BM Uyarısı: El Niño Etkileri “Olağanüstü Boyutlara” Ulaşabilir

Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), El Niño iklim fenomeninin olağanüstü güçlü bir şekilde ortaya çıkacağı öngörüsünde bulunarak, etkilerinin şimdiden kısmen hissedilmeye başlandığını bildirdi. Nitekim, Birleşmiş Milletler‘e bağlı bu önemli kurumun uyarıları, küresel iklim üzerindeki potansiyel etkileri hakkında derin bir endişe yaratıyor.

WMO Genel Direktörü Celeste Saulo, Cenevre’de yaptığı açıklamada, dünyanın önümüzdeki aylarda bölgesel bazda aşırı sıcaklıklara, kuraklıklara ve sellere hazırlıklı olması gerektiği uyarısında bulundu. Bu durum, özellikle savunmasız bölgeler için ciddi riskler oluşturuyor.

Dünya çapında iklimi büyük ölçüde etkileyen Pasifik Okyanusu’nun tropik bölgesindeki sıcaklıkların şimdiden olağanüstü yüksek olduğunu belirten Saulo, “Bu eğilim devam ederse, El Nino gözlemlerimizin başlangıcından bu yana kayıt altına aldığımız her şeyden daha güçlü olabilir ve bu da son 40 yılda kaydettiğimiz tüm verileri gölgede bırakabilir” ifadesini kullandı. Bu durum, geçmişte kaydedilen en şiddetli iklim olaylarının bile gerisinde kalabileceği anlamına geliyor.

Avrupa’daki sıcakların sebebi El Nino değil

El Nino’nun zirvesinin yıl sonunda beklendiğini aktaran Saulo, bölgesel bazda kimi yerlerde daha şiddetli kuraklık veya yoğun yağışlar gibi etkilerin halihazırda görüldüğünü, ancak bu yaz Avrupa’da yaşanan sıcak hava dalgalarının El Nino ile bir ilgisi olmadığını belirtti. Bu durum, Avrupa’nın iklim değişikliğinin diğer etkileriyle mücadele ederken karşılaştığı karmaşık durumu gözler önüne seriyor.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise “El Niño gözlerimizin önünde olağanüstü boyutlara ulaşıyor. Dünya, aşırı hava olayları tehlikesi altında” dedi. Ancak WMO, bazı uzmanların kullandığı “Süper El Nino” ifadesini kullanmıyor.

Pasifik’te aşırı sıcaklıklar

Her iki ila yedi yılda bir doğal olarak ortaya çıkan bu fenomen iklim değişikliğinden kaynaklanmasa da sonuçlarını daha da şiddetlendirebiliyor. Bu durum, doğal süreçlerin insan etkileriyle nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor.

El Nino, orta-doğu Ekvatoral Pasifiği’nde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ısınmasıyla başlıyor. WMO verilerine göre sıcaklıklar şimdiden uzun yıllarda ölçülen ortalamanın 2,2 ila 2,6 derece üzerinde seyrediyor. Yüzeyin altında ise suyun Temmuz ve Ağustos başında kimi yerlerde 8 derecenin fazla ısındığı bilgisi paylaşıldı. Bu durum, okyanus ekosistemleri üzerinde ciddi etkilere yol açabilir.

Bölgeden yükselen sıcak ve nemli hava, dünya çapında rüzgar ile hava akımlarını değiştiriyor. Bu durum Avustralya, Endonezya ve Güney Afrika’nın güneyinde sıklıkla kuraklık dönemine yol açarken Güney Amerika’nın batı kıyılarında, Doğu Afrika ve ABD’nin güneyinde genellikle çok fazla yağışa sebep oluyor. Avrupa ise El Nino’dan nispeten daha az etkileniyor. Bu durum, farklı bölgelerin iklim olaylarına karşı farklı hassasiyetlere sahip olduğunu gösteriyor.

Karalarda daha yüksek sıcaklıklar

Küresel ortalama sıcaklık genellikle bir El Nino yılının ardından özellikle yüksek seyrediyor. Nitekim şimdiye kadar kayda geçen en sıcak yıl olan 2024’te, sanayi devriminden önceki döneme kıyasla yaklaşık 1,6 derece daha yüksek bir sıcaklık ölçülmüş, bu da bir El Nino döneminden sonra yaşanmıştı. Bu durum, iklim değişikliğinin etkilerini daha da belirginleştirebilir.

2026 yılı da şu ana dek çoğunlukla ortalamanın üzerinde sıcak geçti. Avrupa Birliği (AB) iklim değişikliği servisi Copernicus’un bildirdiğine göre, Temmuz ayı Batı Avrupa’da ölçümlerin başladığı tarihten bu yana 2006’dan sonraki en sıcak ikinci ay oldu. Bu ay içinde ölçülen ortalama 22,5 derecelik sıcaklık, 1991-2020 yılları ortalamasının yaklaşık 2,5 derece üzerinde bir hava sıcaklığına denk geliyor. Bu durum, Avrupa’nın gelecekte daha sık ve şiddetli sıcak hava dalgalarıyla karşılaşabileceği anlamına geliyor.

WMO, Eylül-Kasım döneminde dünyanın neredeyse tüm kara yüzeylerinde sıcaklıkların, uzun yıllara dayanan ortalamanın üzerinde olacağını öngörüyor. Bu durum, tarım ve su kaynakları gibi birçok alanda ciddi sorunlara yol açabilir.

Örgüt ayrıca, Atlas Okyanusu’nun ekvatora yakın bölgesinde yüzey sıcaklıklarının normal değerlerin üzerinde olmasının, El Nino’nun çeşitli bölgelerdeki etkilerini değiştirebileceğini ifade ediyor. Bu durum, iklim tahminlerinin karmaşıklığını ve sürekli olarak güncellenmesinin gerekliliğini vurguluyor.

dpa / ET,JD