun fiyatlı, teknoloji odaklı otomobilleri, Hangzhou’daki fabrikada robotların her aşamada yardımcı olduğu bir süreçte monte ediliyor. Montaj hattının sonundaysa, insan işçilerin sayısı daha fazla.

Şirketin 25 binden fazla çalışanı var. Yüzlerce çalışan, gıcır gıcır araçlar önlerinden geçerken son kontrolleri yapıyor. Ancak bir gün bu görevde onlara ihtiyaç kalmayacak mı?

Leapfrog Motors fabrikasında çalışan genç bir kadın işçi, bir makineyi inceliyor.

Cao, “Bu çok mümkün” diyor; “Ve bu sandığımızdan çok daha hızlı gerçekleşebilir. Damgalama, kaynak ve boyama gibi işlemlerin yapıldığı atölyelerde %100 otomasyona ulaştık.”

Çin hâlâ sürüncemede kalan emlak krizi, yüksek seyreden yerel yönetim borçları ve kronik olarak düşük seyreden tüketim gibi bir dizi ekonomik zorlukla karşı karşıya.

Pekin’in öne çıkardığı bu devrimin bu sorunları çözüp çözemeyeceği, ya da nasıl çözeceği hâlâ belirsiz. Ayrıca işlerini kaybetme tehdidiyle karşı karşıya olan insanların yaklaşan bu değişim hakkında ne düşündüğünü anlamak da kolay değil. Robotlar onlara refah mı sağlayacak, yoksa sadece işlerini ellerinden mi alacak?

Chen, “Öğrencilerim bana ileride neler olacağını soruyor. ‘Bilmiyorum’ diyorum. Teknoloji çok hızlı gelişiyor. Ama öylece durup gözlerimizi kapatamayız. Neler yapabileceğimizi görmek için ilerlememiz gerekiyor.”

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisi yapay zekadan yararlanılmıştır. Yayınlanmadan önce çeviri bir BBC gazetecisi tarafından kontrol edilmiştir. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.

Kaynak: BBC Türkçe

Google Tercih Edilen Kaynak
Google’da bizi favori kaynaklarınıza ekleyin
Son dakika gelişmelerini ve yeni haberleri Google Keşfet’te anında görün

Google’da Takip Et

B
BAYHABER CAPITAL EDİTORYAL MASASI

BayHaber Haber Merkezi

Doğrulanmış kaynaklar, tarafsız editoryal ilkeler ve bağımsız yayın standartları doğrultusunda hazırlanan güncel gelişmeler.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Link ve komut kopyalandı!