Avustralya’da İşinin Gerektirdiğinden Fazla Eğitime Sahip Çalışanların Neredeyse Yarısı Belirlendi

Neredeyse yarısı (49,5%) Avustralya’da işinin başarıyla yürütülmesi için gereken minimum eğitim seviyesinden daha yüksek bir eğitim düzeyine sahip olduklarını düşünüyor; bu durum, çalışanların iş ve yaşam memnuniyetinin düşmesine yol açıyor. Bu bulgular, Avustralya Hanehalkı, Gelir ve İşgücü Dinamikleri (HILDA) Anketi’nin 2024 verilerine kadar uzanan en güncel yıllık raporuyla ortaya kondu ve insanların eğitim düzeyi, becerileri ile çalıştıkları işler arasındaki uyum ne kadar iyi olduğuna dair yeni bir bakış açısı sundu.

Bu anket, 2001 yılından bu yana her yıl yaklaşık 17.000 kişiyi aynı şekilde takip ediyor ve böylece Avustralyalıların yaşam biçimlerinin zaman içinde nasıl değiştiğinin incelenmesine olanak tanıyor. Araştırma, ülkenin en değerli sosyal araştırma araçlarından biri olarak kabul ediliyor.

Becerilerin Yarıya Yakını İşinde Tam Kullanılamıyor

Yükseköğretim alanına erişimin Avustralyalılar için son iki onyılda dramatik biçimde genişlediği görüldü. 18 ila 64 yaş arası kişilerin lisans derecesine sahip oranı, 2001’deki yaklaşık yüzde 14 seviyesinden 2024’te neredeyse yüzde 22’ye yükseldi ve böylece en yaygın eğitim düzeyi haline geldi.

Ancak olumsuz bir yanı da var: İnsanların eğitim nitelikleri, becerileri ve yetenekleri çoğu zaman işleriyle tam olarak örtüşmüyor. Veriler, 2024’te 18 ila 64 yaş arası çalışanların yüzde 49,5’inin aşırı eğitilmiş olduğunu gösteriyor; yani işlerini başarıyla yürütmek için gereken minimum eğitimden daha yüksek bir eğitim düzeyine sahip olduklarını düşünüyorlar. Buna ek olarak, çalışanların yüzde 25,7’si “aşırı yetenekli” olarak nitelendirildi; çünkü bu kişiler, işlerinde becerilerinin ve yeteneklerinin çoğunu kullanmadıklarını belirttiler.

Gençler ve geçici çalışanlar bu iki uyumsuzluğun da daha fazla etkisi altında kalıyor. Perakende çalışanları, işçiler ve makine operatörleri ile sürücüler gibi belirli meslekler de daha fazla etkileniyor; konaklama ve gıda hizmetlerinde çalışanlar da bu durumdan pay alıyor.

Aşırı Eğitim Neden Önemli?

Çalışmalar, hem aşırı eğitimi hem de aşırı yetenek durumunu, maaş ve işin kendisi dahil iş memnuniyetinin düşmesiyle ve yaşam memnuniyetinin düşmesiyle ilişkilendirdi. Bu çalışanların işlerini bırakmayı düşinme olasılıkları da daha yüksek.

Bu bulgular, eğitiminin ya da becerilerinin işinde tam olarak kullanılamamasının sıkıcı, takdir edilmiş hissetmemiş ya da yetersiz ücretli hissettirmesine ve dolayısıyla genel refahı olumsuz etkilemesine yol açabileceğini işaret ediyor.

Durumun daha da kötüleşmediği de söylenmeli. Yüksek eğitim düzeyi gerektiren işlere doğru bir kayma gerçekten de gözlemleniyor. Ancak bu büyüme, insanların gerçek eğitim düzeylerindeki büyümeyi yalnızca tam olarak karşılayabiliyor; dolayısıyla aşırı eğitim ve aşırı yetenek durumunu yaşayanların toplam oranı yaklaşık olarak sabit kalmış durumda.

Bu görünüşteki istikrarın altında, aşırı eğitilmiş çalışanların nispeten az olduğu meslekler ve sektörler yönünde yapısal değişimler gizli kalıyor; örneğin profesyonel meslekler ya da sağlık hizmetleri ve sosyal yardım sektörü bu kategoriye giriyor. Bu faktör dikkate alındığında ve benzer tip işlerde çalışanlar karşılaştırıldığında, hem aşırı eğitim hem de aşırı yetenek durumunda zayıf ama yükselen bir eğilim ortaya çıkıyor.

Aşırı Eğitilmiş Çalışanlar Uzun Süre Boyunca Bu Durumda Kalıyor

Uyumsuz çalışanların daha kötü refah sonuçları, bu uyumsuzlukların uzun süreler boyunca sürüp gidebilmesinden dolayı bir o kadar da endişe verici. Bir yıl içinde aşırı eğitilmiş olan çalışanların, dört yıl sonra hâlâ aşırı eğitilmiş işlerde çalıştığını gösteren veriler, bu grupların neredeyse üçte ikisini (yüzde 65’i) ortaya koyuyor. Aşırı yetenekli çalışanların yaklaşık yüzde 40’ı da dört yıl sonra hâlâ aynı durumda.

Ek olarak, uyumsuz çalışanların tamamen işten ayrılmaları daha olası; dört yıl sonra aşırı eğitilmiş çalışanların yaklaşık yüzde 11’i ve aşırı yetenekli çalışanların yaklaşık yüzde 12’si artık çalışmıyor. Buna karşılık, işleriyle tam uyumlu çalışanların yalnızca yaklaşık yüzde 8’i bu durumu yaşıyor.

Ne Yapılması Gerekiyor?

İşleriyle tam uyumlu olmayan çalışanların artışı ve bu durumun bir süre daha sürme olasılığı, çalışanların eğitim ve beceri açısından iyi eşleştirilmelerini sağlamak için daha fazlasının yapılması gerektiğini gösteriyor.

İş uyumunu iyileştirmek için birden fazla yol var. Örneğin, okullar ve yükseköğretim kurumları, gençlerin ilgi, beceri ve işveren talepleri arasında denge kurabilecek bir kariyer yolunu seçmelerine yardımcı olmak için hedefe yönelik kariyer rehberliği ve stajlar aracılığıyla destek sağlayabilir.

İşgücü piyasasında zaten yer alan çalışanlar, iş içi eğitimde işverenlerin yatırımlarından ve yeniden eğitim için hükümetin sağladığı mali destekten faydalanır; böylece becerileri işgücü piyasasının ihtiyaçlarıyla uyumlu kalır.

En son olarak, insanların yaşadıkları yerden uygun işlere erişebilmeleri gerekir. Bu, konut ve işin karışık kullanıldığı bölgeler gibi uyumlu şehir politikaları, ulaşım altyapısına yapılan yatırımlar gerektirir; işverenler ise evden çalışma düzenekleri sunarak mesafeyle ilgili engelleri azaltabilir.