Rusya’nın 18-20 Eylül 2026 tarihlerinde düzenlenen ve uzun yıllardır sahte kabul edilen parlamenta seçimlerinde, savaş karşıtı duruşuyle bilinen Yabloko partisine gençlerin sosyal medyadan gösterdiği ilgi, beklenenin çok üzerindeydi. Parti, listeye girmesine izin verilmesinden tam iki hafta sonra yeniden yasaklandı ve oy pusulalarından silindi. Genç kullanıcıların TikTok’ta paylaştığı videolarda elma sembolü, elma temalı şarkılar ve partiye yönelik destek mesajları öne çıktı.
Olayın merkezinde yer alan Yabloko partisi, Rusça “elma” anlamına gelen isimle anılan ancak yıllardır oy oranında ihmal edilen, hiçbir zaman bir güce dönüşemeyen küçük bir pro-demokrasi oluşumudur. Parti, kampanyasına bugünkü Rusya’da aşırı sayılabilecek sloganlarla başladı: “Barış ve Özgürlük için. Korkusuz bir yaşam için.” Bu ifadeleri resmi olarak yarışmaya katılacak bir parti statüsünde bile siyasi reklam metinlerine yerleştirmeyi başardı.
Sosyal Medyada Yükselen Elma Dalgası
Kremlin‘in emriyle yapılan resmi anketlerin Yabloko partisine yüksek oy tahmin ettiğine dair sinyaller, partiye sosyal medyadan gelen destekle eşleşti. Gençler arasında özellikle TikTok üzerinden yayılan bir hareketlilik yaşandı; Instagram ise Rusya’da yasaklı olsa da kullanıcılar engeli aşmak için sanal ağ geçitleri kullanıyor. Popüler etkileyiciler ve sıradan kullanıcılar, elma telefonları veya bilgisayarları, meyve olan elmaları, elmaya dair şarkıları ve benzeri görselleri kullanarak partiye destek veren kısa videolar paylaştı.
Global Voices, en az bir savaş karşıtı partinin oy pusulasında yer alması umuduyla bu kısa umut anında unutulmayan videolardan bazılarına ulaştı. Bir TikTok kullanıcısı, “Zaten [Yabloko (Elma) Partisi] ürününü olanları herkesten işaret etsin” çağrısında bulundu. Başka bir kullanıcı ise partinin kendine has bir imzasının olduğunu belirterek şöyle dedi: “Yabloko partisinin kendi özel hareketi var. İşte nasıl göründüğü. Artık Yabloko’nun gizli destekçilerinin kim olduğu biliniyor!”
Dijital dünyada devlet, Vladimir Putin’in partisini her mümkün şekilde sahayı hazırladı. Seçmenler buna uygun derecede sinik. Birkaç gün önce bu bültenimde Sovyet şakasını hatırlattım: ‘Biz çalıştığımıza ikna oluruz, onlar da bize ödeme yaptıklarına.’ Artık sahne ise şu sahneden ibaret: ‘Biz oy kullandığımıza ikna oluruz, onlar da kampanya yürüttüklerine.’
Economist’in üst düzey dijital editörü Larry Green
Bu ifadeleri Economist dergisinin son bülteninde aktaran Larry Green, Rusya’daki siyasi sürecin uzun süredir sürdüren bir sahne olduğunu vurguladı. Ekonomist’in eski dijital editörünün bu değerlendirmesi, seçmenlerin oy kullanma eylemini gerçek bir katılım olarak değil, devlet tarafından yönetilen bir gösteri olarak algıladığını işaret ediyor.
Kapatılan Partiye Yapay Zeka ile Destek
Yabloko partisi oy pusulalarından silinmesinin ardından birçok kişi büyük bir hayal kırıklığına uğradı. Bazıları ise hayal gücünü ve yapay zekayı kullanarak tepki verdi: Bu videoda, 2024’te Rusya’daki hapishanede öldürülen önemli muhalefet lideri Alexey Navalny’nin yapay zeka karakteri, Yabloko karakterine yardım ederek Putin’e — yine bir yapay zeka karakteri — karşı “işlem” yapmasını sağlıyor.
Rus seçmenleri sinik: Seçimlerin sahte olduğunu biliyorlar. Yine de biri gerçekten savaş karşıtı duruşa bağlı göründüğünde, pek çok insan değişimin bir şansı olarak umutlarını tazeledi. Bu sefer olmadı. Belki de bir başka kez olur.
Bir yanıt yazın