Dışlaradan Gelenler?

Peronizm ve Kirchnerizm arasındaki iç çatışmaların artması ve merkezde şu an için var olmayan üçüncü bir ılımlı seçeneğin bulunmaması, masaya şu soruyu getiriyor: dışarıdan bir aday için bir yer var mı?

Bu tür bir profilden söz ederken, geleneksel siyasi sistemin dışından gelen birinden bahsediyoruz. Zaten içeride olan, az çok görünürlüğü olmasa bile (eski ekonomi Bakanı Hernán Lacunza gibi) farklı birinden – bu ikinci kategori daha çok bir “koyu at” (dark horse) şeklinde olur. Orada da spot ışınları güncel valilere (Córdoba’dan Martín Llaryora, Santa Fe’den Maximiliano Pullaro), eski valilere (Sergio Uñac, Gerardo Zamora) ve Kongre‘nin öne çıkan üyelerine (Miguel Angel Pichetto) ve başkalarına da düşüyor.

O halde dışarıdakiler arasında bir kalkış neden yok? Burada, kişiliklerinin hem dışından hem de içinden gelen faktörlerin hesaba katılması gerekiyor.

İlk büyük faktör zamanlama: toplum, 12 ay sonra yapılacak seçim ve Arjantin’in olası başkan adayları dikkatini çeken başka konularla uğraşıyor. İkinci neden ise Javier Milei fenomeni – Başkan’ın tıkanılmış olması nedeniyle, herhangi biri onun kadar yenilikçi ve yıkıcı olamaz. Dışarıdakilerin dikkati hızla çeken nitelikleri yok.

Libertaryen aslanla (zaten 34 aydır görevde) deneyim, bize başka bir ders veriyor – siyasi hataları ve yönetimindeki eksiklikler, seçmenin önemli bir kısmının, siyasi deneyimi olanın olmayanlardan daha iyi olup olmadığını düşünmesine yol açıyor. Dolayısıyla talep, yeni ve taze bir şeye doğru ilerliyor, ancak icat edilmiş değil.

Bunların hepsinin ötesinde, 2023’te ilk turda seçmenlerin %70’inin kuruluş adaylarına oy verdiğini ve yalnızca azımsanmayacak kadarının büyük dışarıdaki adaya şans verdiğini hatırlatalım. Sonrasında, ikinci tur her zaman başka bir hikayedir.

Bu ana kadar dışsal etkenlere değindik; şimdi içsal etkenlere geçelim. İncilci pastör Dante Gebel, harekete geçen ilk isim olarak zayıf bir giriş yaptı ve ilk sponsorları herhalde artık el kaldırmaya karar vermiştir. Jorge Brito bir bankacıdır – Arjantin’de pek çekici gelmeyen bir meslek – ve karizmasızdır; ayrıca River Plate’i yönetmesi, Mauricio Macri’nin Boca Juniors’daki deneyiminin kendisine sağladığı avantajı ona sunmaz. Medya iş insanı Daniel Haddad ise kuşku yok ki bu üçlünün en yetkin siyasetçisidir.

Bakalım. Bu üçlüyü eler mi? Hayır – sosyal ağların hüküm sürdüğü bu çağda hız üssel boyutlara ulaşır ve kısa vadeli etkiler bir kampanyayı anında dönüştürebilir, herkesi şaşkın bırakarak; ki bu tür manzaralar dünyada giderek sık sık karşımıza çıkıyor. Aksi halde Kanadalıları sorun: mevcut başbakanlarını 45 günde tahta çıkardılar (Donald Trump sayesinde).

Karanlık atlardan söz açılmışken, eski San Juan Eyaleti Valisi Sergio Uñac da son zamanlarda sahneye çıktı. Klasik karizması olmadığı için – 21. yüzyılda zorunlu bir nitelik sayılmayan bir özellik – çıkışının bir tür sürprizle desteklenmesi gerekiyordu. Meraklı bir ortamda tutulmuş, tutarsız ve coşkusuz bir anlatıyla sahneye çıkan, ardından seyircinin sırtını dönerek kapanan bu giriş talihsizdi. Buenos Aires Eyaleti Valisi Axel Kicillof’un ve 2023 Peronist başkan adayı Sergio Massa’nın üstünlükle çıktığı yarışta bu, pek umut vermiyor.

Eldeki verilerle, politikanın küçük dünyasının çoğu, iş dünyası, medya ve danışmanlar, morlar ile maviler arasındaki kutuplaşmanın kaçınılmaz olduğunu düşünme eğiliminde olacak. Yeterince mantıklı görünüyor, ancak alanı kapatmak için henüz zamanı değil. Talep olduğunda, arz her an ortaya çıkabilir. Yine de dışlara ve sürpriz isimlere karşı birkaç faktör daha ekleyebiliriz: Hem 2015’te hem de 2023’te haritayı baştan değiştirecek bir üçüncü oyuncu ortaya çıktı (sırasıyla Massa ve Milei). İkisinin de paylaştığı iki özellik vardı: 1) Daha önce Kongre’de bulunmuşlardı (2013 ve 2021) – yani bir gecede ortaya çıkmadılar; 2) İktidara gitmek için büyük bir cesaret ve irade sahiptiler. 2027’ye bakıldığında, şu anda böyle kişilikler yok.

Bu faktörler, Milei kardeşlerin işini kolaylaştırmalı, çünkü ‘kuka’ Kirchneritlere karşı kutuplaşma stratejilerini sürdürdüklerini kanıtlamaya devam ediyorlar (bu fikir Macri’de olduğu gibi “geri teper” riskinden tamamen uzak değil). Başkanın kamuoyu destek oranlarının toparlanamaması ve sosyal ruhun dönmemesine rağmen, son dönemde birkaç olumlu gelişme yakaladı: önceki olarak, Uluslararası Para Fonunun istediği bütçe fazlası oranına uyumaya yakın; ikinci olarak, Merkez Bankası tekrar dolar biriktiriyor (bu ayın ilk yarısında Eylül ayındaki tüm alımları ikiye katladı); üçüncü olarak, Fondan gelen enflasyon uyarıları bir zorluk teşkil etmiyor; dördüncü olarak, borç ödeme vadelerinin yenilenmesinin %60’ı 10 Aralık 2027 tarihinden sonra gelen tarihleri seçti; beşinci olarak, Kongre’de ünlü deregülasyon kararı DNU 70’e karşı muhalefet hamlesini etkisiz kılmak için becerikli bir manevra; altıncı olarak, ebedi uyumsuzlar (veya sızanlar?) 15 Ekim Kongre yürüyüşünü bozdu ve “şiddetlilere” karşı söylemi bir sunak üzerinde sundu.

Doğrusu, boşa.awaitılan endüstriyel kapasite tarihin en yüksek noktasında ve ülke risk derecesi denetimden çıkmış durumda. Üstelik, dövizdeki koşuşturmalara karşı roketi “fazlasıyla kullanma” tavrı Ekonomi Bakanı Luis “Toto” Caputo’nun olası çıkışına ilişkin reddiyeleriyle birlikte işi kolaylaştırmıyor. Denklemleri her şeye uygulayan, iyi kötü yol görmüş Javier Gerardo Milei’nin, dinleyicinin satın almadığı abartılı açıklamalarla şüphelerin üstesinden gelinabileceğine inanması inanılması zor görünüyor.

Hükümet için bir diğer olumlu taraf ise La Libertad Avanza ile PRO’yu birleştirmeye çalışan grubun başarısızlığı. Hükümetin taraftan ilerlemesini istememesi, diğer taraftan ise ikincilerin içindeki çatışmalar nedeniyle masa kurulamıyor. Buenos Aires Belediye Başkanı Jorge Macri, tam bir seçim toparlanması içinde, kuzeninin hamlelerine güvensizliğini belli ediyor ve mor insanlarla kendi anlaşmasını yapmayı istiyor. Cristian Ritondo, partisinin başkanının tuzaklarına korkarken, milletvekili Fernando De Andreis olayların kendi versiyonunu anlatıyor (çünkü Mauricio da Ritondo’ya güvenmiyor). Bu arada, Kabine Bakanı Diego “Colo” Santilli ile Menem kuzenleri kahve içiyor ve hava durumu ile futboldan bahsediyor.

Solcu Peronist milletvekili Juan Grabois, Kicillof’a göz kırparken, bazı savurucu gözlemci olası bir “Ma-Ma” bileti (Massa-Máximo Kirchner: Buenos Aires Eyaleti iç evlilik, iç bölgelerde demobilizasyon için fantastik) olabileceğini kuruyor. İşte bu yüzden farklı Peronist kabileler Sadakat Günü’nü ayrı ayrı kutluyor.

Arthur Miller’ın The Ride Down Mount Morgan adlı oyunundaki merkez karakter, büyük bir çift eş, sadık olarak anlatılır – kendine sadık.

Bu haberde

kişilikler:
• Javier Milei

konular:
• Argentina
• Politika
• Görüş
• Analiz
• Karanlık Atlar
• Dışlar
• Milei
• Seçim 2027
• Peronizm
• Üçüncü Yol