Liz Truss, Bölünmüş Ülkemizi Birleştirdi – Kendi Mizah Konusu Olarak

Liz Truss, Londra’daki ABD Büyükelçiliği’nde, 10 Eylül 2026. Fotoğraf: Jonathan Brady/PA

Liz Truss, Londra’daki ABD Büyükelçiliği’nde, 10 Eylül 2026. Fotoğraf: Jonathan Brady/PA

Zamanlar zor, günler karanlık olsa da, eski başbakanın en son kitabı, bir figürün ne kadar saçma olduğunu göremediğinde ortaya çıkabilecek eğlencenin tadını hatırlatıyor

Sosyal ve politik bölünmenin yaşandığı bu dönemde, bizi bir arada tutan şeylere dair kısa bir değerlendirmeyi yapmanın faydası var. “Zenginlik”in ne anlama geldiği ve Brexit‘e geri dönüp dönmememiz gerektiği konusunda kavga ederken, uzlaşıyı sağlayan başlıca alanlar nelerdir? Celebrity Traitors ve Bake Off’taki Nigella’ın görkemli yanı bir tür birlik alanı sunabilir; nüfusun herhangi bir örneğine “David Attenborough” sözlerini söylediğinizde tam olarak aynı onay mırıldanmasını uyandırabilirsiniz. Ancak son yıllarda internette yaşananlar gösteriyor ki, en güçlü bağlar bir şeye karşı, bir şeye karşı oluşturulan bağlardır. Bu göz önünde bulundurularak, eski dostumuz Liz Truss’e dönelim.

Sıra dışı bir durum bu değil mi? İngiliz sterlininin 2022’deki değerini düşüren ve ayrıca rastgele sokaktan yakalayıp hükümetin anahtarları verilen biri kadar verimsiz bir şekilde yoluna devam eden, ardından da genel olarak göreve gelmiş en kötü kiş olarak kabul edilen eski başbakanın borçlu olduğumuz bir minnettarlık olup olmadığını düşünmek. Truss bu hafta, ofisi terk ettikten sonraki ikinci kitabı olan Bank Job: A Short Book on How the Bank of England Broke the Bond Market and Brought Down the Government adlı eseri yayımladı ve ilk aldığı tepkilerin ışığında, önceki kitabı Ten Years to Save the West’ten bile daha başarılı olarak Britanya’nın birbirinden farklı topluluklarını bir araya getirmeye aday görünüyor.

Alt başlıkta bahsettiği hükümet, tabii ki Truss’un kendi hükümetidir; dört yıl önce, 45 milyar sterlinlik fonlanmamış vergi indirimlerini geçirmeye çalışırken mini-bütçesinin ardından sarsılmıştı. Ardından gelen çöküşü İngiltere Merkez Bankası’na ve Hazine’ye yükleyen yazar, hiçbir hatası olduğunu kabul etmiyor; gözlemcilerde öfke, alay, inanamama ve utancın güçlü duygularını yeniden canlandırırken, öylesine yoğun bir enerji salınımı sağlıyor ki, öfkeyle eski bir televizyonu tekmeleyen biri gibi sevinçle karıştırılabilir.

Independent’ın eleştirmeni kütübe “yoğun, paranoyak ve huysuz” dedi. Telegraph ona sıfır yıldız verdi ve aynı zamanda kütübe “çılınmış” dedi. İskoç tablo gazetesi National, kütübe “aklı başından gitmiş” dedi. Truss’un 49 günlük görev süresinden daha uzun yaşayan buz marulunun oynadığı rolü yeterince açıklamamasına odaklanan Daily Star ise kütübe “dalkavuk” dedi. X’te yazan Truss’un eski ticaret bakanı Conor Burns, ona “sıfır öz farkındalığı olan, finansal açıdan okuryazar olmayan bir uluslararası utanç kaynağı” dedi. Ve benzerleri.

Bunların hiçbiri Truss hakkında yeni görüşler değil, ancak bir haftalık berbat eleştirilere sıkışmış olarak, belki de bize alayın tek bir noktası etrafında bir araya gelmemiz için bir fırsat sunuyor. Kötü karakterlerle dolu bir dünyada bile bu nadir bir yetenektir. Örneğin Başkan Donald Trump, Truss’un yıllardır başarılı olamadan ona yalvarmaya çalıştığı, son kütübenin kapağını bile (İngiliz Muhafazakörler için mavi yerine) Cumhuriyetçiler için kırmızı renkle boyayacak kadar ileri gittiği Trump, temsil ettiği şey – beyaz üstünlükçülüğü nedeniyle ABD seçmeninin belirli kesimlerinde hiçbir zaman yanlış yapamaz.

Ama Truss hiçbir şeyi temsil etmiyor. Tüm siyasi bağlantılardan arındırılmış durumda. Büyü ile yumuşatılamayan kaosu temsil ediyor; kimsenin duyamadığı bir frekansta emir alıyor izlenimiyle daha da derinleşen bu kaos. Deneme amaçlı, azıcık emek vererek Truss için, zaman zaman Theresa May için başardığım gibi, ona karşı biraz olsun sempati uydurabileceğimi görmeye çalıştım şimdi; sonra, bazen Boris Johnson için yapabildiğim gibi, onu komik bulmaya çalıştım. Ama hayır; Truss için öfke ve alay dışında bir şey uydurmak tamamen imkânsız.

Bu göz önüne alındığında, bu kadının bir ulusal kahramana dönüştüğünü, neredeyse çaresiz görünen şeyi, hiç çaba harcamadan başardığını söyleyebiliriz. 11 Eylül’den sonraki ilk haftalarda, ABD’deki büyük şehirlerdeki Amerikalılar, bildirilen suçların azalmasıyla birlikte kısa süreli bir sivil davranış iyileşmesinden yararlandı. Truss’un başbakanlığını bu yüzyılın en kötü terör eylemiyle karşılaştırmak istemiyorum; ama evrensel olarak tanınan bir felaketin ardından insanlar birleştiğinde toplumun kısa süreliğine iyileştiğini düşündüren kanıtlar var.

Sorun, Truss’un bu ülkenin dünyadaki itibarına ve kendi siyasi ve mali güvenlik hissimize verdiği zarar göz önüne alındığında: buna değdi mi? Açıkçası hayır. Yine de yazdığım anda, Bank Job Amazon’un en çok satanlar listesinde 20. sırada otururken ve Truss’un saldırgan ifadesi tüm medyaya yayılarak ona bakan herkesin kahkaha çığlıkları ve patlayıcı laf topu fırlatmasına yol açarken, söylenebilecek gerçekten yalnızca iki kelime var: teşekkürler.

bülten tanıtımını atla

bülten tanıtımından sonra

• Emma Brockes, Guardian köşe yazarıdır

Bu konular hakkında daha fazlasını keşfedin

• Liz Truss
• Görüş
• Muhafazakârlar
• Ekonomik politika
• Politika kitapları
• yorum