Bağırsak ve kas sağlığı genellikle birbirinden ayrı konular olarak düşünülse de, araştırmacılar bu iki alan arasındaki ilişkinin “bağırsak-kas ekseni” adı verilen çift yönlü bir iletişim ağı üzerinden kurulabileceğini giderek daha fazla buluyor. Bu bağlantının, bağırsak için faydalı olan besinlerin kas sağlığına da yarar sağlayıp sağlamayacağını araştırmada anahtar rol oynayabileceği vurgulanıyor.
Araştırmacıların yakın zamanda gerçekleştirdiği bir değerlendirme çalışması, bağırsak-kas ekseni hakkında bilinenleri gözden geçirmiş ve kefir, yoğurt ve lor peyniri gibi protein açısından zengin fermente besinlerin hem bağırsak hem de kas sağlığını etkileyip etkilemediğini incelemiştir.
Bağırsak ve buradaki mikroorganizma topluluğu (toplu olarak bağırsak mikrobiyotası olarak adlandırılır) vücudun birçok sürecini etkileyebilir. Değerlendirmede, kas fonksiyonu ve metabolizmasıyla ilgili süreçlere bakılmıştır.
Araştırmalar, bağırsak mikrobiyotasının besinlerin kullanımı, kan şekrinin düzenlenmesi ve iltihabın kontrolü nasıl etkilendiğini gösterebiliyor. Bağırsak aynı zamanda bağırsağın içeriği ile vücudun geri kalanı arasında bir bariyer görevi görüyor. Sağlıklı bir bağırsak bariyerinin, potansiyel olarak zararlı maddelerin dolaşıma girmesini engelledigi belirtiliyor.
Bağırsak mikrobiyotasındaki ve bu baiyeerdeki değişimler iltihaba etki edebilir; bu da dolaylı olarak kası ve daha geniş sağlığı etkileyebilir.
Araştırmalar, bağırsaktan üretilen sinyallerin hormonları ve metabolizmayı da etkileyebileceğini ortaya koyuyor. Bağırsak mikrobiyotası besinlerin nasıl parçalandığı ve emildiği konusunda değişiklik yapabilir. Her iki faktör de kasların büyümesi ve fonksiyonunu sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu proteinin yapı taşları olan amino asitlerin kullanılabilirliğini etkileyebilir.
Araştırmacıların yaptığı değerlendirme, iletişimin çift yönlü olduğunu da ortaya koyuyor: Kaslar, bağırsak dahil olmak üzere diğer dokuları etkileyebilecek sinyal molekülleri ve metabolik yan ürünler üretiyor.
Bağırsak ve kas arasındaki birçok olası bağlantı nedeniyle araştırmacılar, belirli besinlerin tüketiminin kaslara ve bağırsağa fayda sağlayıp sağlamayacağını merak etmiş. Bu nedenle yoğurt, kefir, lor peyniri ve tempeh gibi mikrop tarafından fermantasyonla dönüştürülmüş protein açısından zengin besinler hakkında araştırmaların ne gösterdiğini incelemeye karar vermiş.
Fermantasyon besini birkaç şekilde değiştirebilir. Mikroplar, proteini sindirilebilir hale getirmek ve amino asitlerin vücut tarafından daha kolay kullanılabilir olmasını sağlamak için gıdadaki proteinleri ve diğer bileşenleri parçalayabilir. Bu mikroplar aynı zamanda hücre hasarını önleyebilecek antioksidan veya iltihaplanma karşıtı etkileri olan yeni, biyoaktif bileşikler de üretebilir.
Besine ve yapım şekline bağlı olarak fermente ürünleri canlı mikroplar ya da mikrop bileşenlerini içerebilir. Bu mikroplar bağırsak mikrobiyotası ve bağışıklık sistemiyle etkileşime girerek kas sağlığı dahil, bağırsağın ötesinde sağlığa etki edebilir.
Bu nedenle yüksek proteinli besinlerin fermantasyonu, onların bağırsak-kas ekseninin farklı bölümlerini daha kolay etkilemesine olanak tanıyabilir. Ancak kanıtlara baktıklarında, bu protein açısından zengin fermente besinlerin bağırsak-kas ekseni üzerindeki etkilerinin pek de net olmadığı görülmüştür.
Araştırmacılar, bazı protein açısından zengin fermesse besinlerin sağlığın bağırsak kısmını, metabolizmayı ve iltihabı etkileyebileceğine dair kanıt bulmuş. Ancak bu değişimlerin kas kütlesi veya gücüde iyileşmeye dönüştüğüne dair çok az kanıt var.
Aslında, protein açısından zengin fermente besinlerin kas proteini sentezi (daha fazla kas yapım süreci) üzerindeki etkilerini araştıran oldukça az araştırma vardı. Bu nedenle bu besinlerin kas büyümesini bağırsak-kas ekseni üzerinden iyileştirip iyileştirmediğini söyleyemiyoruz.
Bunun yerine, kanıtların çoğu fermente besinlerin kas sağlığına faydalarının daha dolaylı yollar – bağırsak mikrobiyotasındaki değişimler, metabolizma veya vücudda azalmış iltihaplanma gibi – üzerinden geldiğini gösteriyor.
Araştırmalar bu fikri doğrudan test etmeli; bunun için hem bağırsağda neler olduğundan hem de kaslarda neler olduğuölçülmelidir. Bu aynı zamanda fermantasyonun, benzer miktarda proteini fermente olmayan bir besinden tüketmekten fazlasıyla fayda sağlayıp sağlamadığını da belirlemeye yardımcı olacaktır.
Bu nedenle kefir, yoğurt, lor peyniri ve tempeh gibi besinlerin bağırsak üzerinden kas sağlığını iyileştirmenin kanıtlanmış, üstün bir yolu olup olmadığından söz etmek için çok erken olsa da; bu besinleri diyetinizden çıkarmamanız gerektiği anlamına gelmiyor. Protein açısından zengin fermente besinler, hem bağırsağa hem de kasa fayda sağlayabilecek protein, besin ve mikrop bakımından hâlâ yararlı kaynaklardır.
