Yargı, hukuki uyuşmazlıkları mahkemeler aracılığıyla çözümleyen, yasaı yorumlayan, savunmakla yükümlü olan ve yasaı hukuki davalar içinde uygulayan makamdır.
Yargı Kavramı
Yargı, hukuk sisteminin mahkemelerden oluşan parçasıdır. Kaynağındaki tanıma göre yargı, hukuki uyuşmazlıkları (çekişmeleri) çözümleyen, yasaı yorumlayan, savunmakla yükümlü olan ve yasaı hukuki davalar içinde uygulayan sistemdir. Bu makam, toplumsal düzenin korunması ve bireylerin haklarının denetlenmesi açısından toplum hayatında önemli bir yer tutar. Yargı, kamu düzeni, ekonomi ve diplomasi gibi alanlarda ortaya çıkan hukuki soruları, yasal çerçevede değerlendirmekle görevlidir.
Yargının Temel Görevleri
Yargı sisteminin işleyişi birkaç temel görev etrafında şekillenir. Birincisi, taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlıkları çözümlemektir; mahkemeler davaları dinleyerek bir karar verir. İkincisi, yasaı yorumlamaktır; yazılı yasalarda bulunan hükümleri somut durumlara uyarlamak yargının görevlerinden biridir. Üçüncüsü, yasaı savunmakla yükümlü olmaktır; hukuk düzeninin bütünlüğü ve geçerliliği korunur. Dördüncüsü ise yasaı uygulamaktır; kararlar ve yasal hükümler somut olaylara uygulanır. Örneğin, ticari bir sözleşmede taraflar arasında anlaşmazlık çıktığında, ilgili mahkeme bu uyuşmazlığı çözer ve yasalara dayanarak bir hüküm verir.
Yargının Sınırları
Yargı yalnızca hukuki uyuşmazlıklarla ilgilenir; etik, siyasi tercihler veya kişisel görüşler gibi konular hukuki bir dava dışında kaldığında yargının yetki alanına girmez. Yargı, yasaı yorumlar ve savunur, ancak bu işlemler hukuki davalar içinde gerçekleşir. Dolayısıyla yargı, somut ve hukuki bir dayanağı olan davaları ele alır; yasa dışı eylemler ya da hukuk dışı konular yetki alanına dahil değildir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yargı ne iş yapar?
Yargı, mahkemeler aracılığıyla hukuki uyuşmazlıkları çözer, yasaı yorumlar, savunur ve uygular.
Yargı hangi alanlarda görev yapar?
Yargı, toplum, ekonomi, kamu ve diplomasi gibi alanlarda ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıklarla ilgilenir.