Bilişsel kapasite, zihinsel becerilerin (okuryazarlık, öz-yansıtma, mantıksal muhakeme, soyut düşünme, eleştirel düşünme, içgözlem ve zihinsel aritmetik) yanı sıra algı, bellek gibi temel süreçlerden karar verme, problem çözme ve metabilişsel gibi daha gelişmiş süreçlere kadar uzanan bilişsel işlevlerin karmaşıklık derecesidir.
Tanım
Bilişsel kapasite, bilişsel becerilerin zihinsel işlevleri ifade ettiğini; bunların motor, sosyal veya yaşam becerileri gibi diğer beceri türlerinden ayrıldığını belirtir. Bu beceriler okuryazarlık, öz-yansıtma, mantıksal muhakeme, soyut düşünme, eleştirel düşünme, içgözlem ve zihinsel aritmetiği kapsar.
Bağlam
Bilişsel beceriler işleme karmaşıklığı bakımından değişir. Temel düzeyde algı ve çeşitli bellek fonksiyonları; daha gelişmiş düzeyde ise karar verme, problem çözme ve metabilişsel gibi süreçler bulunur. Bu ölçeklenme, kavramın nörobilim bağlamında zihinsel işleyişin farklı katmanlarını açıklamada kullanılmasını sağlar.
Örnek
Bir bireyin günlük hayatta bütçesini planlarken hem zihinsel aritmetik (temel düzey) hem de alternatif harcamalar arasında değerlendirme yaparak karar verme (gelişmiş düzey) kullanması, bilişsel kapasitenin farklı karmaşıklık derecelerinin birlikte işlediğini gösterir.