UNHCR’den Suriye Koruma Raporu: 2026 Üçüncü Çeyrek Verileri Yayınlandı

Ekler

• Raporu İndir
  (PDF | 924.05 KB)

1. Koruma Genel Bakış

Aralık 2024’ten bu yana Suriye, önemli nüfus hareketleriyle karakterize edilen, yerinden edilme odaklı insani bağlamdan dönüş ve yeniden entegrasyon aşamasına kademeli bir geçiş yaşıyor. Köy bölgelerine geri dönen 1,8 milyondan fazla mülteki1 ve iki milyon içselden yerinden edilen kişi (İDY)2 bulundu. Bu gelişmelere rağmen Suriye’deki insani ihtiyaçlar önemli düzeyde kalmaya devam ediyor; 2026 yılında yardım alması gereken yaklaşık 15,6 milyon kişinin, bunların 14,7 milyonunun da koruma hizmetlerine ihtiyacı olduğu tahmin ediliyor. Gelişen bağlam, koruma dinamiklerinin akut yerinden edilmeyle ilgili ihtiyaçlardan daha çok yapısal ve sistem düzeyindeki hassaslıklara kaymasını yansıtıyor; özellikle medeni kimlik belgeleri, konut, arazi ve mülk (HLP) konuları, mental sağlık ve psikososyal destek (MHPSS) ile temel hizmetlere erişim açısından. Aynı zamanda dönüşlerin ölçeği ve coğrafi yoğunluğu, zaten zorlanan kamu sistemleri üzerinde artan baskı oluşturarak valilikler arasında dengesiz soğurma kapasitelerini ortaya koyuyor. Sonuç olarak, koruma ve insani ihtiyaçlar giderek yerelleşiyor; yeniden entegrasyon zorluklarının en keskin olduğu ve hizmet sunum sistemlerinin artan kısıtlamalarla karşılaştığı yüksek dönüş alanlarında daha yoğun baskılar görülüyor.

UNHCR’ın koruma izlemesi yoluyla ortaya çıkan, 26.000’den fazla aileyi kapsayan temel koruma kaygıları şunları içeriyor:

• Medeni kimlik belgeleri: Mülteci ailelerin yaklaşık %13’ü, haklara ve hizmetlere erişimi, hareket özgürlüğünü ve konut, arazi ve mülk (HLP) haklarını kullanabilme yeteneğini kısıtlayan temel medeni kimlik belgelerine sahip değil. Hasar görmüş medeni kayıt defterleri ve mahkemelerle sınırlı kurumsal kapasiteler, belgeye ulaşma ve ona erişim sürecindeki geri dönüşü hâlâ engellemeye devam ediyor.

• Konut, arazi ve mülkiyet: Neredeyse ev halklarının yüzde 19’u sahip çıkma veya kiralama hakkını kanıtlayacak belgeye sahip değilken, yüzde 65’i hasar görmüş ya da yıkılmış evlerine geri döndü. HLP (konut, arazi ve mülkiyet) uyuşmazlıkları, özellikle önemli ölçüde dönüşlerin yaşandığı alanlarda topluluklar arasındaki gerginliğin sürmesine katkıda devam ediyor. Kurumsal kapasitedeki açıklar ve uyuşmazlık çözüm mekanizmaları ile ekonomik engeller, mülkiyet haklarının geri kazanılması ve yeterli konuta erişim sürecini daha da zorlaştırıyor.

• Ruh sağlığı ve psikososyal iyi oluş: Psikolojik sıkıntı yaygın olmaya devam ediyor ve nüfusun yüzde 39’unu etkiliyor; bunun temelinde ekonomik zorluklar ve travmalar yer alıyor. Bu baskılar, insanların geçim kaynaklarını geri kazanma ve sosyal ağlarını yeniden kurma yeteneğini etkileyerek toparlanma ve kalıcı entegrasyonu engelleyebilir.

• Temel ihtiyaçlar ve ekonomik kırılganlık: Çoğu ev halkı temel ihtiyaçlarını karşılamada zorlanmaya devam ederken, yüzde 35’i insani hizmetlere erişemediğini belirtiyor. Yaklaşık çeyrek oranında, çocuk işçiliği ve çocuk evliliği gibi zararlı başa çıkma yöntemlerine başvuruluyor; bu da ekonomik zorlukların koruma risklerini nasıl derinleştirdiğini ve kalıcı entegrasyon için nasıl engeller oluşturduğunu ortaya koyuyor.

• Yükseltilmiş risklerle karşı karşıya kadınlar ve çocuklar: Kadınlar ve çocuklar, cinsiyete dayalı şiddet, çocuk işçiliği ve eğitime erişimdeki engeller açısından artmış risklerle karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Uzman koruma hizmetlerine sınırlı erişim, ekonomik baskılar ve aşırı yük altındaki kamu hizmetleri bu kırılganlıkları daha da artırıyor.

• Sosyal dayanıklılık: Sınırlı kaynak ve hizmetlere yönelik rekabet ile çözülmemiş HLP uyuşmazlıkları, yüksek dönüş oranına sahip alanlarda gerginliğin sürmesine katkıda devam ediyor. Hasarlı altyapı, sınırlı geçim fırsatları ve hizmetlere eşit olmayan erişim, sosyal dayanıklılığı ve kalıcı entegrasyonu daha da zorlaştırıyor.