Notre-Dame Beş Yılda, Bütçenin altında Restorasyonla Yenilendi; Ama Westminster Sarayı İçin Bu İhtimal Çok Zor

Avrupa Muhalefeti’nin sandalyeleri. Fotoğraf: PA Images/Alamy

Avrupa Muhalefeti’nin sandalyeleri. Fotoğraf: PA Images/Alamy

Tahmini maliyetler zaten 3,5 milyar sterlinden 40 milyar sterline yükseldi. Başbakan cesurca karar verip milletvekillerini Londra dışına – kalıcı olarak – taşımalı

Britanya’daki en muhafazakâr kamu kurumu, en eski ve ıslahata kapalı olan nedir? Sürekli değişmemizi emreden odur: parlamentodur. Aynı zamanda en abartılı lükslerle doludur. Hastaneler, hapishaneler ve bakım evleri söz konusu olduğunda austerity sık sık tek çözüm olur. Kendi binalarına gelince ise ancak en iyisi yeter.

Büyük Ben yakın zamanda 80 milyon sterlin maliyetle restore edildi ve Westminster Sarayı’nın tüm çatısı için başka 80 milyon sterlin harcanarak yeniden kaplandı. 2000’lerde bodrum katının da büyük ölçüde onarıma muhtaç olduğu bildiriliyordu. Boruları ve kabloları öylesine çürümüştü ki, beş ile on yıl içinde işlevini yitirecekti. Çeşitli komisyonlar tartışıp duraksadı ve sonunda sonunda Londra’nın en seçkin danışmanları Deloitte’i ne yapılması gerektiğini tahmin etmeye davet etti; bu danışmanlar bulgularını 2014’te yayınladı.

Bina, önerdiği üzere, altı ile 32 yıl arasında inşaat alanına dönüşmeli ve bu da 3,5 milyar ile 5,7 milyar sterlin arasında bir maliyet gerektirmelidir. Bu tahminler, Parlamentonun iki Meclisinin ne kadar ve ne kadar süreyle başka yerlere taşınmaya hazır olmasına bağlıydı. O zamandan beri kablolama mucizevi bir şekilde hayatta kaldı ve bir parlamentolar komisyonu yeni tahminler yayınladı. İş şimdi en fazla 40 milyar sterlin maliyetinde ve 11 ile çarpıcı 61 yıl arasında sürecek.

Westminster bodrum katını iki defa gördüm ve ne bir mühendis ne de maliyet uzmanıyım. Boru ve kablo labirenti kesinlikle ona bir Turner ödülü kazandırabilir. Yangın riskleri var ve asbestin kaldırılması gerektiğinden eminim. Ancak tüm çatı 80 milyon sterlinle değiştirilebiliyorsa, 40 milyar sterlinlik rakam ya da 500 kat daha fazlası açıkça absürt, hayal gücüne dayanan bir abartıdır. John Maynard Keynes’in delik kazıp doldurarak ekonomiye yardım etmesine benzer. Parlamentoyu yıkıp kopyasını daha ucuza yeniden inşa edebilirsiniz. Ayrıca 40 milyar sterlinin HS2’de olduğu gibi yukarı fırlayacağı kesin bir gerçektir.

Sezgisel milletvekilleri bu rakamları kutsal görüp Treasury’ye açık erişimin güvencesiyle rahatlar. NHS bunu görüp içini yakar. Bu arada, kamu hesapları komitesinin başkanı Geoffrey Clifton-Brown, parlamentonun yakında harekete geçmemesi halinde olası bir Notre Dame durumu konusunda uyarıda bulunuyor. Notre Dame’in 1 milyar euro’nun çok altına yeniden inşa edildiğini de belirtebilir. Clifton-Brown, birinci aşamanın oy kullanılarak hayata geçirilmesini istiyor; ancak böyle olsa bile, ikinci aşama olan inşaat ve teslimat için 2030’a kadar beklemek gerekecek. Yani bu, başka bir siyasetçi grubunun işi olacak.

Parlamento ulusal bir yük haline geliyor. Mevcut hükümet dahil her hükümet, Lordlar Meclisi’ni reform etme niyetini açıklarak iktidara geliyor. Asla yapmıyor. Kalıtsal üyeler gitmiş olabilir, ancak piskoposlar hâlâ var ve soyluluk unvanları satılık durumda. Bir zamanlar ara sıra reform edilen Avzallar Meclisi prosedürü artık değişmez görünüyor. Yasalar hâlâ iki meclisten yavaşça geçmek için bekliyor. Yardımlı ölüm yasasının işlenişi bir utançtı. Bu bir yasama organı değil, yasa-dışı bir organ.

Avzallar Meclisi salonu haftada ancak üç gün neredeyse dolduruluyor ve yalnızca başbakanın soru saati sırasında kalabalıklaşıyor. Üst üste gelen parti liderleri bu tiyatrocu sunumu sonlandırmaya çalıştı, ancak salonu doldurması nedeniyle geri çekildi.

PMQs, Kemi Badenoch’un Tory liderliği yolunda ilerlemesine yardımcı olmuş olabilir, ancak muhalefet ile hükümet arasındaki haftalık farkları abartma ihtiyacı ciddi politika tartışmalarını felç ediyor. Bu sahnelenen çatışma ve uzlaşıdan kaçınma ayrıca Avzallar Meclisi düzenine de yerleşmiş durumda. Avzallar Meclisi’nin çoğu ulusal meclis gibi yarı dairesel bir yere gitmesi gerekir.

Milletvekillerinin Westminster’i boşaltmak zorunda olması endişe verici olabilir. Ancak kaldırılmanın bir sonucu da düşünülmeli. Andy Burnham’ın kuzeydeki noktaları teşvik etme ve Manchester’da bir Downing Street yaratma konusunda ciddi olması durumunda, parlamentoyu da taşıyabilir. Neden Manchester’ın görkemli belediye binasına olmasın? Ya da Liverpool’a veya Birmingham’a?

Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avustralya gibi ülkeler, meclislerini en büyük şehirlerinden uzaklaştırmaktan rahatsızlık duymazlar. Aşırı merkezileşme, İngiliz devletinin yaygın olarak kabul gören bir laneti olarak görülür. Bir miktar bölgeselcilik onlara iyi gelebilir. Kral Charles artık Buckingham Sarayı’nda yaşamıyor. Belki de meclisin Westminster’i terk etme zamanı gelmiştir. Harika bir müze olurdu.

• Simon Jenkins, Guardian’ın köşe yazarıdır

Bu konular hakkında daha fazlasını keşfedin

• Westminster Sarayı
• Görüş
• Milletvekilleri Meclisi
• Lordlar Meclisi
• yorum