4 Kasım’da Demokratlar, 1976’dan beri yaşanan orta dönem seçimlerde en keskin zaferi elde ederken, The New York Times projeksiyonlarına göre Demokratların Temsilciler Meclisi’nde ulusal halk oyuğunu neredeyse %13 oranında kazanabileceği belirtildi. Amerikalı seçmenin iki yıl içinde yaşadığı bu görkemli tablo değişimi, Başkan Donald Trump‘ın görevinin geri kalanını sakat ördek (ikinci dönemi etkisiz) bir Başkan olarak geçirme gerçeğiyle yüzleşirken, Washington’da sonuçları ciddi sonuçlar doğurabilecek anlamlar taşıyor. Sandıklar açılmadan bir gün önce Trump, kendi performans değerlendirmesini yayımladı ve seçilmeden önce verdiği 127 seçim vaadinin tamamını tuttuğunu iddia etti. Amerikalı seçmeni “başarıları” konusunda ikna edememenin yanı sıra, orta dönem seçim sonuçları aynı zamanda politikalarına dair bir reddedilme olarak da yorumlanıyor.
‘Amerika Önce’ Politikasının Dayatılması
Trump, 2024’te pandeminin yol açtığı krizden sonra dünyanın en büyük ekonomisini rayına oturtmakta zorlanan sarsıntıdaki Joe Biden Yönetimi’ne karşı ABD’yi ikinci kez yönetme yetkisi aldı. Trump, bu yetkiyi ilk döneminde benediği agresif tek taraflı politikalarının bir doğrulaması olarak okudu; ‘Amerika Önce’ ticaret politikasını benimseyerek yönetimine, ABD’ye karşı haksız ticaret uygulamaları izlediğini düşündüğü herhangi bir ülkeye karşı hareket etme için geniş yetkiler verdi. Trump, ticaret politikasını Temmuz 2025’te 157 ülkiye karşılıklı gümrük vergileri dayatmak için kullandı. Birçok ülke önemli ölçüde yüksek gümrük vergileriyle karşı karşıya kalırken, Hindistan ihracatı, ABD ile çift taraflı serbest ticaret anlaşması müzakereleri sürmesine rağmen, Rus petrolü ithal etmek nedeniyle %50 oranında ağır gümrük vergilerine maruz kaldı.
Yüksek gümrük vergileri, yükselen enflasyon düzeyleri ve artan ithalat faturaları nedeniyle yavaşlayan büyüme nedeniyle ABD’de önemli ölçüde rahatsızlıklar yarattı.
Amerika Birleşik Devletleri Yargıtay’ın karşılıklı gümrük vergisinin yasa dışı olduğuna dair önemli kararı, ekonomiyi yaklaşan bir felaketten kurtardı. Ancak bu karardan birkaç gün sonra Trump, İrani hedef alan zararlı savaşını başlattı. Savaşın doğrudan etkileri petrol ve doğalgaz tedariklerinde hissedildi, aşağı sanayilere ve tedar zincirlerine dolaylı etkisi küresel ekonomiyi olumsuz etkiledi. Trump’ın İran savaşının yükünü temel olarak Amerikalı haneler taşıdı; bir tahmine göre hane başına maliyet 2.000 dolara yükseldi ve bu da ortalama bir Amerikalı haneenin gelir artışının yaklaşık yarısını emdi. Karşılaştırdığı İran’a saldırı kararının siyasi geleceği üzerindeki etkisi konusunda bir süre inkârda kalan Trump, nihayet orta dönem seçim sonuçları gelirken, savaşın Cumhuriyetçilerin orta dönem kayıplarına katkıda bulunduğunu kabul etti ancak askeri kampanyayı yeniden başlatacağını vurguladı.
Amerika Birleşik Devletleri seçmeni, Trump’ın ülkenin ekonomisine ve siyasetine daha fazla zarar vermesini engelleyebileceklerine umutla, Demokratlara Kongre’de büyük ölçüde hakim oldu. Ancak Kongre’nin alabileceği herhangi bir karara karşı vetosunu kullanmakla tehdit ettiği için, bunu başarabilecekleri konusunda zaten sorular ortaya çıktı. Peki, Demokratların seçenekleri nelerdir?
Demokratlar, şimdi Kongre’deki baskın varlıklarını kullanarak, asıl olarak anayasal “cüzdan gücü” üzerinden Trump’ı denetleyebilir. Amerika Birleşik Devletleri Anayasası, “Hazine’den para çekilemez, ancak Kanun ile yapılan tahsislerin sonucunda”, ve Amerika Birleşik Devletleri Yargıtay, hukuk devletinin, “Hazine’den paranın ödenmesi ancak Kongre’nin bir yasası ile tahsis edilmedikçe mümkün değildir” kuralını yönlendirdiğini açıkladı.
Ayrıca, “tüm kamu parasının gelir ve giderlerinin düzenli bir ifadesi zaman zaman yayımlanmalıdır”; başka bir deyişle Kongre, zorunlu olarak “gözetim” işlevlerini yerine getirmek zorundadır. Demokratik Kongre’nin bu “gözetim” işlevlerini yerine getirme yeteneği, Trump’ın ve yönetiminin küresel ölçekte hissedilen olumsuz sonuçları olan kaosu ve düzensizliği sürdürmesini engelleyecek anahtarı elinde bulunduracaktır.
Demokratlar’ın önündeki büyük görevlerden biri, Trump’ın yalnızca ABD ekonomisiyle ilgili değil, aynı zamanda jeopolitik alanla ilgili kaygılarını gidermek için tarım mallarına yönelik her alanda gümrük vergisi uygulama eğilimini dizginlemektir. Kongre, gümrük vergileri koymak ve yabancı ülkelerle ticareti düzenlemek için anayasal yetkilerini kullanmak zorunda olacaktır. Kongre, periyodik olarak “cumhurbaşkanı tarafından müzakere edilen ticaret anlaşmalarının uygulanacağı veya oy kullanılacağı konusunda ticaret ortaklarına sinyal vermek için mevzuat ve usuller” koymuştur.
Ticareti Tevik Yetkisi (TPA) olarak bilinen bu yasalar, Cumhurbaşkanı’nın müzakere edebileceği anlaşmaları ve koyabileceği gümrük vergilerini neredeyse belirler. Son TPA 2015’te kabul edildi ve 2021’de sona erdi. Buna göre Demokratik Kongre’nin ilk görevlerinden biri, Trump’ı dizginlemek için bir TPA kabul etmek olacaktır.
Bu değişimin Hindistan’a anlamı
Washington’daki bu sarsıcı değişimin Hindistan için olası sonuçları ne olabilir? Yeni Delhi’nin, özellikle ikili serbest ticaret anlaşmasını sonuçlandırma sürecindeki çalışmalarında, zayıflamış bir Trump yönetimiyle etkileşimde bulunmasının daha kolay olmasını beklemek gerekir. Hint hükümeti dengeli bir anlaşmaya ısrar etse de, ABD’den gelen iki makul olmayan talep seti sürekli kaygı kaynağı olmuştur. Birincisi, Trump yönetimi Hindistan’ın büyük tahıl ve süt ürünleri pazarlarının açılmasını savunuyor; ikincisi ise ülkenin jenerik ilaç şirketleri ABD’ye yatırım yapmadıkları takdirde daha yüksek gümrük vergileriyle tehdit ediliyor. Başka bir deisle, Hindistan’ın hem gıda hem de sağlık güvenliği tehlike altında. Hint paydaşlar, Hint hükümetinin kendileri için daha iyi bir anlaşma sağlamayı güvence altına almak amacıyla ABD seçmeninin getirdiği siyasi değişimi kullanabilmesini umacaktır.
(Biswajit Dhar, eski profesör, Jawaharlal Nehru Üniversitesi)
Yayınlanma – 06 Kasım 2026, 08:30 IST
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
