DEAŞ, Arapça 'Diyyâletü'ş-Şam ve l-Irak İslâm Devleti' ifadesinin kısaltmasından türetilen, İngilizce kaynaklarda ISIL, ISIS veya İslam Devleti (IS) olarak da bilinen; Irak ve Şam'da bölgesel kontrol kurmaya çalışan, Birleşmiş Milletler tarafından terör örgütü olarak tanımlanan transmilliyetçi selefi cihatçı militan örgütü ve uluslararası tanınmayan eski bir yarı-devlet yapısını ifade eder.
Tanım
DEAŞ, Arapça bir kısaltma olup İngilizce literatürde ISIL, ISIS veya İslam Devleti (IS) olarak da bilinir. Transmilliyetçi selefi cihatçı militan bir örgüt olarak tanımlanan DEAŞ, uluslararası tanınmayan eski bir yarı-devlet yapısına sahipti. Adındaki 'Şam' ifadesi Şam'ın (Dimashk) kısaltmasıdır; bu nedenle 'Diyyâletü'ş-Şam ve l-Irak İslâm Devleti' anlamına gelir.
Bağlam
DEAŞ, Suriye İç Savaşı sırasında Şam'da, ABD birliklerinin çekilmesinin ardından ise Irak'ta bölgenin önemli bir kısmını işgal etmiştir. 2014 yılında kendisini worldwide bir hilafet olarak ilan eden örgüt, tüm dünya Müslümanları üzerinde dini ve siyasi otorite iddia etmiştir. Bu iddia, Müslümanların büyük çoğunluğu tarafından reddedilmiştir.
Örnek
Bir haber metninde 'Birleşmiş Milletler, DEAŞ'ı terör örgütü olarak tanımladığı için tüm üye devletlerde bağlayıcı terörle mücadele yaptırımları geçerlidir' ifadesi kullanılabilir. Bu, örgütün uluslararası statüsünün ve yaptırım mekanizmasının somut bir yansımasıdır.
Sınırlar
Kaynak, DEAŞ'ın BM tarafından terör örgütü olarak tanımlandığını ve bu nedenle tüm BM üye devletlerinde (İslam ülkeleri de dahil) bağlayıcı terörle mücadele yaptırımlarına tabi olduğunu belirtmektedir. Örgütün hilafet iddiasının Müslümanların büyük çoğunluğu tarafından kabul görmediği vurgulanmaktadır. Kaynak, örgüte ait kesin istatistik, askeri kapasite veya kayıp verileri sunmamaktadır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
DEAŞ neden terör örgütü sayılır?
DEAŞ, Birleşmiş Milletler tarafından terör örgütü olarak tanımlanmıştır. Bu durum, İslam ülkeleri de dahil olmak üzere tüm BM üye devletlerinde bağlayıcı terörle mücadele yaptırımlarının uygulanmasını gerektirir.
DEAŞ'ın hilafet iddiası nasıl bir tepki aldı?
2014'te kendisini worldwide bir hilafet olarak ilan eden örgüt, tüm dünya Müslümanları üzerinde dini ve siyasi otorite iddia etmiştir; ancak bu iddia Müslümanların büyük çoğunluğu tarafından kabul görmemiştir.