İçeriğe geç
18 Kasım 2026, Çarşamba
İstanbul 16° BIST 13.268,80 USD 48,83 EUR 55,72
Editör masası Forum

Irkçı gerçekçilik’: Bilimsel açıdan hatalı yaklaşım neden ırkın gerçek bir resmini sunamıyor

Bu yılki Davos Dünya Ekonomik Forumu’nda ABD Başkanı Donald Trump , Somalililerin düşük IQ’ya sahip olduğunu belirtti. Konuşmasında, “Ben her zaman…

Son güncelleme: 18 Kasım 2026, 07:42
Irkçı gerçekçilik’: Bilimsel açıdan hatalı yaklaşım neden ırkın gerçek bir resmini sunamıyor

Bu yılki Davos Dünya Ekonomik Forumu’nda ABD Başkanı Donald Trump, Somalililerin düşük IQ’ya sahip olduğunu belirtti. Konuşmasında, “Ben her zaman bunların düşük IQ’lu insanlar olduğunu söylerim,” dedi. Oğlu Donald Trump Jr. ise 2024’te Haitililer hakkında benzer bir ifade kullandı (Trump yönetimi o zamandan beri hem Somalili hem de Haitili göçmenlerin ABD’deki korunan statüsünü sona erdirdi).

Bu ifadeler ve sonuçları, Batı siyasetinde son 70 yıldır büyük ölçüde gizli kalan ırksal insan doğası görüşlerinin yeniden ortaya çıkmasının bir göstergesi. Siyah veya esmer insanların beyaz insanlara kıyasla doğuştan zihinsel olarak daha aşağı olduğu yönündeki anlatılar –ki bunlar bugün bile akademik dergilerde bulunabilir– dünyanın en büyük demokrasilerinden bazılarında aşırı sağcı propagandayı besliyor. Bu tür iddialar, sosyal medyadaki yanlış bilgi stratejilerinin temelini oluşturuyor ve siyasi hareketleri güçlendiriyor.

‘Race realism’: why scientifically flawed approach fails to present a realistic view of race

Bu anlatılar bazen eufemistik bir şekilde “ırk bilimi” veya son zamanlarda “ırkçı gerçekçilik” olarak adlandırılıyor. Ancak bizim savunduğumuz gibi, bunlar aslında bilimsel değil. Bu topluluğun bir üyesi olan Nathan Cofnas, yakın zamanda merhum Jason Arday’ı intihal ile suçlayarak kamuoyunun dikkatini çekti.

BayHaber sitesini Google’da tercih edilen kaynak olarak seç

Daha az dikkat çeken ise Cofnas’ın, farklı ırksal grupların doğuştan gelen zekası, suçluluğu veya cinselliği hakkında sözde bilimsel iddialarda bulunan bir ağ ile bağlantılı olması. Bu ağın bazı üyeleri üniversitelerle bağlantılı ve bu da çalışmalarına bir meşruiyet maskesi veriyor.

‘Race realism’: why scientifically flawed approach fails to present a realistic view of race

Bu grup, bilimsel görünümde olan ancak metodolojik olarak derinden hatalı ve titiz bilimsel araştırmalarla etkileşime girmeyen çalışmalar üretiyor. Yine de bu çalışmaları düzenli olarak (birkaç) ana akım akademik dergide yayımlamayı başarıyorlar.

Bunu nasıl başarıyorlar ve sonuçları ne?

Avrupalı akademisyenler tarafından Avrupalılar için haftalık bir e-posta

Insights bölümü, yüksek kaliteli uzun metinli gazeteciliğe bağlıdır. Editörlerimiz, çeşitli toplumsal ve bilimsel zorluklarla mücadele eden farklı geçmişlerden akademisyenlerle çalışır.

Bilimsel eksiklikler: biyoloji ve genetik

Çağdaş ırk bilimcileri kendilerini, ideolojik nedenlerle çalışmalarını sürdürmekten alıkonulan, zulme uğramış ama meşru bilimciler olarak konumlandırıyorlar. Bazen savundukları şeyi hereditaryenizm olarak adlandırıyorlar. Bu, genetik farklılıkların, ırklar gibi insan grupları arasındaki davranış ve zeka farklılıklarında, tamamen çevresel farklılıklardan ziyade temel bir nedensel rol oynadığı fikridir.

Ancak bilimsel kanıtlar, hereditaryen düşüncenin hem hatalı hem de yanlış olduğunu defalarca ve birçok açıdan göstermiştir. Irk bilimcileri son derece basitleştirilmiş iddialarda bulunuyorlar: “Siyah insanlar beyaz insanlardan doğuştan daha düşük zekaya sahiptir, çünkü seçilim baskıları beyaz insanlarda daha yüksek zekanın evrimleşmesine yol açmıştır.” Bu iddianın hiçbir kısmı bilimsel olarak desteklenemez; ne genetik, ne evrimsel biyoloji ne de psikoloji açısından.

1970’lerde, etkili evrimsel biyolog Richard Lewontin, insan grupları içindeki genetik varyasyonun gruplar arasındaki varyasyondan daha fazla olduğunu meşhur bir şekilde gösterdi. Sosyal olarak tanımlanan ırksal gruplar genetik olarak birbirlerinden o kadar da farklı değiller. Genetik varyasyon var –gerçi aslında yakından ilişkili primatlara kıyasla genetik olarak nispeten benzer bir türüz. Ancak bu varyasyon, genellikle ırkları kategorize ettiğimiz şekille örtüşen net kümeler halinde dağılmıyor.

Deri tonu ve rengi coğrafi konumlara göre değişiyor. Saç dokusu veya oksijeni işleme ya da süt ürünlerini sindirme yeteneği gibi bazı diğer fizyolojik özellikler de değişiyor. Ancak bu farklılıklar ırksal gruplarla değil, çevrenin özellikleriyle ilişkilidir. Örneğin, beyaz ten rengiyle ilişkili bazı genetik varyantlar Afrika kökenli olabilir. Benzer şekilde, süt sindirme yeteneği Avrupa, Afrika ve Asya’daki bazı popülasyonlarda görülüyor; aşırı sağcı grupların bazen iddia ettiği gibi yalnızca bir “Aryan” özelliği değil.

Şimdi insan genomu hakkında Lewontin’in 1970’lerde bildiğinden çok daha fazlasını biliyoruz, ancak onun sonuçları bugün de geçerliliğini koruyor. Birinin ırkını bilmek, genetiği hakkında pek bir şey söylemiyor.

Arkeolojik alanlardan antik DNA’yı incelememize olanak tanıyan son bilimsel gelişmeler, genetik farklılıkların neden ırksal hatlar boyunca net bir şekilde dağılmadığını açıklamaya yardımcı oluyor. Bu araştırma, insan grupları arasında sürekli bir karışım tablosu çiziyor; göç dalgaları dünya çapında gidip gelirken. Bu da nihayetinde Avrupa veya Afrika popülasyonlarının genetik “saflığına” dair herhangi bir inancı anlamsız kılıyor.

İnsan genetiği büyüleyici bir şekilde karmaşık olsa da, ırk bilimcileri bu karmaşıklığı görmezden gelerek insanlık hakkında aşırı basitleştirilmiş bir görüş benimsiyorlar. Ve bu görüş, türümüzü daha iyi anlamak için titiz bilimsel yöntemler kullanan bilimcilerin çalışmalarıyla desteklenmiyor.

Sosyal bilimden gelen zorluklar

Irk bilimcileri siyah insanların beyaz insanlardan daha düşük zekaya sahip olduğunu söylediklerinde, genellikle bunu IQ testi sonuçlarındaki farklılıklara dayandırırlar. Ancak bu iddiaların arkasındaki veriler, en hafif tabirle, şüphelidir.

Hereditaryenler, dünya çapındaki ülkeler için ortalama IQ’ları sunduğunu iddia eden bir veri tabanına, yani “ulusal IQ” veri tabanına büyük ölçüde güvenmişlerdir. Araştırmacılar, bu veri tabanının metodolojik olarak derinden hatalı olduğunu defalarca göstermişlerdir. Farklı kültürlere ve formel eğitime farklı derecelerde maruz kalmaya sahip insanlarda zekayı aynı şekilde ölçmek mümkün değildir. Çünkü eğitimin, IQ farklılıklarıyla bağlantılı birkaç faktörden biri olduğunu biliyoruz.

Veri tabanını oluşturmak için kullanılan yöntemler, tipik bilimsel titizlik standartlarına yaklaşmamıştır bile. Hatta bazı analizler, Afrika’nın güneyindeki popülasyonları yapay olarak düşük IQ’lu göstermek için düşük IQ’lu örneklerin kasıtlı olarak seçildiğini öne sürüyor.

Bu arada, IQ’nun 20. ve 21. yüzyıllarda önemli ölçüde arttığını gösteren Flynn etkisi, IQ puanlarının büyük ölçüde içinde bulunduğumuz çevre tarafından belirlendiğini açıkça ortaya koyuyor. Kısa bir süre içinde bu kadar hızlı bir artışın genetik değil, çevresel nedenleri olmalıdır.

Dahası, zeka tartışmalı bir konudur –tanımlanması ve ölçülmesi zor bir şey. IQ testleri yalnızca belirli bilişsel yetenekleri ölçer ve örneğin sosyal zeka veya yaratıcılık gibi şeyleri göz ardı eder. Aslında, sosyal zeka, insan zekasının evrimi üzerine yapılan ana akım araştırmalarda önemli bir yer tutar.

Yazarlarımızdan biri yakın zamanda hakemli bir makalede belirttiği gibi, ırk bilimcileri büyük ölçüde sosyal beyin hipotezi hakkında sessiz kalıyorlar –insanların sosyal meseleleri yönetmek için olağanüstü zihinsel yetenekler geliştirdiği görüşü. Her grupta kaynaklar, eşleşme ve statü etrafında güçlü sosyal rekabet vardır. Bunlar, insanların zamanlarının çoğunu yönettiği şeylerdir –zengin sosyal yaşamlarımızın karmaşıklıkları.

İnsan zekasının evrimi üzerine önde gelen ana akım görüşlerden hiçbiri, ırksal gruplar arasında doğuştan gelen bilişsel farklılıklar olduğu sonucuna varmaz. Öne sürülen faktörler, işbirlikçi çocuk yetiştirme yöntemlerimizden kültür ve öğrenmeye olan yoğun bağımlılığımıza kadar uzanır. Bunların hepsi sosyal ilişkilerimizi içerir ve hepsi de ırk bilimcilerinden eşit derecede az ilgi görmüştür.

Temel Bulgular ve Genel Değerlendirme

Cofnas, siyah insanların beyaz insanlara kıyasla doğuştan zihinsel olarak dezavantajlı olduğunu kabul edilecek bir “hereditaryen devrim” çağrısıyla haklı bir tartışma yarattı. Ancak Cambridge Üniversitesi’ndeki doktora sonrası bursunu korudu (ancak bir Cambridge kolejiyle olan bağlantısı sona erdirildi). Arday hakkındaki aşırı haber kapsamının sağladığı fırsatı kendi hereditaryen görüşlerini duyurmak için kullanarak Ghent Üniversitesi’ndeki doktora sonrası pozisyonunu da korudu (ancak öğretimde kısıtlamalar gibi bazı yaptırımlar uygulandı). Cofnas, yanlış anlaşıldığını ve özgür araştırma hakkına sahip olduğunu söyleyerek görüşlerini savundu.

Dahası, University College London, ırk bilimi topluluğunun kampüslerinde konferanslar düzenlediğini (“Londra Zeka Konferansları”) ve bu konferansların konusu hakkında bilgi sahibi olmadıklarını fark ettiğinde, gelecekte bu tür konferansların düzenlenmesini engellemek için harekete geçti. Intelligence dergisinin yayıncısı Elsevier, yakın zamanda yeni editörler atadı ve bu editörler hem titiz hem de sosyal olarak sorumlu bilimi yayımlamaya bağlı olduklarını belirttiler. Irk bilimcileri giderek daha fazla Intelligence yerine evrimsel psikoloji dergilerinde yayımlıyorlar.

Ancak Londra Zeka Konferansları devam ediyor, ancak artık UCL’de değil. Irk bilimcilerinin ayrıca Aporia dergisi adında bir medya kolu var; bu dergi, akademik dergilerdeki yayınlara göre çok daha açık bir dil ve daha belirgin bir politika odağı kullanarak ırk bilimini tanıtıyor. Örneğin, bir Aporia makalesi, Afrika’nın ekonomik gelişmişlik eksikliğine bir çözüm olarak öjeniği savundu ve bir gönderide bazılarının bunu “iğrenç” bulabileceğini belirtti. Makale –ırk biliminin bilimsel olmayan argümanlarına dayanarak– kıtanın doğuştan zeki olmayan nüfusunu iyileştirmek için daha yüksek zeka için yapay seçimin gerekli olduğunu iddia etti.

Irk bilimi bilim camiasının saygısını kazanamamış olabilir, ancak finansman ve etkili destekçilere sahip. Hope not Hate tarafından yapılan bir rapor, ırk bilimcileri ağının ABD’li iş adamı Andrew Conru’dan önemli miktarda fon aldığını ortaya çıkardı; Conru raporun yayımlanmasından sonra fonlarını çekti.

ABD’nin Belçika Büyükelçisi bile Ghent Üniversitesi’nin Cofnas’ın nasıl işe alındığına dair bir soruşturma başlatması sırasında müdahale etti.

Irk bilimcileri iddia ettikleri gibi kurbanlardan çok uzaklar. Bu ve önceki nesillerdeki ırk bilimcileri, mesajlarının akademi ötesinde duyulmasını sağlamak için çok çalıştılar. Ve bu nesilde, özellikle Elon Musk’ın X platformunu kullanarak inançlarını yaymak için sosyal medyayı başarıyla kullanıyorlar.

Peki ya akademik özgürlük? Fikirlerin serbestçe değişimini sağlamak için herhangi bir hipotezin tartışılması bilim için iyi değil midir? Akademik tartışma yalnızca metodolojik olarak titiz araştırmalar içerdiğinde üretkendir. Bir tartışmanın bir tarafı sürekli olarak düşük kaliteli, metodolojik olarak hatalı çalışmalar kullanırsa bilim ilerlemez. Ayrıca, uzun zaman önce çözülmüş konuları sürekli tartışmak da gerekli değildir.

Biz, ırk biliminin temelde bir sözde bilim olduğuna kesin olarak inanıyoruz. Bize göre, bu çalışmaların arkasındaki bilimsel kusurlara değil, aynı zamanda hedef aldığı gerçek hedefe de dikkat çekmek kritik öneme sahiptir: bilim ve toplumun yönünü nihayetinde belirleyen siyasi aktörler ve sıradan okuyucular.

Dinozorları yok eden asteroid felaketini yaşamak nasıl olurdu: anbean bir anlatım

Britanya’nın çeyrek asrı: Blair, popülizm ve insan hakları mücadelesi

Çocuk IQ’su hakkındaki gerçekler: araştırmalar bunun dalgalandığını ve gelecekteki başarı için güvenilir bir gösterge olmayabileceğini gösteriyor

Zaman gerçekliğin temel bir parçası mı? Fizikteki sessiz bir devrim öyle olmadığını öne sürüyor

Yeraltı veri kaleleri: ‘yeni altınımızı’ saldırılardan korumak için dönüştürülen nükleer sığınaklar, madenler ve dağlar

Yeni Insights makaleleri hakkında bilgi almak için The Conversation’ın kanıta dayalı haberlerine değer veren yüz binlerce kişiye katılın. .

İlginizi Çekebilir: Bağırsak Bakterileriniz Vücudunuzun Zamanı Takip Etmesine Yardım Ediyor ve Ne Yediğiniz Besinleri Ne Kadar Alacağınızı Belirliyor →
Kaynak: The ConversationKaynak yazarı: Jonathan R. Goodman, Rebecca Sear
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Forumda sor / tartış
BayHaber Arama

Hangi konuyu araştırıyorsunuz?

En az 3 karakter yazın.

Tüm Bölümler

BayHaber’i keşfedin

Okuma görünümü

BayHaber’i nasıl okumak istersiniz?

Seçiminiz bu tarayıcıda saklanır. İki gazete görünümü görselleri ve sayfa ritmini basılı yayın hissine yaklaştırır.