Çin sınırına yakın Langtang bölgesinde 26 Ağustos’ta bir buzulun çökmesiyle tetiklenen buz ve kaya kayması, Bhote Koshi nehrinin kolu Lhende Khola’da geçici bir tıkanıklığa yol açtı; bu tıkanıklığın patlamasının ardından ortaya çıkan felaket sel suları neredeyse 100 kilometre aşağıya doğru ilerledi. British Antarctic Survey (Britanya Antarktika Araştırmaları), bölgede sıcak koşulların ve buzul kalıcı donlarının kararsızlaşmasının rol oynayabileceğine artan ilgi çekti; araştırmacılar çökmeden iki gün önce olağandışı yüksek toprak sıcaklıklarının ölçüldüğünü bildirdi.
Buzulun çökmesi ve suların yol açtığı yıkım
Uydu görüntüleri, olay zincirinin sahildeki fiziksel yansımalarını gözle görülür biçimde ortaya koyuyor. Bzul kütlesinden kopan buz ve kaya kütleleri Trishuli nehir vadisinden aşağıya doğru ilerlerken önüne çıkan hiçbir engelin kaymayı durduramadığı görünüyor. Bu malzeme Bhote Koshi nehrinin bir kolu olan Lhende Khola’ya karışmış, burada ya geçici bir tıkanıklık yaratmış ya da buna katkı sağlamış. Tıkanıklığın patlamasının ardından ortaya çıkan sel suları neredeyse 100 kilometrelik bir mesafeyi kat ederek aşağı kesimlere ulaşmış.
Sıcak koşulların rolü
Bölgede son yıllarda kaydedilen olağandışı sıcak koşullar ve bu koşulların buzul kalıcı donlarının kararsızlaşmasına katkı sağlama olasılığı giderek artan bir araştırma konusu haline geliyor. Sıcaklığın yükselmesi, buzulların çatlaklarına erime sularının sızmasını artırabilir ve buz-kaya bağlarını zayılatabilir. British Antarctic Survey araştırmacıları, çökmeden iki gün önce bölgede olağandışı yüksek toprak sıcaklıklarının ölçüldüğünü bildirdi.
Buzulun kararsızlaşmasında olağandısı sıcak koşulların ve kalıcı donun durumunun rol oynayabileceğine dair artan ilgi, erime sularının buzul çatlaklarına sızmasıyla buz-kaya bağlarının zayıflaması sürecini işaret ediyor.
British Antarctic Survey (Britanya Antarktika Araştırmaları)
Araştırmacıların ölçtüğü olağandısı yüksek toprak sıcaklıkları, olayın arkasındaki iklimsel dinamiklere dair önemli bir ipucu sunuyor. Bu bulgu, benzer bölgelerde gelecekte benzer olayların önünü açabilecek koşullar hakkında da fikir veriyor.
Görüntüler ve yardım çağrısı
Olayın görüntülenmesinde Copernicus Sentinel-2 uydusundan elde edilen verilerin birleştirilmesiyle oluşturulan uydu görüntüleri ile Gyirong Port üzerinden AP News, Boulder üzerinden ABC News ve hızlı akan su görüntüleri için @pujanpokhareofficial hesabından Instagram kaynakları kullanıldı.
Bu arada, Nepal sel felaketinde etkilenenlere destek olmak isteyenler Emergency Action Alliance web sitesi üzerinden ya da 1300 939 000 numaralı telefonu arayarak yardım edebilir.
