Her eylül ayında Avustralya Futbol Ligi (AFL) taraftarlarına aynı söz verilir: Grand final, yılın en hızlı, en şiddetli ve en acımasız maçıdır. Bu iddia yorumcular, oyuncular ve futbolseverler tarafından sıkça tekrarlanır ama kimse bunu sorgulamaz. Bu hafta sonu Fremantle ile Brisbane arasında oynanacak kararlaştırma maçı öncesinde, bu iddiayı test etmek için AFL’in kendi maç istatistiklerini ve AFL Tables’teki tarihsel kayıtları kullanarak 2000 ile 2025 yılları arasında oynanan 5.111 maçın kapsamlı bir veri seti oluşturuldu. Böylece daha zorlu mücadelelerin işaret ettiği istatistikler – örneğin fauller ve kavga edilen top sahiplikleri – incelenmeye çalışıldı.
Finalde ne değişiyor?
İlk sürpriz, final maçlarında düzenli maçlara göre hafifçe daha az top dağıtımı görüldüğü. Takımlar finalde maç başına 347,5 top dağıtırken, düzenli maçlarda bu rakam 361,5. Bu düşüşün neredeyse tamamı el toplarından kaynaklanıyor: el topu sayısı 152,5’ten 140,6’ya geriliyor. Paslar ise neredeyse hiç değişmiyor.
Değişen bir başka unsur da topun nasıl kazanıldığı. Kavga edilmeden yapılan top sahiplikleri, yani bir oyuncunun fiziksel temasın dışında, boş alanda topu pas attığı anlar, maç başına 220,3’ten 203,2’ye düşerken, kavga edilen top sahiplik oranı 38,6%’dan 41,1%’e yükseliyor. İşaretleme de aynı yönde seyrediyor: kavga edilmeyen işaretlemeler 78,9’dan 72,7’ye gerilirken, kavga edilen işaretlemeler 10,6’dan 11,5’e çıkıyor. Bu rakamlar, final maçlarında daha az boş alan ve oyuncuların topu kazanıp dağıtması için beden-beden mücadele verdiği daha çok fiziksel kavga olduğunu gösteriyor.
Verimlilikte de hafif bir düşüş var: top dağıtım verimliliği, yani pasların ve el toplarının hedefe ulaşma payı, 72,4%’ten 70,8%’e geriliyor.
En sert final hangisi?
2000’den bu yıla kadar her eylül ayında dokuz final oynandı. İlk hafta iki elemeli finalde, yani beşincinin sekizincine ve altıncının yedincisine karşı, kaybeden evden ayrılıyor; ve iki elemeli nitelik finalinde, birincinin dördüncüsüne ve ikinciinin üçüncüsüne karşı, kaybedenlerin ikincilik şansı tanınıyor. Ardından iki yarı final, iki ön final ve grand final geliyordu.
2012’den bu yıla kadar yılın en fiziksel kavga içeren maçı grand final değil, nitelik finaliydi. Bu maçlar maç başına ortalama 138,6 faul, 291,4 kavga edilen top sahipliği ve tüm top sahipliklerinin %43,0’ını kavga edilen maçlar olarak ortalamıyor. Bu dönemde grand final maçları ise maç başına 135,5 faul, 279,1 kavga edilen top sahipliği ve %40,9 kavga edilen oran ortalamasıyla seyrediyor. Nitelik finaler ayrıca sezonun en düşük skorlu maçları arasında yer alıyor: maç başına 152,6 combined puan ortalaması. Fauller üzerinden her sezonun dokuz finalini sıraladığında grand final beşinci sıraya yerleşiyor. Geçen 14 sezonda ise en çok kavga edilen top sahipliğine sahip final olmamış.
Bu istatistiklere bakıldığında, en azından bu verilerde grand finalın en zorlu maçlar arasında yer almadığı görünüyor.
Grand final her zaman böyle değildi
Saatleri geri sarın ve o eski klişenin bir süre doğru olduğunu göreceksiniz. Grand finalın 2009’dan 2012’ye kadar tüm finallerden en çok faul içeren maç olduğu görüldü. Fauller grand finalda, diğer finallerle kıyaslandığında, 2008 ile 2013 arasında zirve yaptı. 2014 ve 2015’te bu durum keskin bir şekilde tersine döndü: diğer finallere göre %12,7 daha az faul oldu ve o erken zirveye o zamandan beri yaklaşmadı.
Bir yanıt yazın