Savaşa Karşılık Yaşam Dengesi Diyoruz”: Daryna’nın Savaş Ukrayna’sında Hayatta Kalma Çabası

Daryna, zamanının çok önünde, çok hızlı bir şekilde büyüdü. Savaş ona seçenek bırakmadı. Kiev’de yaşayan genç kadın, Rusya’ın Ukrayna’ya başlattığı tam kapsamlı işgal sırasında 21 yaşının biraz üzerindeydi. Çatışmanın neredeyse beşinci yılında, artık distopik bir normal yaşam haline gelen şeye olabildiğince tutunuyor.

“Bazı yabancı düşünce kuruluşları Kiev’in aktif bir cephe şehri olduğunu düşünüyor,” diyor çarpıcı genç kadın. “Diğerleri ise sosyal medyadaki hayatıma bakıp spor salonuna gittiğim, kitap okuduğum ve hafta sonları dışarı çıktığım için mükemmel derecede normal bir hayat yaşadığımı düşünüyor. Ama hayatım hiç de normal değil.”

Bohemian Podil bölgesinde 19. yüzyıla ait bir binada yaşayan Daryna, dairesini özenle döşemiş.

“Seçmemin sebebi güzelliği, tarihi ve büyüdüğüm Sovyet dönemi binaları ve dairelerinden tamamen farklı olmasıydı,” diyor Ukrayna’nın kuzeybatısından gelen Rivne’li. “Kendimi savaş sırasında rahatlatan güzellik ve şelerle çevirmek istediğim için olabildiğince güzel yapmaya çalıştım.”

Yeşil duvarlarıyla geniş oturma odasında kültür her yerde: sanat kitapları, romanlar, ikonik Amerikan dergisi The New Yorker’ın kopyaları ve müzik – nice müzik.

İzole edilmiş ahşap zeminde, elektrikli piyanonun yanında ahşap bir kasaya düzenli şekilde dizilmiş etkileyici bir plak koleksiyonu bulunuyor. Küçük bir hoparlör odayı Radiohead’in şarkıcısı ve söz yazarı Thom Yorke’in hüzünlü sesiyle dolduruyor.

“Tüm kitaplarım, plaklarım, piyanom ve bir patlamada her şeyi kaybetme olasılığı hakkında düşündüğümde kendimi inanılmaz derecede üzgün hissediyorum,” diyor gözlerindeki kehribar tonlarında bir hüzün taşıyan genç kadın. “Bazı insanlar savaş başladığında daha az şey satın almaya başladı. Başta ben de öyle yaptım. Ancak sonunda, bu mekânın evim gibi hissettirmesi için etraflarımda daha çok şeye ihtiyacım olduğunu anladım.”

Eski bir ahşap koltuğa rahatça yerleşen Daryna, birkaç sokak ötedeki bir arkadaşının dairesinin birkaç gün önce bir patlamada hasar görmesini anlatıyor.

“Güvenli olduğu düşünülen bir sokaydı. Bir insansız hava aracı bahçeye çarptı ve sonra patladı. Patlama dalgası pencereleri kırdı. Her şeyi ettirdi ama hala cam parçalarını her yerde buluyor,” diyor, ardından gülümseyerek devam ediyor.

“Dürüst olmak gerekirse, camcı olmak şu anda Ukrayna’daki en kârlı iş gibi geliyor bana.”

Ukraynalılar gibi Daryna da zamanının çoğunu telefonundaki hava saldırısı uyarılarını kontrol ederek ve sevdiği insanların Kyiv’de güvende olduğunu sağlayarak geçiriyor, 26 Ekim 2026. © Melina Huet, FRANCE 24

Daryna cümlesini yarım bırakır. Bir bildirim sesi çalar. Telefonu keskin bir uyarı yayar. “Hava saldırısı uyarısı var. Sarı uyarı, bu da Kyiv’in insansız hava araçlarıyla hedef alındığı anlamına geliyor. Sanırım nereye gittiklerini kontrol etmeliyiz,” diyor Telegram mesajlarını tararken. “Ah, sadece şehir merkezine gidiyorlar. Sanırım sorun olmaz. Çok uzak değil.”

Telefonunu yanına koyan siber güvenlik gazetecisi açıklamasına devam eder. “Kırmızı uyarılarımız da var, bunlar şehrin füne saldırısına uğrayabileceği riskini ifade eder. Savaş başladığında yalnızca kırmızı uyarılar vardı. Hem insansız hava araçları için hem de füler için geçerliydi. Ancak son zamanlarda yetkililer sistemi, bu ikisini ayırt edecek şekilde değiştirdi. Çok işe yarar çünkü insanlara ne kadar endişe etmeleri gerektiğine ve hangi düzeyde bir kaygıya hazırlanmaları gerektiğine dair daha iyi bir anlayış verir.”

Kyiv’de bir cep telefonunda Ukrayna hava saldırısı uyarısı uygulamasının ekran görüntüsü, 2 Kasım 2026. O gün birkaç bölgede sahte uyarılar bildirildi. Gleb Garanich, Reuters

Bu uyarılar günün ya da gecenin herhangi bir saatinde gerçekleşir ve birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürer. Varışları, şehrin dört bir yanındaki hoparlörlerden yükselen hava saldırısı düdükleriyle duyurulur. Yerleşimcilerin mümkün olduğunca çabuk sığınak bulmaları tavsiye edilir.

“Bir süre yürüyüş dolabımda uyudum. Yatağımı ve yastıklarımı oraya taşıdım. Ancak bir gece, bir patlama sırasında tavanın bir parçası başımın üzerine düştü. Ayrıca Banyomda uyumaya da çalıştım, ancak bu da tehlikeli çıktı çünkü banyomda bir ayn var. O günden beri çoğunlukla dairede en güvenli yer sayılan koridorda uyuyorum.”

Sürekli bir psikolojik yük, her geçen gün daha da ağırlaşıyor. Bazı kırmızı alarm uyarıları diğerlerinden daha korkutucu.

21 Ekim’de Kiev sakinleri bir korku gecesi yaşadı. Rusya, konut binalarına, enerji altyapısına ve alışveriş merkezlerine yönelik üç dalgada 21 füzeyi ateşledi.

Çok sayıda sakin sığınaklara, yer altı otoparklarına ve metro istasyonlarına yöneldi. Başkaları evlerinde, duvarların sarsıldığını hissederek, sismik dalgaları bekleyip patlamaları dinleyerek bir araya toplandı.

Kiev, cephe hattına daha yakın şehirlere neredeyse aynı derecede tehlikeli hale geldi. Bu, Kremlin’in, 2022’de tam ölçekli işgalin ilk günlerinde elemeyi başaramadığı bir başkentten panik yaymak ve potansiyel olarak kitlesel bir göç tetiklemek amacıyla izlediği bilinçli bir strateji.

Üstelik korku ve yorgunluk bazen insanların yüzünden okunabiliyor, ancak birçok Ukraynalı artık hava alarmının sivri sesine karşı tepki bile vermiyor. Bu tutum, dışarıdakileri şaşırtabiliyor, hatta rahatsız edebiliyor.

Ancak uyarılar ardışık geldiğinde insanlar sığınaklara nasıl gidebiliyor? Yine de çalışmak, öğrenmek ya da sadece uyumak zorundalar.

Tehlike, günlük hayatın dokusuna öyle bir şekilde gömülük ki. Bu başa çıkma mekanizması, son derece gerçek olmaya devam eden bir tehdidi maskelemeye yardımcı oluyor.

Elektrik kesintileriyle kısmen karanlığa gömülen Kiev, 24 Ekim 2026. © Melina Huet, FRANCE 24

Kitap taşımanın verdiği rahatlık, onu okumasanız bile

Neredeyse her Ukraynalı gibi Daryna da metroda geceler geçirdi – üstelik birden fazla kez.

“Dolabımda her zaman paketlenmiş bir acil durum çantam var. İçinde kimlik belgelerim, biraz nakit, atıştırmalıklar ve su, bir battaniye ve küçük bir yastık var. Çoğu zaman yanımda bir kitap taşımaya çalışıyorum, metroda gerçekten okuyamamasam da çok rahatsız edici. Ama yanında olması beni daha iyi hissettiriyor. Bir sığınağa gece geçireceğimi planlıyorsam, ister bir saldırı sırasında ister başlangıcından önce, bir uyku tulumu da getiriyorum.”

Kyiv metrosunun görüntüleri, başkentin ana sığırlarından biri olarak, savaşın başından beri sosyal medyada sardı. Yataklar, yastıklar, uyku tulumları ve artık çadırlar. Yerleşik insanlar genellikle sokağa çıkma yasağından önce yere iner, ancak geceyi yerleştirmeden önce metro hizmetlerinin bitmesini beklemek zorundalar.

“Biraz gizliliği korumaya çalışıyoruz ama bazı istasyonlar basitçe çok küçük. Geç geldiğimde, yerleşecek bir yer bulmak gerçekten zor.”

Bu kadar yakın alanlarda, az kişisel alanla, aynı anda yaşamak her zaman kolay değil.

Daha yoğun gecelerde insanlar, kulaksız çalan videolar, hoparlörde telefon görüşmeleri, gelen hava alarmının gürültüsü … ve alarm saatlerinin çalma sesiyle uğraşmak zorunda.

“Savaş, insanların ne kadar uyum sağlayabildiğini ve o şeylerin ne kadar hızlı şekilde rutinlerinin bir parçası haline geldiğini – metroda ya da bir sığınağa uykuda anlamamı sağladı,” diyor Daryna.

“Bir sığınağa uymak ya da saldırılar nedeniyle dairende hiç uyumamak, hem fiziksel hem de zihinsel olarak seni etkiliyor,” ekliyor. “Sonrasında normal bir yaşama dönmek zor olabilir, ama seçeneğimiz varmış gibi değil. Saldırılar her gün oluyor ve basitçe yaşamaya devam etmek zorundayız. Bir rutinin, bir gerçekliğimizin bir parçası haline geldi.”

Sonbahar sonu öğleden sonrasının uzadıkça, Ukrayna başkentine bir soğuk çöküyor.

Küçük bir elektrikli ısıtıcı, geniş oturma odasının havasını ısıtıyor. Kyiv’de, en iyi ihtimalle güvenilir olmayan, bölge bölge programlara göre uygulanan kesintiler günlük bir olay.

“Güç yeni yeniden açıldı. Ne kadar süreceğini bilmiyorum. Aralıklı aralıklı elektrik kesintileri yaşıyoruz. Programlar nadiren işe yarar. Elektrik herhangi bir anda kesilebilir veya birkaç saat boyunca gelebilir. Birkaç gün önce sadece iki saatim elektrik vardı. Kesinti 24 saat sürdü. Çok zordu.”

Ukrayna’da soğuk bir silah haline geldi. 2025-2026 kışı, Rusya’ın tam kapsamlı istilasından bu yana en sert kış oldu. Rusya’ın enerji altyapısına yönelik büyük çaplı saldırıları, Ukraynalıları elektrik ve ısıtma eksikliğiyle karşı karşıya bıraktı.

Evlerin içinde, Sovyet dönemi ısıtma ağlarına bağlı radyatörler, başkentte -27°C’ye, ülkenin bazı bölgelerinde ise -30°C’ye kadar düşen sıcaklıklarla çileden soğuk kaldı. Koşullar, birçok yerel sakini Kyiv’den ayrılmaya sevk edecekti.

“Bu kışın geçen kış kadar soğuk olmayasını umuyorum. Dairemde ısıtma yoktu ve içerideki sıcaklık 9°C’ye düştü. Sürekli termal kıyafetler giymeme rağmen zor da olsa hayatta kaldım.

“Gerçekten donarak öleceğimi düşündüm. Kendime, Kyiv’de geçireceğim son kış olacağına dair söz verdim. Açıkçası, böyle bir şey olmadı.”

22 Eylül’de, Genel Kurul sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile bir toplantının ardından Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky, karşılıklılığa bağlı olarak Rusya ile bir “enerji ateşkesi” önerdi.

Şu ana kadar öneri bir sonuca ulaşmadı. Bu nedenle, benzer bir senaryonun bu kış yaşanması muhtemel görünüyor. Sivil altyapının kasıtlı hedef alınması, bağımsız Birleşmiş Milletler komisyonuna göre yine de hem savaş suçu hem de insanlığa karşı suç olarak değerlendiriliyor.

Daryna, 25 Ekim 2026’da Kyiv’deki taşınabilir güç istasyonunu gösteriyor. © Melina Huet, FRANCE 24

‘Kişiliğinin bir parçası kaybolur’

Daryna zor durumdan en iyi şekilde yararlanmayı öğrendi. Kozmetik sürmek veya giyinmek için bir baş lambasına dayanıyor. Aydınlatma için mum veya şarj edilebilir bir masa lambası kullanıyor. Aynı zamanda bir taşınabilir güç istasyonuna da yatırım yaptı.

“Çok pahalı [editörün notu: 57.000’den fazla hryvnia, yani en yüksek talebin yaşandığı dönemde yaklaşık 1.300 euro; Ukrayna’daki ortalama maaşın iki ayından fazla ya da ülkenin asgari ücretinin neredeyse sekiz katı], ama büyük katkı sağlıyor. Bence benim yaşımındaki çoğu Ukraynalının bir tanesi var.

“Elektrik kesintileri sırasında modemi bağlayıp Wi-Fi’yi koruyabilirsiniz. Bir dizüstü bilgisayarı ve telefonumu şarj etmek için fazlasıyla yeterli. Birkaç power bank’ım daha var,” diyor evden çalışan Kiyiv sakini.

Ama hangi cihazları şarj edeceğini seçmek zorunda kaldığında öncelik elektrikli piyanosunda oluyor. Daryna için her şeyden değerli olan o.

Daryna, Kiyiv’deki elektrikli piyanosunun yanında, 25 Ekim 2026. © Melina Huet, FRANCE 24

“Elektrik kesintileri sırasında hâlâ çalıyorum. Çok şey kazandırıyor çünkü beni meşgul tutuyor ve bana özel, tamamen kendime dair bir şey yapma imkanı veriyor,” diyor. “Savaş yaşarken, yaşamak ile hayatta kalmak arasındaki farkı hissedebilirsiniz. Bazen ikisinin de yapmanız gerekir.

“Elektriksiz ya da suysız olmak, sığında uyumak, sevdiğiniz ya da ihtiyacınız olan ya da sadece özlediğiniz yiyeceklere ulaşamamak; bunlar hayatta kalmak. Ama partiye gitmek, dışarıda dronelar patlarken spor salonuna gitmek, sıradan şeyleri yapmayı seçmek; bunlar yaşamak.

“Doğru dengeyi bulmanız gerekiyor. Ukrayna’da bu ifade var: savaş-yaşam dengesi. Artık bir klişe haline geldi, ama yine de kullanıyoruz çünkü savaş ile yaşam arasındaki bu dengeyi bulmak inanılmaz derecede önemli.”

Rusya ile bir ateşkes perspektifine gelince ise Daryna buna inanmıyor. Şimdi değil, ve Vladimir Putin iktidarda olduğu sürece kesinlikle değil.

“Rus etkisi o kadar geniş ve o kadar derinlere yerleşmiş ki. Bunu bir ateşkesle ya da herhangi bir anlaşmayla silmek mümkün değil,” diyor.

“Savaşın bir anda hayatımızı kolaylaştıracağını düşünmüyorum. Sadece herkes için bir ara verecek. Savaş bitsin, nasıl bitsin, ne olursa olsun, herkesin normal diyebileceği bir hayata dönmeden önce aşacağımız çok şey var. Kuşağımın bir gün normal bir hayata sahip olabileceğinden emin değilim.

Savaş insandan çok şey alıyor. Herkes bir kayıp yaşar; ya sevdiği kişileri ya da sahip olduğu her şeyi kaybetmek. Hatta kaybetmemiş olsalar bile, kişiliğinin bir parçası kaybolur. İnsan tamamen farklı biri haline gelir. Ukrayna’nın savaş öncesi haline geri getirilmesi zor olacak.”

Daryna çok erken, zamanından önce büyüdü. Bu savaşı atlatan Ukraynalı kadın artık aynı kişi olmayacak. Savaştan önceki o kimdi? Artık bilmiyor. Sonra kimi olacak? Onu düşünmeye cesaret edemiyor.

“Bu beni korkutuyor. Büyük kararlar vermek, geleceğimi planlamak, önümdeki süreci hayal etmek, hepsi zor. Savaş yaşayan biri olmayan biri için her şey çok kolay görünüyor. Yaşım bir Avrupalı ya da Amerikalı, gelecek baharın ya da yazın tatilini planlayabilir.

“Akşamımın nasıl biteceğini de bilmiyorum. Bu tamamen hava savunmamızın ne kadar etkili olduğuna bağlı.”

Bu makale, yapay zâkârın yardımıyla Fransızca özgün metinden uyarlanmıştır.