Trump’ın uygulayabileceği “ekonomik yaptırımlar”, İran’a ne derece zarar verebilir?

TRUMP’IN ‘EKONOMİK ÇIKARILMASI’: İRAN’A NE KADAR ZARAR VEREBİLİR?

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı hızlı bir zafer sözü vermesinden yaklaşık altı ay sonra, çatışma bir çıkmaza girmiş gibi görünüyor ve askeri bir zafer veya müzakere yoluyla çözüm olasılığı giderek azalıyor.

Çıkmazı aşmak için Trump, İran’la iş yapan herhangi bir ülkenin “çok ağır” ekonomik sonuçlarla karşılaşacağı bir “ekonomik çıkartma Günü” ilan etti. Ancak İran uzun süredir yaptırımlarla karşı karşıya ve çatışma uzadıkça acıya katlanma isteği ve muazzam ekonomik ve askeri baskıya uyum sağlama kapasitesi gösterdi.

ABD için en önemli soru şu oluyor: Diğer stratejilerin başarısız olduğu yerde, daha fazla yaptırım işe yarayacak mı?

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 24 Ağustos’ta düzenleyeceği basın toplantısında bu mekanizmaları açıklayacağını belirtti. Ancak, “Ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız” dedi. “Eğer [İran’la] iş yapmaya, para transferi yapmaya, petrol satın almaya veya deniz yoluyla para transfer etmeye ısrar ederseniz, ABD hazinesi ve ABD hükümeti… size karşı yaptırım uygulamak için tüm gücünü ve kuvvetini kullanacaktır.”

ABD’nin İran’a can simidi uzattığına inandığı herhangi bir ülkeye -dost veya düşman- karşı harekete geçmeye hazır olduğunu açıkça belirtti.

İsrail Savunma Bakanı Katz: ‘Erdoğan Türkiye’yi Suriye’de tehlikeli maceralara sürüklüyor’

Trump’ın ‘insan yazıcı’ lakaplı asistanı Natalie Harp neden konuşuluyor?

İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Kanada’dan İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim projesine kınama

Türkiye ve Yunanistan’dan karşılıklı adımlar: Ege Denizi’nde gerilim neden arttı?

Başkan Yardımcısı JD Vance, yaptırımları çatışmanın “yeni bir aşaması” olarak nitelendirmiş ve ekonomik baskının ABD’nin elindeki “en etkili” araç olduğunu belirtmiştir. Vance “Bize ekonomik baskı uygulamaya çalışacaklar, ancak son birkaç haftadır gerçek şu ki, onlar bizden çok daha fazla baskı hissettiler” dedi.

ABD Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nde (OFAC) sekiz yıllık deneyime sahip ve ekonomik yaptırımlar konusunda uzman olan Michael Parker, yeni stratejinin muhtemelen İran’la hala ticaret yapan ancak ekonomileri ABD dolarına bağımlı olan üçüncü ülkeleri hedef alarak yaptırımların “ekonomik etki alanını genişletme” çabası olacağını söyledi.

Sürekli yeni isimler ortaya çıkıyor çünkü İran çok hızlı bir şekilde uyum sağlıyor. Hangi yaptırımı uygularsanız uygulayın, onlar yeni bir yol buluyorlar.

İran: ‘Ambargolar kalkarsa elimizdeki uranyumu seyreltebiliriz’

Trump, İran’dan petrol alan ülkeleri yaptırımla tehdit etti

Bu yaptırımların ne kadar etkili olacağı büyük ölçüde, nihayetinde hedef alınacak ülkelerin -ki bunlar arasında Türkiye ve Irak gibi ABD müttefikleri ve Çin de olabilir- nasıl tepki vereceğine bağlı olacak.

Yönetimin askeri veya ekonomik araçlarla ilgili net bir strateji ortaya koyduğunu görmedik. ABD’nin neyi başarmaya çalıştığı sorusu hala cevapsız.

Bu, sadece bir araç daha… Ancak daha geniş anlamda strateji sorusu ortada duruyor. Bu soru olmadan, bunun uzun vadede bir şeyi değiştireceğinden emin değilim.