Plastik endüstrisi, kullanılmış ürünlerin üzerindeki “koşan oklar” sembolüyle birlikte çöp kutularına atıldığında geri dönüştürüleceğine dair tüketicileri on yıllar boyunca ikna etti.
Şimdi, bu ürünlerin çoğunun aslında geri dönüştürülmediğine dair artan farkındalıkla birlikte, endüstiri federal yasanın desteğini alacak şekilde yanıltıcı dönüştürme iddialarını savunan iki öneriyi öne sürüyor.
Yüzeyde, bu iki partili Temsilciler Meclisi tasarısı, geri dönüştürme ve geri dönüştürülmüş içerik etiketleri için ulusal standartlar belirleyerek tüketicilere şeffaflık vaat ediyor.
Ancak, her yıl milyonlarca dolar harcarek Tempiciler Meclisi’ni lobicilik yapan petrol, kimya ve ambalaj şirketlerinin öne sürdüğü bu mevzuat, eyaletlerin daha sıkı gereklilikler koymasını engelleyecek. Bu, California’nın “etikette dürüstlük” yasası gibi çarpık kimyasallar içeren veya gerçekçi şekilde dönüştürülemeyen plastik ürünlerde koşan oklar sembolünü yasaklayan çabaları etkisizleştirecek.
Bu önlemlerden biri, şirketlerin neredeyse hiçbiri geri dönüştürülmüş plastikten gelmediğinde bir ürünün dönüştürülmüş içerik içerdiğini iddia etmesine olanak tanıyan tartışmalı bir “kütle dengesi” muhasebesini destekleyecek. İki yıl önce, ProPublica’nın yaptığı soruşturma, Biden yönetiminin ardından belirli ürünler için yasakladığı bu kütle dengesi türünde kullanılan yanıltıcı matematiksel hileyi ortaya çıkardı.
Orta seçimlerden sonra tam bir Tempiciler Meclisi oylamasıyla karşılaşabilecek ve ivme kazanan her iki tasarım da “peak greenwashing” (en üst düzey yeşil aklama), Doğal Kaynakları Koruma Konseyi’nde toksik maddeler ve çevresel sağlık alanında çalışan avukat Rachel Fullmer bir e-postada söyledi. Bu tasarılar, “plastik üretimi ve plastik atık yakımında artışa yol açacak, tüm bunları yaparken aynı zamanda ‘dönüştürme’nin sahte damgasının ardına saklanan” aldatıcı, tüketici karşıtı politikaları savunuyor.
Uzmanlar, insan sağlığı ve çevrede felaketler çıkaran plastik krizinin en iyi çözümünün bu malzemenin daha az üretilmesi ve kullanılması olduğunu; dönüştürmenin en iyi ihtimalle marjinal bir çözüm olduğunu söylüyor.
Bu yasalar, sektör için büyüyen bir tehdidi ele alıyor; birkaç eyalet, üreticilerin plastik geri dönüşümündeki zorlukları daha dürüstçe kabul etmelerini gerektiren yasalar önerdi veya kabul etti. Bu önlemler, şirketleri ambalajlarını veya etiketlerini değiştirerek para harcamaya zorlayabilir.
PepsiCo ve Land O’Lakes dahil olmak üzere paketli ürün sektörünü temsil eden Tüketici Markaları Birliği, Meclis yasalarını övdü.
Bu öneriler, “tüketici kafa karışıklığını ve plastik atığını azaltırken, yeni yerli yenilikleri ve yatırımları desteklemek için çok gerekli netliği sağlarken birbirini tamamlayarak çalışıyor” dediği Temmuz ayında Meclis Enerji ve Ticaret Komitesi liderlerine yazdı. “Tüketici koruması ve geri dönüşüme odaklanan çalışmaların, uygun fiyatlılığı ve üretici yatırımlarını teşvik etmekle aynı anda ilerlediğini gösteriyorlar ve her iki yasanın da desteğini güçlü biçimde teşvik ediyoruz.”
Birliğin, OpenSecrets verilerine göre, 2026’nın ilk yarısında bu yasalar ve diğer konularda lobicilik için 2,4 milyon dolar harcadığı belirtildi. Eylül ayında, iki geri dönüşüm yasası Meclis komitesinden geçti.
Teksas’tan üç üye de dahil olmak üzere beş Demokrat Meclis üyesi, kütle dengesi muhasebesini destekleyen yasanın 13 ortak sponsorundan biri. Diğeri ise bir demokratı da içeren 19 ortak sporsora sahip.
Birkaç hafta önce, Utah’tan Cumhuriyetçi Senatör John Curtis, kütle dengesi yasasını Senato’ya sundu; şu anda başka hiçbir ortak sponsoru yok.
Geri Dönüşülebilirlik Parıltısı
Tüketiciler, birçok plastik kab üzerindeki akan oklar sembolüyle uzun süredir kafa karışıklığı yaşıyor. Etiket, 1970 yılında kağıt geri dönüşümünü teşvik etmek için oluşturuldu. Plastik sektörü, 1980’lerde plastik kirliliğine karşı halk öfkesini dindirmek için bunu ürünlerine yerleştirmeye başladı.
Sembol, çoğu öğenin ekonomik veya teknik engeller nedeniyle geri dönüştürülememesine rağmen, plastiğe geri dönüşülebilirlik parıltısı verdi. Çevre Koruma İdaresi, 2018 yılında ABD’deki plastik atıkların %8,7’sinin geri dönüştürüldüğünü tahmin etti; geri kalanı depolama alanlarına gitti veya yakıldı. 2019’da Enerji Bakanlığı, ulusal plastik geri dönüşüm oranını %5 olarak tahmin etti.
Son yıllarda plastik endüstrisi, plastiği moleküler yapı taşlarına parçalayan, maliyetli ve çoğu zaman kirliliğe yol açan teknolojilerden oluşan kimyasal geri dönüşüm vaadini övüyor. Kuramsal olarak bu süreçler, market poşetleri veya peynir sargıları gibi en inatçı, geri dönüştürülemeyen plastikleri alıp yeni ürünlere dönüştürebilir.
Bu ise nadiren gerçekleşir.
ExxonMobil’in Texas’taki Baytown’daki kimyasal geri dönüşüm tesisini düşünün. Bu tesis, plastiği ısıtıp farklı kimyasal bileşenlere dönüştürmek için petrol rafinerisi ekipmanlarını kullanır.
EPA yöneticisi Lee Zeldin, geçen yıl Baytown tesisini ziyaret etti. Daha sonra bir tanıtım videosunda görünüp, tesisi kimyasal geri dönüşüm için “kavram kanıtı” olarak nitelendirdi ve bunun “bu ülkenin tamamını” ilham verebileceğini söyledi.
Ancak ExxonMobil’in işlediği plastik atıkların yalnızca %8’i yeni plastiğe dönüştürülüyor; geri kalan %92’si çoğunlukla yakılan, plastik ürünlere dönüştürülmeyen yakıta dönüşüyor. Bu bilgiyi, şirketi 2024 yılında kimyasal geri dönüşümü çevresel bir çözüm olarak “yanıltıcı” şekilde tanıttığı için dava eden California başsavcılığı ofisi veriyor.
Davanın, şirketin iç kayıtlarına atıfla belirttiğine göre, geri dönüştürülen plastik, yeni plastikle o kadar yoğun şekilde seyreltiliyor ki, ortaya çıkan ürünler %0,1’den az geri dönüştürülmuş içerik içeriyor.
Cevaben şirket, mahkeme başvurusunda, California eyaletinin ExxonMobil’in geri dönüşüm teknolojilerinin plastik atık krizini çözmeye yeterli olduğuna inanmıyor olabilir olsa da, “ExxonMobil, sorunun çözümünü inovasyonla küresel kirliliğe karşı sorumluluk üstlenmedi” dedi.
Şirket, kimyasal geri dönüşümlü ürünlerini “%30 ISCC PLUS sertifikalı döngüsel” içerdikleri şeklinde pazarlıyor; bu teknik terim kolayca %30 geri dönüşümlü malzeme anlamına geldiği şeklinde yanlış anlaşılabilir. Bu etiket, kimyasal geri dönüşüm sürecinde diğer ürünlere giren dönüşümlü moleküller için yeni bir plastik üründe kredi talep etmeye izin veren belirli bir kütle dengesi (mass balance) yöntemi sayesinde mümkün kılınıyor. Üreticiler, plastik gibi daha kârlı ürünlerin raporlanan dönüşürlük ya da “döngüsellik” oranını şişirirken, daha az değerli ürünlerin reklamı yapılan dönüşümlü malzeme oranını düşürebiliyor.
New York’lu Cumhuriyetçi Nick Langworthy tarafından sunulan Geri Dönüşümlü Malzeme Atfı Yasası (Recycled Materials Attribution Act), Federal Ticaret Komisyonu’nu (FTC) Yeşil Kılavuzlar’ı — yeşilçilik (greenwashing) iddialarını önlemek amacıyla tasarlanan reklam kılavuzları — düzenlemesini istiyor; böylece kütle dengesi, “dönüşümlü malzeme iddialarını desteklemek için kabul edilebilir bir yöntem” olarak tanınacak.
Yasa, FTC’nin Yeşil Kılavuzlar’ı yeniden gözden geçirme sürecini — birkaç yıl önce başlayan bu süreci — devre dışı bırakıyor. Kurum, kütle dengesine sınır konulup konulmayacağı konularını da içeren 1.000’den fazla kamu yorumu toplamıştı.
Yasa aynı zamanda eyaletlerin kütle dengesi konusunda daha sıkı yasalar benimsemesini de engelliyor.
Geri Dönüşüm Liderlik Konseyi (Recycling Leadership Council), Langworthy’nin yasasını destekleyen bir sektör konsorsiyumudur. Konsorsiyum, Şubat ayında yaptığı basın açıklamasında Langworthy’ye atıfta bulunarak mevzuatı, tüketicileri yanıltıcı iddialardan koruyan ve Amerikan üreticilere yatırım yapma, yenilik yapma ve rekabet etme konusunda ihtiyaçları olan güveni sağlayan “tek ve ulusal bir standartla” geri dönüşüm kılavuzlarını güncellediği şekilde övüyor.
Konsey, bu yılın ilk yarısında Langworthy’nin yasası ve “ileri dönüşüm” — sektörün kimyasal dönüşüm için tercih ettiği terim — dahil ilgili konularda loyingleşme (lobbying) için 120.000 dolar harcadı.
Geri Dönüşüm Liderlik Konseyi sözcüsü John Hewitt, bir e-postada, “İleri dönüşüm teknolojileri, daha fazla plastik atığın çöp depolama alanlarından uzak tutulması için önemli bir fırsat sunuyor” dedi.
Hewitt, aynı zamanda Tüketici Markaları Birliği’ni de temsil ediyor, kimyasal geri dönüşüme yatırım yapmanın ABD plastik geri dönüşüm oranını ikiye katmandan fazla artırabileceğine dair solcu bir düşünce kuruluşundan bir rapora atıfta bulundu.
Hewitt, ayrıca kanunun kütle dengesi yaklaşımını desteklemesini savundu; bu yaklaşım, “karmaşık üretim süreçleri boyunca geri dönüştürülmüş malzemelerin takibini sağlayan, şirketlerin ürünlere daha fazla geri dönüştürülmüş içerik katabilmelerini sağlayan yerleşik bir yöntemdir.”
Kimyasal geri dönüşüm ölçekli çalışmakta zorlandı. Kütle dengesi kanunu geçerse, tüketicilerin sürdürülebilir ürünler için prim ödemeye istekli olması, ExxonMobil ve diğer şirketlerin işlerini büyütmesine yardımcı olabilir.
Temiz Malzeme Atfı Kanunu’nu (Recycled Materials Attribution Act) getiren Temsilci Nick Langworthy, şirketlerin kütle dengesi muhasebesini kullanarak plastik ürünlerde reklamı yapılan geri dönüştürülmüş içerik miktarını büyük ölçüde artırmasına izin verecek.
ExxonMobil, 2026 yılının ilk yarısında kütle dengesi kanunu ve diğer birçok enerji veya çevre konusuyla ilgili lobicide 5 milyon dolardan fazlasını harcadı. Şirket, yorum isteklerine yanıt vermedi.
Langworthy’nin kampanya komitesi, 2026 seçim döneminde enerji sektöründen, arasında petrol ve gaz üreticileri ile kimyasal şirketlerinin de bulunduğu 157.000 dolar aldı. Kendisi, yorum isteklerine yanıt vermedi.
Gömülme Alanına Giderken
Diğer kanun, Ambalaj ve İddia Bilgisi (PACK) Kanunu, hangi ürünlerin geri dönüştürülebilir, kompostlanabilir veya yeniden kullanılabilir olarak pazarlanabileceğini düzenleyecek. Tüketici ürünü ambalajları, ancak tüketicilerin en az %60’ının ürünü kabul eden geri dönüşüm programlarına erişimi varsa, dönen oklar geri dönüşüm sembolüyle damgalanabilir. Ürünün aynı zamanda teknik olarak geri dönüştürülebilir olması gerekir, yani “yeni bir ürüne dönüştürülebilir” olması gerekir — ancak bunun ekonomik açıdan yapılabilir olduğunu gösterme zorunluluğu yoktur.
Geri dönüşüm programları, bazen onları yeni bir şeye dönüştürecek bir fabrikaya göndermek için uygun bir yol olmadığında bile plastik ürünleri kabul edebilir; bu nedenle, geri dönüşüm için toplanan plastikler bir gömülme alanında veya yakıcıda sona erebilir.
60% koşulu karşılayan ürünler, “yerel olarak kontrol edin” gibi, ürünün geri dönüşüme kabul edilip edilmediğini gösteren geçerli bir ifade içermelidir.
Teksaslı Cumhuriyetçi Temsilci Randy Weber tarafından sunulan yasa, ok işaretleri sembolü için daha güçlü gerekliliklere sahip California gibi eyaletleri hedef alıyor. California’da yeni bir yasaya göre, ürünlerin yeniden işlenmesi için düzenli olarak toplanan, ayrıştırılan ve satılan tesislere erişimi olan 60% Californian’ın bulunması gerekiyor. Buna ek olarak, ürünler geri dönüşüme engel olan mürekkep veya etiketlere sahipse ya da kanserojen olan bazı maddeler içeren belirli düzeyde ağır metal ve “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS içeriyorsa eleniyor.
Weber, geçen Aralık ayında yasaı sunduğunda, basın açıklamasında California’nın yasasını örnekleme yaptı: “Amerika Birleşik Devletleri’nde ambalaj ve etiketlendirme standartları, özellikle California’da kabul edilenler olmak üzere, giderek eyalet düzeyindeki düzenlemelerden etkileniyor.”
“PACK Yasası bu kafa karışıklığını ortadan kaldırıyor,” dedi basın açıklamasında. “Çevre dostu, iş dostu ve mantığa dayalı.”
Weber, yorum istemelerine yanıt vermedi. Seçim komisyonu, 2026 seçim döneminde enerji sektörü ve kimyasal şirketlerinden 206.000 dolar topladı.
Yasa, hangi ürünlerin geçerli olacağına dair kritik kararları kimin vereceği ya da hangi verilerin kullanılacağına dair çok az detay içeriyor.
Ancak en azından bazı yetkiler, her ürünün geri dönüşüme uygunluğu iddiasını belgeleyecek, belirsiz “akredite üçüncü taraf sertifikası” gruplarına verilecek. Bu nominal olarak bağımsız kuruluşlar, çeşitli şirketler için sürdürülebilirlik etiketleri sağlıyor.
Bu tür bir grubun bir örneği, şirketlere bir ücret karşılığında geri dönüşüme etiketleri sağlayan How2Recycle. Etiketler, örneğin belirli bir şişenin geri dönüşüme konulmadan önce “boşaltın ve kapağı takın” şeklinde tüketiciye talimat vererek tüketicilerin kafasını karıştırmayı amaçlıyor.
Bu üçüncü taraf kuruluşların bağımsız olması beklenirken, endüstriyel çıkarların etkisine kolayca kapılabildiklerini söylüyor Kate O’Neill, geri dönüşüm politikasına uzmanlaşmış Kaliforniya Üniversitesi-Berkeley çevre bilimleri profesörü.
How2Recycle’in ana kurumu olan Sürdürülebilir Ambalans Koalisyonu’nun üyeliğini perakendeciler, markalar ve ambalans şirketleri domine ediyor. Üyeler arasında Google, Chobani, 3M, Clorox ve Lego yer alıyor. (EPA ve Birleşik Devletler Posta Hizmeti de üye.) Birkaç yıl önce How2Recycle, yoğurt kaplarında kullanılan 5 numaralı plastiklerin geniş ölçüde geri dönüşüme uygun olduğu yönünde tartışmalı bir iddia ortaya atmıştı.
How2Recycle ve Sürdürülebilir Ambalans Koalisyonu, yayına kadar yorum isteklerine yanıt vermedi.
Kaliforniya’nın yasası, üreticiler ve ambalans şirketleri tarafından açılan bir davadan dolayı önlem kararı (preliminary injunction) altında. Ancak tüketiciler, şirketlerin ürünlerinde geri dönüşüm sembolünü haksız şekilde kullandığından şüphelenmeleri durumunda özel davalar açabilirler, ambalans sektörü kuruluşu Ameripen’in başkanı Lynn Dyer bir e-postada belirtti.
“Ameripen, farklı eyalet kurallarının işletmelerin tüketicilerin kullanımdan sonra ambalansları nasıl yönetmesi gerektiğini açıklamalarını zorlaştırabileceğini erken fark etti,” dedi Dyer. Böylece Ameripen bir koalisyonu bir araya getirdi ve “Kongre’ye case’i sunmaya yardımcı oldu,” bu da Weber’in yasasıyla sonuçlandı. Grup, “başından itibaren kongre görevlileriyle görüşme içinde oldu, yasanın gelişimini yakından izledi ve ambalans değer zinciri boyunca kuruluşların deneyiminden yararlandı.”
Temuz ayında Ameripen, üreticileri, perakendecileri ve markaları Kongre üyelerini yasanı desteklemeye çağırdı. Ameripen, Ocak-Haziran 2026 arasında yasallaşma ve diğer çevre konularında lobicilik için 160.000 dolar harcadı.
ProPublica, Meclis yasalarının tüm ortak sponsorlarıyla iletişime geçti. Georgiya’dan Cumhuriyetçi ve PACK Act’i destekleyen Temsilciler Meclisi üyesi Earl L. “Buddy” Carter, yanıt veren tek milletvekiliydi.
“Amerikan tüketiciler, satın aldıkları ürünlerle ilgili açık, tutarlı ve güvenilir bilgilere layıktır ve üreticilerimiz, uymaları gereken öngörülebilir bir dizi kurala layıktır,” Carter bir açıklamada söyledi. “PACK Yasası, kafa karışıklığını ortadan kaldıran, Amerikan üretimini destekleyen ve hem işletmeler hem de tüketiciler için daha büyük bir belirsizlik sağlayan ulusal düzeyde standartlar belirlemekle ilgilidir. Çelişen eyalet düzenlemelerinin oluşturduğu karmaşık yapı içinde Amerikan işletmelerini gezinmeye zorlamadan sorumlu geri dönüşüm uygulamalarını teşvik edebiliriz.”
Packaging and Claims Knowledge (PACK) Yasasının eş başkanları şunlardır:
Delege Troy Balderson, Ohio’dan Cumhuriyetçi; Delege Earl L. “Buddy” Carter, Georgia’dan Cumhuriyetçi; Delege Dan Crenshaw, Texas’tan Cumhuriyetçi; Delege Neal Dunn, Florida’dan Cumhuriyetçi; Delege Randy Feenstra, Iowa’dan Cumhuriyetçi; Delegate Russ Fulcher, Idaho’dan Cumhuriyetçi; Delege Adam Gray, California’dan Demokrat; Delege Glenn Grothman, Wisconsin’dan Cumhuriyetçi; Delege David Joyce, Ohio’dan Cumhuriyetçi; Delege John Joyce, Pennsylvania’dan Cumhuriyetçi; Delege Nick Langworthy, New York’tan Cumhuriyetçi; Delege Laurel M. Lee, Florida’dan Cumhuriyetçi; Delege Addison McDowell, North Carolina’dan Cumhuriyetçi; Delege Mariannette Miller-Meeks, Iowa’dan Cumhuriyetçi; Delege Barry Moore, Alabama’dan Cumhuriyetçi; Delege Michael Rulli, Ohio’dan Cumhuriyetçi; Delege Bryan Steil, Wisconsin’dan Cumhuriyetçi; Delege Glenn Thompson, Pennsylvania’dan Cumhuriyetçi; Delege Tony Wied, Wisconsin’dan Cumhuriyetçi
Recycled Materials Attribution Yasasının eş başkanları şunlardır:
Delege Troy Balderson, Ohio’dan Cumhuriyetçi; Delege Dan Crenshaw, Texas’tan Cumhuriyetçi; Delege Henry Cuellar, Texas’tan Demokrat; Delege Donald Davis, North Carolina’dan Demokrat; Delege Gabe Evans, Colorado’dan Cumhuriyetçi; Delege Vicente Gonzalez, Texas’tan Demokrat; Delege Jeff Hurd, Colorado’dan Cumhuriyetçi; Delege Jonathan Jackson, Illinois’den Demokrat; Delege Michael Lawler, New York’tan Cumhuriyetçi; Delege Addison McDowell, North Carolina’dan Cumhuriyetçi; Delege August Pfluger, Texas’tan Cumhuriyetçi; Delege Marc Veasey, Texas’tan Demokrat; Delege Randy Weber, Texas’tan Cumhuriyetçi
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
