Gümrük (tarife), bir ulusal hükümetin, gümrük bölgesinin veya üst-ulusal birliğin malların ithalatına koyduğu ve ithalanci tarafından ödenen bir vergi ya da gümrük yüküdür. İstisnai olarak ihracat vergisi de mal veya ham maddenin ihraç edilmesine konabilir ve bu kez ihratçı tarafından ödenir.
Tanım ve temel özellikler
Gümrük, ithalat mallarına konan bir vergi (ithalat gümrüğü) olarak tanımlanır; bu yükü ödeyen taraf ithalancıdır. Kaynak, istisnai bir durum olarak ihracat vergisine de yer verir: mal veya ham madde ihraç edildiğinde konan bu vergiyi ihratçı öder. Dolayısıyla gümrük kavramı, temel işlevi vergi koymak olmakla birlikte, ödeme yükünün kimde olduğu (ithalancı veya ihratçı) açısından iki biçimde ortaya çıkabilir.
İşlevler ve bağlam
Kaynağa göre gümrük yalnızca bir gelir kaynağı olmak zorunda değildir. Aynı zamanda dış ticaretin ve politikanın bir düzenleme aracı olarak da işleyebilir: ithalat gümrükleri, yabancı ürünlerin yükünü artırarak yerli sanayii teşvik etmeyi veya korumayı hedefler. Bu bağlamda koruyucu gümrükler, korumacılığın en yaygın araçlarından biri sayılır ve bu araca iç ticaret engelleri (ithalat ve ihrat kotaları) ile diğer tarife dışıengeller eşlik eder.